Motiefgroep Schaken

Tag: december

  • Schaak-haas niet te vreten

    Schaak-haas niet te vreten

    door Henk Alberts

    In de Metro van maandag 7 december werd mijn aandacht getrokken door bovenstaande foto. Natuurlijk zag ik de schaakvoorstelling rechtsboven in de foto; ik was meteen klaar wakker.

    Wat was er aan de hand: Vanaf 3 december zou Robert Kranenborg drie weken lang het ‘De Wereld Draait Door pop-up restaurant’ runnen. Het restaurant lag recht tegenover de studio van De Wereld Draait Door op het Westergas-terrein in Amsterdam. “Wij maken een Tv-programma, maar soms komt er iets op ons pad waar we echt iets mee kunnen. Zo gingen we 5 jaar geleden met de redactie zitten om te bespreken wat mensen eten met kerst en toen werd er geopperde om haas in de uitzending te maken. Dat was het begin van Roberts kookrubriek in De Wereld Draait Door, welke uitgroeide tot waar we nu zijn”, vertelde Mathijs van Nieuwkerk enthousiast bij de opening van het pop-up restaurant. De rubriek werd een groot succes, dus nu was er ook een pop-up restaurant. De komende drie weken zouden er tijdens lunch en diner meer dan 3.000 gasten van de klassieke, veelal vergeten gerechten kunnen gaan genieten.

    Een vijfgangenmenu kost tachtig euro per persoon, van tevoren te betalen, plus vier euro administratiekosten. Dat exclusief de drankjes. Dat is eenzelfde prijs die voor een vijfgangenmenu wordt gerekend bij Bord’eau, het tweesterrenrestaurant in Hotel de l’Europe. Tachtig euro voor een menu, dat zijn Champions Leagueprijzen.

    Tegelijkertijd met de opening werd het kookboek “DWDD kookt met Kranenborg” gepresenteerd. In dit kookboek worden 22 exclusieve recepten gebundeld die chef-kok Robert Kranenborg eerder in De Wereld Draait Door bereidde. Het kookboek bevat gerechten als cervelas de fruits de mer (zeevruchtenworst), lièvre à la royale (haas op koninklijke wijze) en pied de cochon (met kip en morieljes gevulde varkenspootjes) De gerechten zijn oude klassiekers die je in restaurants bijna niet meer vindt. Het luxe boek ter ere van tien jaar DWDD is verder geïllustreerd met bij elk gerecht een luxe gefotografeerde plaat. Diezelfde platen sieren ook het pop-up restaurant en de ‘schaak-haas’ die wij op de foto zien, hoort bij het gerecht lièvre à la royale (haas op koninklijke wijze). Tijdens de opening van het pop-up restaurant overhandigde Matthijs van Nieuwkerk het eerste exemplaar van het kookboek “DWDD kookt met Kranenborg” aan chef-kok Robert Kranenborg zelf.

    Planning was dat het restaurant in het Machinegebouw van 3 tot en met 22 december iedere dag geopend zou zijn. “Gasten kunnen kiezen uit drie hoofdgerechten uit het boek. De eventuele winst van het DWDD Pop-up restaurant gaat naar de Antoni van Leeuwenhoek Foundation.”

    Maar, al direct na de opening verschijnen er vernietigende recensies. Dit met teksten als:

    “Drankjes komen niet of verkeerd, lege borden en glazen blijven op tafel staan, we moeten anderhalf uur wachten op ons eerste gerecht, dan een uur op het tweede en dan nog een uur op het derde.”

    “We krijgen een grote punt timpano, de beroemde macaronitaart uit de film Big night. Het gerecht, met korrelige tomatensaus en worst van Brandt & Levie, is uitgedroogd, en ik kom met geen mogelijkheid met mijn mes door de bodem heen – die is rauw, en zo wit, stug en droog als schoolbord-krijt. Ik heb in studentenhuizen ovengerechten gegeten die beter in elkaar zaten.”

    “De koninklijke haas is een ramp, een kapotgeschoten homp bout met vijf kogeltjes erin en allerlei grote stukken vlies en zeen. Het gortdroge, grijze en duidelijk veel te hoog verhitte vlees piept en jeukt tussen de kiezen, de ‘koninklijke’ bloedsaus is geschift en vet.”

    “Naast mij zat iemand die drie keer zijn bord heeft terug gestuurd. Dat is absurd. Je betaalt 80 euro voor een avond, dus je verwacht haute cuisine.”
     
    Algemeen was het oordeel dat het restaurant niet aan de hoge verwachtingen voldeed. Culinair recensent Mac van Dinther schreef dat het gat tussen ‘de opgeklopte verwachtingen’ en het ‘meelijwekkende’ eten te groot lijkt om te overbruggen. Zo noemde hij een pastataart ‘droog als oud karton’ en een hazelnootgebakje ‘een slechte grap’.

    In de Metro van 7 december valt dan ook te lezen, dat het pop-up restaurant al na twee avonden zijn deuren sluit. De reden is dat ‘de hoge culinaire verwachtingen niet waargemaakt konden worden. ‘Het is helaas niet gelukt om de gerechten de finesse, smaak en allure te geven die we beloofden,’ valt te lezen in een persbericht te lezen. De meer dan 3.000 gasten die gereserveerd hadden krijgen hun geld terug, net als de bezoekers van de eerste 2 twee dagen.

    Hadden ze het maar naar een willekeurige schaker gevraagd. Als je goed naar de stelling op de luxe plaat kijkt, zie je meteen dat die hartstikke onmogelijk is! Dat kon niet goed aflopen.

  • De Schaakkoerier 141, december 2015 – special – ‘Euwe – Aljechin 1935′

    De Schaakkoerier 141, december 2015 – special – ‘Euwe – Aljechin 1935′

    Euwe – Aljechin, 80 jaar later

    Dit jaar is het 80 jaar geleden dat de match Euwe – Aljechin gespeeld werd. De match die Nederland zijn enige Wereldkampioen schaken opleverde. Tussen 3 oktober en 15 december werd deze match verspeeld in verschillende steden, verspreid door heel Nederland. De wedstrijd tussen Euwe en Aljechin ging over 30 partijen en duurde bijna twee en een halve maand.

    WIE, WAT, WAAR en HOE. Dit zijn de vragen die men zich meestal stelt als men naar een (historische) gebeurtenis kijkt. WIE is helder: Euwe en Aljechin. WAT is ook helder: Euwe verslaat Aljechin en wordt daarmee de eerste en enige Nederlandse Wereldkampioen schaken. En over het HOE zijn vele boeken volgeschreven. Maar als we kijken naar de match Euwe – Aljechin 1935 is er echter heel weinig over het WAAR geschreven. En dat is opmerkelijk, en het is jammer. Dit blad wil daar verandering in brengen en zal zich dus met name op deze WAAR vraag richten. Deze match was immers een rondreizend gebeuren, die maar liefst 19 locaties in 13 steden in Nederland heeft aangedaan. Van de 30 partijen werd een groot deel in Amsterdam gespeeld. Maar daarnaast waren er ook partijen in Den Haag, Delft, Rotterdam, Utrecht, Gouda, Groningen, Baarn, Den Bosch, Eindhoven, Zeist, Ermelo en Zandvoort. Iedereen weet dat Euwe na in de match lang te hebben achtergestaan, uiteindelijk in Zandvoort de beslissende voorsprong nam, en uiteindelijk in het Bellevue in Amsterdam met 15½-14½ de zege behaalde.

    In deze Schaakkoerier special wordt vooral de WAAR-vraag ingevuld. Maar dit gebeurt wel 80 jaar later. Dus niet alle locaties bestaan meer. Opmerkelijk daarbij is dat alle locaties in Amsterdam nog aanwezig zijn. In de rest van het land is dat vaak heel anders. 

    Deze Schaakkoerier Special is maar liefst 100 pagina’s dik en is rijkelijk geïllustreerd met foto’s van nu en van 80 jaar geleden.

  • De Schaakkoerier 135, december 2014

    De Schaakkoerier 135, december 2014

    In nummer 135 van de Schaakkoerier  onder meer de volgende onderwerpen:

  • Een bronzen beeld voor de Rijks Universiteit Groningen

    Een bronzen beeld voor de Rijks Universiteit Groningen

    door Henk Alberts

    In 2014 vierde de RUG, de Rijks Universiteit Groningen haar 400-jarig bestaan. En in de stad Groningen waren er een groot aantal evenementen om dat te vieren.

    Ook in 2014 werd er van 21 t/m 30 december, traditioneel in de kerstperiode, voor het 52e achtereenvolgende jaar een Internationaal Schaaktoernooi gehouden. Dit traditionele toernooi begon in 1963 als het Europees Jeugdkampioenschap en groeide met een aantal ups- en downs uit tot het huidige Schaakfestival Groningen. (In 2001 had de Motiefgroep Schaken nog de najaarscontactdag tijdens het Europees Kampioenschap in Groningen gepland, maar helaas moest dat EK door tegenwerkingen van de FIDE geschrapt worden en ging ook die contactdag in Groningen niet door.) Het jaarlijkse toernooi heeft verschillende locaties gekend, heel lang werd het in de Martinihal gehouden, daarna een aantal jaren in de Harmonie en nu sinds 2008 in het Sportcentrum van de RUG in de wijk Groningen – Paddepoel.

    En wat in 1963 begon als het Europees Jeugdkampioenschap, met o.a. de latere wereldkampioen Anatoly Karpov als winnaar, is heden en dagen geëvolueerd tot een groot internationaal Schaakfestival waar plaats is voor zowel internationale grootmeesters als club- en huisschakers van alle leeftijden. Wel is de nadruk op jeugd altijd blijven bestaan en dat is terug te zien in de deelname van vele Nederlandse jeugdkampioenen en andere nationale talenten, die onder begeleiding van de KNSB elk jaar hun intrek nemen op het ‘schaakschip De Mars’, gelegen in de Westerhaven in Groningen. De editie in 2014 kende bovendien 2 bijzondere tweekampen, namelijk Anna Haast tegen Elisabeth Paehtz (2-4) en Dimitri Reinderman tegen Groninger jeugdtalent Jordan van Foreest (3,5-2,5).

    Om de jarenlange vruchtbare samenwerking tussen het Schaakfestival/Schaakstad Groningen en de Rijksuniversiteit te onderstrepen werd op 18 december, tijdens de openingsceremonie van Schaakfestival Groningen 2014, door toernooidirecteur Jan Colly een geschenk in de vorm van een bronzen beeldje aan het College van Bestuur van de jarige Rijks Universiteit Groningen aangeboden. Het beeld is bedoeld als cadeau voor de Rijksuniversiteit, die sinds jaar en dag het traditionele schaakfestival Groningen ondersteunt, een ambassadeur is voor de schaaksport en in 2014 het lustrum viert vanwege het 400 jarig bestaan.

    Het kunstwerk werd mogelijk gemaakt door middel van crowdfundingproject met de titel ‘Reeds 400 jaar een combinatie.’ initiatiefnemer van dit project was Jan Colly, gedurende vele jaren voorzitter van stichting Schaakstad Groningen en organisator van het Schaakfestival Groningen. Schakers en andere geïnteresseerden konden (en kunnen) vanaf begin september 2014 via de website www.voordekunst.nl  door middel van een financiële bijdrage hun naam aan dit kunstwerk verbinden.

    Reeds op 14 november kon initiatiefnemer Jan Colly melden dat ruim 80 % van het streefbedrag van € 9000,- bereikt was en dat daarmee de financiering voor het vervaardigen van het bronzen beeld zeker gesteld was.

    Het bronzen beeld kreeg de titel ‘reeds 400 jaar een combinatie’ en werd vervaardigd door de beeldhouwer Peter de Leeuwe. Het beeld verbeeldt de verbondenheid tussen de stad Groningen “city of talent” en schaakspel met de 400 jarige Rijks Universiteit Groningen. Het paard ( symbool voor Groningen) lijkt vrolijk en in beweging, kenmerkend voor een dynamische stad. Als voorbeeld voor het bronzen beeld diende een Staunton-schaakpaard. Een Staunton-schaakpaard, zoals gebruikt werd in de schaakspelen bij het beroemde Staunton Schaaktoernooi Groningen 1948.

    Er zijn ook replica’s van het beeld vervaardigd. Deze replica’s, vervaardigd van neoliet, kosten € 75,- per stuk.

    Meer informatie hierover is te verkrijgen bij initiatiefnemer Jan Colly, onder jancolly@gmail.com

    Peter de Leeuwe
    Peter de Leeuwe is een bekende beeldhouwer en schilder, die zich laat inspireren door het schaakspel.

    Leden van de Motiefgroep Schaken kennen zijn beeld ‘Alice versus de Koning.’ Het beeld geplaatst voor het clubgebouw van de Schaakvereniging SV En Passant in Bunschoten-Spakenburg. De locatie waar de Motiefgroep Schaken zowel de Voorjaarscontactdag 2004 als de Voorjaarscontactdag 2011 heeft gehouden.

    Verder maakte Peter de Leeuwe, zelf een actief schaker, nog diverse andere schaaksculpturen, gebaseerd op schaaktermen. De Paardvork, de Vrijpion en de Haastige wandelkoning zijn enkele van zijn schaaksculpturen.

    Zie daarvoor de tentoonstelling Woerden 2009, waar deze schaaksculpturen voor het eerst geïntroduceerd werden.

  • De Schaakkoerier 129, december 2013

    De Schaakkoerier 129, december 2013

    In nummer 129 van de Schaakkoerier  onder meer de volgende onderwerpen:

  • Levensgroot schaakspel in Groninger Museum

    Levensgroot schaakspel in Groninger Museum

    Het huidige Groninger Museum is in 1994 gebouwd op en rondom een nieuw gebouwde brug in de gracht voor het NS station Groningen. Aldus ontstond er een directe looproute van het station naar de Groninger binnenstad. Het destijds controversiële gebouw werd ontworpen door de Italiaanse architect Allessandro Mendini. In 2010 werd het Museumgebouw verbeterd en uitgebreid met nieuwe ruimtes. De Spaanse designer Jaime Hayon ontwierp toen het nieuwe informatiecentrum van het museum.

    Het Groninger Museum is Jaime Hayon de jaren daarna blijven volgen en kocht in die periode af en toe werk van hem aan. Nu heeft het museum een levensgroot keramiek schaakspel ‘THE TOURNAMENT’ van Jaime Hayon aangekocht. Dit schaakspel is onderdeel van de overzichtstentoonstelling FUNTASTICO, welke gaat over het werk van Jaime Hayon in de afgelopen 10 jaar.

    Want de Spaanse ontwerper Jaime Hayon (Madrid, 1974) is één van de opvallendste ontwerpers van zijn generatie. Hayon werkte eerder bij een research center van het Italiaanse kledingmerk Benetton. Maar in 2000 begon hij voor zichzelf. Hij heeft een aantal jaren in Londen gewoond, maar op dit moment woont hij met zijn vrouw, de Nederlandse fotografe Nienke Klunder,  in het Spaanse Valencia.  

    Het werk van Jaime Hayon lijkt voort te komen uit de onstuitbare drang tot het scheppen van een eigen wereld. Met zijn werk manifesteert hij zich op verschillende terreinen zoals keramiek, meubels en interieurontwerp. Zijn werk combineert fantastische / humoristische elementen met een groot oog voor detail en afwerking. Daarbij lijkt het werk dat hij maakt te moeten glimmen, glanzen en schitteren. En het moet groot zijn, megalomaan groot. Blikvangers op de tentoonstelling zijn dan ook een megalomaan grote groene kip en een overdimensionaal paars worstje. 

    Maar het opvallendste werk op de tentoonstelling blijft THE TOURNAMENT, dat bestaat uit een levensgroot schaakspel van gedraaid hout en handbeschilderd keramiek. Het zijn manshoge keramieken stukken en pionnen met allemaal verschillende gezichtjes.

    Hayon maakte dit schaakspel in 2009 in opdracht van het Design Festival Londen. Het schaakspel stond dat jaar op (het plein) Trafalgar Square in Londen. De schaakstukken zijn volgens de kunstenaar geïnspireerd op de slag bij Trafalgar. De Slag bij Trafalgar (21 oktober 1805) was de belangrijkste zeeslag tussen Groot Brittannië en een Frans / Spaanse vloot, waarbij de laatste vernietigend werd verslagen en Groot Brittannië de heerschappij over de wereldzeeën veroverde.

    Op zaterdag 12 oktober woonden zo’n 250 genodigden de opening van de tentoonstelling FUNTASTICO bij. De tentoonstelling werd geopend met een partij tussen Jan Werle, Europees Kampioen, en zijn vriendin Iosefina Paulet, Roemeens vrouwengrootmeester. De partij werd van deskundig commentaar voorzien door Hans Böhm. Het verzetten van de stukken gebeurde daarbij door twee dames met handschoenen en op kousenvoeten die voorzichtig de stukken heen en weer rolden.

    Het museum is van plan om van tijd tot tijd schaakpartijen met dit bijzondere schaakspel THE TOURNAMENT te organiseren. Zie hiervoor de site van het Groninger museum. De tentoonstelling FUNTASTICO is van 12 oktober 2013 tot en met 30 maart 2014 in het Groninger museum te zien.

  • Kastjes kijken – beeldend werk van Buddingh’ in het Dordrechts museum

    Kastjes kijken – beeldend werk van Buddingh’ in het Dordrechts museum

    Van 25 november 2012 tot 24 maart 2013 is er in het Dordrechts museum (in Dordrecht) een tentoonstelling met beeldend werk van de Dordtse dichter Cees Buddingh’ (1919-1985). Dit onder de titel “Kastjes kijken.’

    Deze tentoonstelling van 25 november tot en met 24 maart 2013 is de aanloop naar het verschijnen van een Buddingh- biografie.

    Cees Buddingh’ (1918-1985) is Dordrechts beroemdste schrijver en daarnaast een van de populairste dichters van zijn generatie. Buddingh’ brak vooral als door als humoristisch dichter. Zijn stem is tevens verbonden met het eerste verborgen cameraprogramma Poets dat door Buddingh’ gepresenteerd werd.

    Minder bekend is dat hij van 1971 tot en met 1974 ook werkzaam was als beeldend kunstenaar. Buddingh’ gebruikte voor zijn objecten oude sigarenkistjes, die hij verfde en beplakte en waarin hij ‘waardeloze’ spullen, afgedankt speelgoed en reclamemateriaal verwerkte. ‘Kijkkastjes’ of ‘droomkastjes’ werden deze objecten ook wel genoemd. Tussen 1971 en 1974 maakte Buddingh’ bijna honderd van zulke kastjes. Dit afgewisseld met andere objecten en schaakbordcollages. Ze kregen meestal een literaire titel. Zelf zag hij ze meer als driedimensionale gedichten; hij sprak dan ook over ‘dichten in een ander medium’. Buddingh’ liet zich in zijn beeldend werk meermalen inspireren door het schaken. Één van de kastje bevat een zakschaakspelletje met als dubbele titel: “de droom van een damschijf.”  Behalve de kastjes worden in de tentoonstelling collages, documenten en archivalia getoond.

    Een ander onderdeel van de tentoonstelling vormt het televisie- en filmprogramma:

    1.  POËZIE IN EEN ANDER MEDIUM

    Deze film van Annemarie Strijbosch en Jeanne van der Horst wordt speciaal voor de tentoonstelling uitgebracht. Het is een film over de begin zeventiger jaren, de tijd waarin dichters en schrijvers zich op televisie begonnen te vertonen. Buddingh’ werkte enthousiast mee aan programma’s als Poëzie in Carré, schreef teksten voor Hadimassa en was de eerste presentator van Poets, het programma met de verborgen camera onder redactie van beeldend kunstenaar en schrijver Armando. Deze film kijkt terug op die tijd en bezoekt daarnaast een aantal eigenaars van de kastjes. Aan het woord komen ook Armando, Buddinghs zoon Sacha en biograaf Wim Huijser.

     

    2.  DE VIJFDE WINDSTREEK      (televisiedocumentaire BRT, 45 min., 23 juni 1975)

    Op 30 en 31 mei 1975 werd Cees Buddingh’ gefilmd in zijn geliefde Dordrecht. In zijn woning aan de Bankastraat komt hij uitgebreid aan het woord over zijn leven, voetbal en DFC, zijn belangstelling en passie voor Engeland, het maken van zijn kastjes en zijn inspiratie door Man Ray. We krijgen een kijkje in zijn werkkamer met de boekenkasten, in de achtertuin speelt hij met de poes. Daarnaast zien we ook prachtige historische beelden van de Dordtse binnenstad. Buddingh’ kijkt tv samen met de BRT verslaggever Gerd de Ley op tv naar de wedstrijd Joegoslavië – Nederland die op zaterdag 31 mei gespeeld werd. En er werd gefilmd tijdens een optreden van Buddingh’ tijdens de Tweede Nacht van de Poëzie, op 17 mei 1975 in Kortrijk, waar hij zijn gedicht ‘Onbestorven weduwnaar’ voordraagt.

    Ter gelegenheid van de tentoonstelling verschijnt ook het boek: ‘Kastjes kijken – beeldend werk van C. Buddingh,’ geschreven en samengesteld door Wim Huijser. 

    Verder zal het blad MATTEN in het eerste nummer in 2013 aandacht besteden aan de beeldende kunst van Cees Buddingh’. Wim Huijser, de biograaf van Buddingh’, schrijft het artikel in MATTEN.

    En op vrijdagavond 22 februari zal er in het museum speciaal aandacht voor de schaaksport zijn. Nadere informatie daarover zal t.z.t. verschijnen op www.tomsschaakboeken.nl. 

    Zie ook een eerder artikel over Cees Buddingh

  • De Schaakkoerier 122, december 2012

    De Schaakkoerier 122, december 2012

    In nummer 122 van de Schaakkoerier  onder meer de volgende onderwerpen:

  • De Schaakkoerier 115, december 2011

    De Schaakkoerier 115, december 2011

    In nummer 115 van de Schaakkoerier  onder meer de volgende onderwerpen:

    • Agenda
    • Paradepaardje
    • Van de redactie 
    • Van de penningmeester
    • Benefralux 2012 in Differdange
    • Najaarscontactdag in Veenendaal
    • Opbrengsten veiling Veenendaal 2012
    • Humbeek ; een schaakbier
    • Antwoord paradepaardje Schaakkoerier 110
    • Schaakvarianten (1) : Cirkelschaak
    • Timman en het Interpolis toernooi
    • Groningen 1946 (6)
    • Wenen, een reisgids voor de schaker
    • Op college bij Dr. Euwe
    • Janggi, Koreaans schaak
    • Van internet geplukt: Epson cartridge
    • Schaakboekenlijst (aanvulling 11)
  • Euwe-zegel bij Motiefgroep Schaken

    Euwe-zegel bij Motiefgroep Schaken

    15 december 2010; 75 jarig lustrum van de overwinning (slotpartij) van Max Euwe – in de match Euwe – Aljechin  1935.

    Schaakkoerier 109 heeft ook enigszins een thema en wel MAX EUWE.

    Dit thema is ter ere van het 75 jarig lustrum van de match om het wereldkampioenschap Schaken tussen MAX EUWE en Alexander Aljechin in 1935. De laatste wedstrijd werd gespeeld op 15 december 1935, de dag dat Schaakkoerier 109 uitkomt. 

    Speciaal voor deze gelegenheid heeft de Motiefgroep voor alle leden een speciale Euwe Postzegel ontworpen(oplage 1000 stuks) en uitgegeven via de TNT post, waarmee de enveloppe van Schaakkoerier 109 is gefrankeerd.

    De enveloppe met gestempelde Euwe zegel wordt weer een collectie-item dat niet in een verzameling mag ontbreken (deze legale postzegels kan men tegenwoordig zelf laten drukken; ze komen niet in de handel).

    Schaakkoerier 53 in 2001 was een echte special over Euwe ter gelegenheid van de 100e geboortedag van Euwe op 20 mei 2001. Toen heeft de TNT twee reguliere postzegels uitgegeven die ook echt in de handel zijn verkocht.