Motiefgroep Schaken

Categorie: Tentoonstelling

  • Voorjaarscontactdag 2007, Druten – verslag –

    Voorjaarscontactdag 2007, Druten – verslag –

    door Joris Leijten

    ‘Schaakkunst’ op voorjaarscontactdag in Druten

    Op één van de eerste voorjaarsdagen van 2007 op zondag 11 maart jl. organiseerde de Motiefgroep Schaken haar voorjaarscontactdag in Druten in de Betuwe tussen Tiel en Nijmegen. 

    Voor deze contactdag op zondag, was gekozen vanwege de opening van een ‘Schaakkunst’ tentoonstelling van de gelijknamige organisatie van ons lid Geert van Tongeren die s’middag open ging. Vandaar werden onze activiteiten ook in de ochtend gepland om iedereen in de gelegenheid te stellen om de tentoonstellingen en de evenementen hierom heen te volgen.

    Voor de Motiefgroep was het een experiment om een contactdag op zondag te organiseren. Uit een eerdere enquête bleek dat vele leden geen bezwaar of zelfs voorkeur hadden voor een contactdag op zondag. (Op de vraag aan de leden wat men vond van het plan om één van beide contactdagen op een zondag te houden, waren de antwoorden: goed idee: 18, geen goed idee: 10, geen mening: 11.)

    Vanaf 9.00 uur waren alle bestuursleden aanwezig en kwamen er sporadisch leden binnen om hun collectie en contacten te onderhouden. Volgens de agenda zou de algemene ledenvergadering om 10.15 uur beginnen maar vanwege het lage aantal leden werd hiermee zo lang mogelijk gewacht tot ca. 11.15 uur. Toen waren 15 leden aanwezig (incl. bestuur) (zie verslag elders). Om 12.15 uur werd door Nico van der Plas de uitgebreide veiling onder de hamer gebracht die met veel  schriftelijke biedingen nog een succesje werd.

    Om 13.30 uur werd door Jan Terlouw, schrijver, ex-commissaris van de Koningin, politicus  en schaker de tentoonstelling ‘Schaakkunst’ in de Bogerd geopend. Hij hield een inspirerend praatje over de rol die de Schaakstukken op hem persoonlijk spelen. De karakters, functie en rol in het schaakspel en in de maatschappij en de symboliek die de kunstenaars in hun schaak- kunstwerken verwerken.

    In de zaal waren 12 van de 13 exposerende kunstenaars met hun families aanwezig. Samen met Jan Terlouw werd er op een groot fantasie demonstratiebord als wijze van opening de 1e zet verricht door Jan Terlouw. Dit naar analogie van een grootmeesterpartij van Spasski uit 1972. Daarna deden de kunstenaars – schaker of niet schaker – naar eigen inzicht een zet. Hierbij werden meteen de aanwezige kunstenaars geïntroduceerd. Het zettenverloop : 1. Pf3 Pf6 2. Pc3 e5 3. Pxe5 h6 4. g3 d6 5. h4 dxe5 6. f4 Lf5 7. Lg2 en zie de ‘slotstelling’ op de foto hierbij. (Waarbij de geslagen stukken bijgeplaatst zijn op b3 en f1)

    Op de bovenomloop van de Bogerd hangen van kunstenaars schilderijen en beeldhouwwerken (brons, klei en stof) allemaal met schaken als thema veel van de kunstwerken zijn te koop.

    Kunstenaar en lid Motiefgroep: Aad van de Bosch had naast schilderijen ook een deel van zijn imposante schaakstukken collectie uit de hele wereld in vitrines tentoongesteld en hield in de middag een powerpointpresentie: “Schaken als Cultureel Erfgoed’. Hierin liet hij overzichtelijk de geschiedenis van het schaken zien aan de hand van foto’s uit boeken en voorbeelden uit zijn eigen collectie.

    Hij heeft een groot gedeelte van zijn schaakspellencollectie gedigitaliseerd als online schaakmuseum www.chessmuseum.com (<– link werkt niet meer) een bezoekje waard. Net als de ‘echte’ schaakkunsttentoonstelling die nog tot eind april in de Bogerd in Druten te zien is tijdens de normale openingstijden van het cultureel centrum en de bibliotheek zie www.schaakkunst.nl
    en www.bogerddruten.nl

  • Opening tentoonstelling Schaakkunst in Druten op 11 maart 2007 tijdens Voorjaarscontactdag Motiefgroep Schaken

    Opening tentoonstelling Schaakkunst in Druten op 11 maart 2007 tijdens Voorjaarscontactdag Motiefgroep Schaken

    Schaken, en de strijd tegen het terrorisme

    Expositie Nederlandse Schaakkunst trekt internationale belangstelling.

    In de maanden maart en april zal er in het cultureel centrum D’n Bogerd te Druten een grote expositie worden georganiseerd over de Nederlandse schaakkunst.  Een groot deel van deze expositie was onlangs ook te zien in Sittard. Volgens het Limburgs Dagblad was het “de grootste en mooiste Schaakkunstexpositie van West Europa!”

    De combinatie schaken en kunst is al eeuwen oud. Er is geen enkele sport, zelfs de voetbalsport niet, die zo veel kunstenaars heeft geïnspireerd als de schaaksport.

    Vele honderden jaren geleden zijn er al tekeningen, schilderijen en de meest kunstzinnige beelden en schaakspellen gemaakt en altijd en overal hebben talloze beroepskunstenaars en hobbyisten het schaakspel op kunstzinnige wijze uitgebeeld. Ook  hedendaagse kunstenaars slagen er in om van dit eeuwenoude thema iets actueels te maken. Zo zal er een schaakspel te zien zijn, bestaande uit 32 bronzen beeldjes, van de kunstenaar Alie Kalverda dat geïnspireerd is op de oorlog in Irak en de strijd tegen het terrorisme. (zie foto hier boven)

    Het bedrijf Schaakkunst.nl van Margreet Wevers uit Velp en haar vriend Geert van Tongeren uit Druten (de organisatoren van deze bijzondere expositie) heeft inmiddels reacties gekregen uit verschillende landen zoals: Duitsland, België, en Engeland, maar ook vanuit de Verenigde Staten en Mexico. Geert van Tongeren: “Ik verwacht niet dat deze mensen allemaal naar Druten gaan komen maar het is natuurlijk wel bijzonder dat er zoveel belangstelling in het buitenland is voor een expositie in Druten. We zijn een jaar geleden gestart met 2 kunstenaars en wat eigen werk. Dit jaar hebben 12 kunstenaars hun medewerking toegezegd. De groei zit er flink in. Opvallend is het feit dat het merendeel bestaat uit vrouwelijke kunstenaars”.

    De expositie zal te zien zijn vanaf 5 maart tot en met 30 april. (eind april zal een gedeelte van de expositie verhuizen naar Venlo, alwaar het NK Jeugdschaken zal plaatsvinden) De officiële opening vindt plaats op zondag 11 maart 2007 om 13.30 uur. Op deze dag wordt er ook een contactdag georganiseerd voor de leden van De Motiefgroep Schaken. De Motiefgroep Schaken, opgericht in 1984, is een landelijke vereniging waarvan de leden geïnteresseerd zijn in het verzamelen van allerlei zaken op het gebied van schaken.

    Naast vele kunstwerken zullen er op de tentoonstelling ook zeer bijzondere schaakspellen en curiosa te zien zijn.

    Deelnemende Kunstenaars:

    Aad van den BoschAlie Kalverda
    Anna G. Kool-TroostArif Telaku
    BerryBoldriaan
    Henryette Weijmar SchultzIris Slock
    Ivon DrummenJan Langendam
    Karin MiedemaKet
  • Grote expositie Schaakkunst van 11 t/m 19 december 2006 in Sittard

    Grote expositie Schaakkunst van 11 t/m 19 december 2006 in Sittard

    Tijdens de laatste twee weken voor Kerstmis (11 t/m 19 december) vindt een grote expositie Schaakkunst plaats in Limburg: in het gebouw van Media Groep Limburg (uitgever van o.a. Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad). Bij deze expositie werkt Media Groep Limburg nauw samen met Schaakkunst en Hans Böhm.

    De expositie zal twee weken lang geopend zijn tijdens kantoortijden. Er komt een expositie van ongeveer tachtig schaakkunstwerken en circa veertig zeldzame schaakspellen; verder o.a. schaakpostzegels, schaakboeken (nieuw, tweedehands, antiquarisch), allerlei curiosa zoals schaakschoenen, schaakstukken die gaan bewegen bij licht, etc. 

    Bij de schaakspellen zullen enkele zeer bijzondere exemplaren te zien zijn. Zo zal er een spel uit de zeventiende eeuw tentoon worden gesteld met een verkoopwaarde van 18.000 euro! Maar ook het “Spel der religies” van Alie Kalverda zal er te zien zijn. 

    Daarnaast zijn er nog allerlei andere activiteiten waaronder een simultaan met Hans Böhm, een power point presentatie over schaakkunst, een schaakquiz voor volwassenen en een “schaakspeurtocht”  voor kinderen.

    Aan deze laatste twee activiteiten zijn ook prijzen verbonden. Verder is er op de beneden verdieping ook nog een uitgebreide kerstmarkt.

    Nog niet eerder vond in Limburg zo’n grote en bijzondere schaakexpositie plaats. Kortom, de moeite van een bezoek meer dan waard. Het adres van de Media Groep Limburg is Mercator 3 te Sittard. Ook de Motiefgroep Schaken zal vertegenwoordigd zijn.

  • Schaaktentoonstelling in Bonn: Zug um Zug, Schach – Gesellschaft – Politik

    Schaaktentoonstelling in Bonn: Zug um Zug, Schach – Gesellschaft – Politik

    Zug um Zug,  Schach – Gesellschaft – Politik
    tentoonstelling in Bonn

    Van 1. November 2006 t/m 11. Februari 2007 vindt er een schaaktentoonstelling, getiteld Zug um Zug plaats in het Haus der Geschichte der Bundesrepublik Deutschland in Bonn. 

    Onderwerp van de tentoonstelling is de samenhang tussen schaken en (wereld)politiek. 
    Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus (zie afbeelding hierboven). 

    Zie verder ook de (Duitstalige) pagina van de tentoonstelling Zug um Zug


    1. November 2006 – 11. Februari 2007
    Dinsdag t/m zondag 9.00 – 19.00 Uur, 
    toegang gratis

  • Expositie bij Wereldcongres schaakproblemisten Wageningen

    Expositie bij Wereldcongres schaakproblemisten Wageningen

    door Bas de Haas

    Tijdens het 49e internationale congres van schaakproblemisten van 29 juli tot 5 augustus in Wageningen vond een bescheiden expositie plaats op 2 augustus van ansichtkaarten en advertenties met afbeeldingen van schaakproblemen. Items van secretaris Godfried Couwenbergh en ondergetekende waren ter bezichtiging uitgestald.

    Tegelijkertijd werden ook een aantal historische eigendommen van de Nederlandse bond van schaakprobleemvrienden, voornamelijk foto-albums van schaakproblemisten en een aantal albums met fraai gekalligrafeerde schaakproblemen, geëxposeerd.

    De belangstelling was helaas niet overmatig groot, waarschijnlijk omdat de expositie niet voldoende tot het gezelschap was doorgedrongen, maar de bezoekers die wèl langs kwamen waren zonder uitzondering vol bewondering voor de uitgestalde zaken.

    In ieder geval was het voor de Motiefgroep een goede zaak zich aldus te presenteren. Bijgaande foto’s zijn door Godfried gemaakt.

    Overigens vond het Wereldcongres van schaakproblemisten 5 jaar geleden in 2001 ook in Wageningen in het (WICC) plaats. En ook toen was de Motiefgroep Schaken daarbij aanwezig.

    Zie het verslag Wageningen 2001   of   zie de foto’s  Wageningen 2001

  • Tentoonstelling Schaakkunst bij NK Schaken in Hilversum

    Tentoonstelling Schaakkunst bij NK Schaken in Hilversum

    Schaken en kunst tijdens het NK Schaken te Hilversum

    Het onlangs opgerichte bedrijfje Schaakkunst.nl van Margreet Wevers uit Velp en Geert van Tongeren uit Druten, heeft haar eerste zetten nog maar net verricht. Het begint er nu echter al op te lijken dat ze de juiste openingszetten hebben gedaan. Een van de eerste activiteiten was een Schaakkunstexpositie in Cultureel Centrum D’n Bogerd te Druten. Blijkbaar was dit een goede en originele openingszet van deze initiatiefnemers, want ze zijn nu gevraagd voor het organiseren van een schaakkunstexpositie tijdens het Nederlands Kampioenschap Schaken te Hilversum.

    Geert van Tongeren: “De combinatie schaken en kunst is al eeuwen oud. Er is geen enkele sport, zelfs de voetbalsport niet, die zo veel kunstenaars heeft geïnspireerd dan de schaaksport. Vele honderden jaren geleden zijn er al tekeningen, schilderijen en de meest kunstzinnige beelden en schaakspellen gemaakt en altijd en overal hebben talloze beroepskunstenaars en hobbyisten het schaakspel op kunstzinnige wijze uitgebeeld. Wat ik nou zo mooi vindt is, dat hedendaagse kunstenaars er weer in lijken te slagen, om van dit eeuwenoude thema iets actueels te maken.” 

    argreet Wevers: “Ondanks het feit dat de mannen in de meerderheid zijn bij het beoefenen van de schaaksport, geldt dit voor de schaakkunst totaal niet. Tijdens deze expositie zijn er prachtige schilderijen te zien van Iris Slock, Karin Miedema, Anna Kool-Troost, Boldriaan en Berry. Onder de (schaak)kunstenaars zijn de Dames duidelijk in de meerderheid. Schaakkunst brengt mannen en vrouwen samen in het tot uiting brengen van hun creativiteit m.b.t. de schaaksport, waarbij de een ervoor kiest om Schaken tot een Kunst te maken en een ander om Schaken in Kunst te verwerken”.

    Meer informatie over schaakkunst is te vinden op www.schaakkunst.nl

    Het Nederlands Kampioenschap schaken wordt gespeeld van 17 tot en met 29 juni  in Hilversum in Studio 22,e grootste TV-studio van Nederland, op het Mediapark (zie de toernooisite van het NK). 

    Dit Nederlands Kampioenschap schaken is het sterkst bezette kampioenschap van deze eeuw. De top 5 zal acte de presence geven.Loek van Wely, de regerend kampioen, zal sterke concurrentie krijgen door de deelname van de beste schakers in Nederland. Niet alleen is het deelnemersveld uitgebreid van 10 naar 12 spelers maar voor het eerst sinds 1998 doet 9-voudig nationaal kampioen Jan Timman (wild card) weer mee in de strijd om de titel. Daarnaast heeft de sterkste schaker van Nederland op rating, Ivan Sokolov, die in 1998 nationaal kampioen was, toegezegd mee te spelen.

    Het complete deelnemersveld voor het NK: 

    1  Ivan Sokolov      Lelystad    GM 2676 
    2  Sergei Tiviakov   Groningen   GM 2669 
    3  Loek van Wely     Tilburg     GM 2665 
    4  Jan Timman        Amsterdam   GM 2616 
    5  Friso Nijboer     Amsterdam   GM 2584 
    6  Erwin l’Ami       Woerden     GM 2565 
    7  Daniel Stellwagen Soest       GM 2543 
    8  Jan Smeets        Oegstgeest  GM 2535 
    9  Jan Werle         Groningen   GM 2529 
    10 John van der Wiel Voorschoten GM 2511 
    11 Yge Visser        Groningen   GM 2480 
    12 Jeroen Bosch      Nijmegen    IM 2465

    En bij de dames spelen :

    1  Zhao Qin Peng              Rotterdam  GM     2395 
    2  Tea Lanchava               Winschoten IM/WGM 2380 
    3  Petra Schuurman            Eindhoven  FM     2258 
    4  Bianca Muhren              Rosmalen   WIM    2253 
    5  Linda Jap Tjoen San        Den Haag   WIM    2191 
    6  Mariska Bertholee – de Mie Haarlem    WFM    2153 
    7  Arlette van Weersel        Etten Leur        2148 
    8  Maartje de Jonge           Utrecht           2136 
    9  Pauline van Nies           Zoetermeer        2107 
    10 Biaina Geragousian         Leiden            1922

  • Schaakkunst expositie in Druten

    Schaakkunst expositie in Druten

    door Henk Alberts

    Schaakkunst expositie in Druten

    Op 1 april werd in Druten de expositie schaakkunst geopend. Een leuke bijeenkomst georganiseerd door Geert van Tongeren en Margreet Wevers. Heel origineel werd deze tentoonstelling deze keer eens niet geopend met een toespraak, doch de tentoonstelling werd met een stuk muziek (met schaakthema) open geblazen. (zie foto)

    Het leuke van een opening is ook dat je de gelegenheid hebt om van de kunstenaars zelf het verhaal achter het kunstwerk te horen.

    Zo kon ik de kunstenaar Berry uitvoerig horen vertellen over het schilderij Spasski – Timman. En zo vertelde de kunstenares Anna Kool-Troost vol enthousiasme over een groep schilderijen, waar bij de schaakkoning een (echte) op het strand gevonden steen was gebruikt, welke vervolgens (gedraaid en gekanteld (geschilderd) terug kwam op de schilderijen van de overige schaakstukken.

    Bijgaande middels wat eigen foto’s een impressie van de tentoonstelling.

    De tentoonstelling is te bezoeken tot eind april. Ook kunt u er voor kiezen het bezoek aan de expositie te combineren met een deelname aan het schaaktoernooi dat op 23 april 2006 zal worden gehouden op dezelfde locatie.

    Zie voor meer informatie en openingstijden de site van Schaakkunst op www.schaakkunst.nl

  • Schaaktentoonstelling in Essen-Borbock (Duitsland)

    Schaaktentoonstelling in Essen-Borbock (Duitsland)

    “Op ontdekkingsreis in de bonte Schaakwereld”

    Niet zo ver over de grens, in de oude Cuesterey (Kosterij) in Essen-Borbeck wordt op dit moment een schaaktentoonstelling gehouden. Deze tentoonstelling bestaat uit onder meer 100 schaakspelen, stammende uit circa 30 land en en beslaat in totaal meer dan 3.000 schaakstukken. Al dit moois komt uit de verzameling van de in Essen-Borbeck wonende schaakverzamelaar Karl Heinz Podzielny, bij ons ook bekend als vice-voorzitter van de Duitse Motiefgroep Schaken, de GSM.

    Pronkstuk op de tentoonstelling is het waardevolle schaakspel “De Bruiloft van de Maharadja.” Bij dit spel is de Maharadja, de Indische vorst, de Koning, welke omgeven is door een bonte pracht van kunstvol gesneden olifanten, kamelen en andere figuren.

    Rijk versiert zijn ook de schaakstukken uit Indochina, welke Boeddha, tempels en slangenbezweerders voorstellen. Uit Afrika is er een schaakspel uit Namibië, met Giraffen en Antilopen en een schaakspel uit Egypte gemaakt uit kamelenbotten. Verder een schaakspel Azteken uit Mexico, welke vervaardigd is uit onyx. Uit Midden-Amerika komt een schaakspel uit Nicaragua, en uit Zuid-Amerika kommen de Colombiaanse Torero’s en Boliviaanse Indianen. Verder zijn er Eskimo’s, iglo’s en eisberen uit Noord-Amerika Matrjoschkas uit Rusland en Flamingodanser uit Spanje te zien. 

    De tentoonstelling is verder een Cultuurhistorische reis in het verleden met soldaten uit alle tijden, zoals kruisridder, Romeinen en Germanen. Verder zijn er een aantal schaakspelen die Duitse soldaten uit de beide wereldoorlogen in gevangenschap hebben vervaardigd. Jongere bezoekers zullen vooral de modernere figuren, zoals Fred Flinstone, Darth Vader en Asterix en Obelix kunnen waarderen. Maar daarnaast zijn er ook spelen met hobbelpaarden (uit porselein), stoomlocomotieven, Harlekijntjes en teddyberen, en uit het waterrijk zeemeerminnen, zeepaardjes en Neptunus himself. En voor de meer volwassen bezoekers zijn er de schaakborden met drankglaasjes, parfumflesjes en vingerhoedjes. Verder zijn er de meest vreemdsoortige materialen te bewonderen.

    Naast houten schaakfiguren, teruggaande tot het begin van de18e eeuw, zijn er schaakspelen uit elfenbeen, glas, messing, speksteen, hoefnagels, schroeven en zelfs een spel uit rendierhoorn.

    Het kleinste schaakspel is slechts 5×5 centimeter groot, het zwaarste schaakspel weegt maar liefst 30 pond.

    Naast de schaakspelen is een verder blikvanger in de oude Cuesterey is de postzegelverzameling van Karl Heinz Podzielny, welke het afwisselingsrijke Schaakgeschiedenis van ongeveer de laatste 200 jaar illustreert. En de tentoonstelling wordt gecompleteerd met een  selectie van de meest verschillende zaken rondom het thema schaken. Daarbij onder meer 50 foto’s, diverse schaakboeken, sierspelden, vaantjes, alsmede gebruiksvoorwerpen zoals paraplu’s, T-shirts en kopjes.

    Als toegift wordt bij de tentoonstelling op diverse dagen een zelfgebakken schaakkoek geserveerd. Verder zijn er in Essen-Borbeck op sommige dagen ook nog een aantal andere activiteiten, zoals een simultaantoernooi, een schaakcursus, een aantal lezingen over schaakliteratuur, de mogelijkheid om zelf schaakstukken te maken en men kan een kijkje nemen bij de Schaakkampioenschap van de Stad Essen. 

    Tentoonstellingsgegevens:

    Tentoonstelling van 20 November 2005 t/m 6 Januari 2006, 
    Museum Alte Cuesterey, Weidkamp 10, Essen-Borbeck.
    Openingstijden: 15.00 tot 19.00 en op afspraak
    Gesloten op maandagen en op 24. en 25. December, Oudejaarsdag en Nieuwjaarsdag.
    Op 2e Kerstdag geopend.

    Programma overige schaakactiviteiten:

    Zaterdag 19.11. 17 uur
    Opening van de tentoonstelling door Dr. Detlef Wiegand,  Voorzitter Briefmarken-Sammlervereins Posthorn Essen-Borbeck e.v.

    Vrijdag 25.11. 17 uur
    Schaak-beginnerslessen onder leiding van Siegfried Kipper

    Zondag 27.11. vanaf 11 uur
    Borbecker Kerstmarkt op de Borbecker Platz en in de oude Cuesterey

    Vrijdag 02.12. 17 uur
    Schaak-beginnerslessen onder leiding van Siegfried Kipper

    Zaterdag 03.12. 19 uur
    Lezing “Literaire Schaak-zetten”
    Franz Josef Gründges leest voor uit werken van von Zweig, Dürrenmatt, Nabokov, Lessing e.a.

    Woensdag – Vrijdag 07.-09.12. vanaf 19 uur en Zaterdag 10.12. vanaf 15 uur
    Schaakkampioenschap van de Stad Essen

    Woensdag – Vrijdag 15.-16.12. vanaf 19 uur en Zaterdag 17.12. vanaf 15 uur
    Schaakkampioenschap van de Stad Essen

    Woensdag 28.12. 16 uur
    Simultaantoernooi met Internationaal Schaakgrootmeester Vlastimil Hort. (Geen deelnamekosten, wegens begrensde deelnemersaantallen aanmelding vooraf op telefoon: 0201/672543 of per E-mail aan siggi.kipper@t-online.de

    Donderdag 29.12. 14 uur
    Hobbycursus “Zelf schaakstukken maken” onder leiding van Hannelore Diekmann (wegens begrensde deelnemersaantallen aanmelding vooraf op telefoon: 0201/36 43 528)

  • Kleine schaaktentoonstelling in Krimpen aan den IJssel

    Kleine schaaktentoonstelling in Krimpen aan den IJssel

    In de twee vitrines in de hal van het gezondheidscentrum, Meerkoetstraat 79 te Krimpen aan den IJssel, is een kleine schaaktentoonstelling ingericht..
    Geopend tot 30 december, op werkdagen van 8.00 tot 17.00 uur.

    Te zien zijn bulletins met grappige illustraties, plakboeken waarin oude partijen zijn verzameld, zak-schaakspelletjes maar ook een prachtig schaakspel uit Nepal.

    Het boekje “Libro de Ajedrez, Dados y Tablas de Alfonso X el Sabio” wordt er te koop aangeboden voor 5 euro.

  • Schaakmotief tentoonstelling Bibliotheek Rotterdam 2005

    Schaakmotief tentoonstelling Bibliotheek Rotterdam 2005