Machgielis (Max Euwe) werd op 20 mei 1901 geboren in de Watergraafsmeer in Amsterdam aan de Ringdijk 45.
Op de lagere school ontdekte hij dat hij goed kon schaken, een spel dat hij van zijn moeder leerde. Maar in zijn jeugd jaren speelde hij nog liever voetbal dan schaken. In de straat richtte hij een straatvoetbal vereniging op met als contributie fl. 0,10.
Als achtjarige werd hij lid van de Schaak en Damclub SDC en op tienjarige leeftijd speelde hij zijn eerste toernooi in café “De Ruijter in Amsterdam.
Toen hij 12 jaar oud was werd hij lid van de elitaire Amsterdamsche schaakclub in hotel de roode Leeuw op het Rokin in Amsterdam. Daar maakte hij voor het eerst kennis met de internationale grootmeesters. Zo ontmoete hij Reti, Tartakower, Tarrasch en Maroczy, die allen graag naar Amsterdam kwamen om een simultaan te spelen. Vooral van Maroczy leerde Euwe veel. Ook speelde hij hier simultaan tegen toenmalig wereldkampioen Lasker die hem na afloop complimenten aan hem gaf voor zijn sterke spel.
Ondertussen was Euwe een knappe leerling en hij ging na de middelbare school wiskunde studeren aan de Gemeentelijke universiteit in Amsterdam, alwaar hij als beste met een cum laude afstudeerde en promoveerde tot hoogleraar. Echter Max Euwe bleef een gewone man en werd leraar wiskunde, eerst in Rotterdam later aan het meisjes Lyceum aan de Vinkleskade in Amsterdam.
Ondertussen groeide dr. Max Euwe ook uit van schaakmeester tot grootmeester.
In 1921 werd hij voor het eerst Nederlands Kampioen en bleef dat tot 1935.
In 1928 werd hij in de Haagse Ridderzaal voor het eerst amateur wereldkampioen schaken.
Op een avond in januari 1934 ontmoette Max Euwe zijn vriend en schaakmeester Hans Kmoch. Deze wist hem te overtuigen dat hij sterk genoeg was om Alexander Aljechin de toenmalige wereldkampioen uit te dagen voor een match om de wereldtitel in 1935. In eerdere toernooien hadden ze elkaar wel eens ontmoet maar nog nooit had Max Euwe gewonnen. In 1927 verloor Euwe met slecht 1 punt in een wedstrijd van 10 partijen.
Een gedegen voorbereiding waarbij Euwe als eerste in de wereld begint met het aanleggen van een openingsbibliotheek over de tegenstander volgt.
En de inspanning wordt beloond; op 15 december 1935 was na 80 dagen, 30 partijen en 13 steden de historische overwinning een feit en werd Max Euwe uitgeroepen tot wereldkampioen.. Deze overwinning in tijde van recessie in Nederland leverde een hip op voor de Nederlandse schaaksport. Tienduizenden mensen werden door deze match lid van de Nederlandse Schaakbond NSB die daardoor het predikaat ‘Koninklijke’ kreeg.
Helaas moest Euwe twee jaar later in 1937 tijdens een revanchematch zijn titel aan dezelfde Aljechin weer inleveren.
Ondertussen blijft Euwe lesgeven als wiskundeleraar en speelt hij de wedstrijden in de schoolvakanties en in onbetaalde verloven.
Daarnaast gaat Euwe tientallen boeken schrijven voor verschillende doelgroepen over de schaaksport. De bekendste die nog steeds over de hele wereld verkocht wordt is “Oom Jan leert zijn neefje schaken”; in een kinderverhaal leert een jongetje al spelenderwijs van zijn oom schaken.
Na de dood van Aljechin als wereldkampioen in 1946, wordt Euwe, als laatst levende wereldkampioen, voorgedragen voor de wereldtitel. Euwe weigert en stelt een groot internationaal toernooi voor met als prijs de wereldtitel. Botwinnik won dit toernooi, in 1948 te Den Haag/Moskou, en was de nieuwe wereldkampioen.
Tot ver na zijn pensioen blijft Euwe actief in de schaaksport, als actief schaker en van 1970 (op 69 jarige leeftijd) tot 1980 president van de Fide de wereld schaakbond.
Op 18 november 1981 op 80 jarige leeftijd is deze bijzondere schaakheld van ons heen gegaan.
Machgielis (Max) Euwe
*20 mei 1901 (Amsterdam, Watergraafsmeer)
+26 november 1981 (Amsterdam, Buitenveldert)
SUMMIERE SCHETS SCHAAKLOOPBAAN
| 1905 | Leert het schaken van zijn moeder |
| 1911 | Speelt zijn eerste toernooi |
| 1917 | Wint groep C van de Bondswedstrijden en promoveert daarmee naar de hoofdklasse |
| 1921 | Nederland kampioen |
| 1924 | Richt samen met Alexander Rueb, Pierre Vincent, Ion Gudju e.a. in Parijs de Wereldschaakbond FIDE op |
| 1926/27 | Eerste tweekamp met Aljechin (minimale nederlaag voor Euwe) |
| 1928 | Behaalt de titel Amateur Wereldkampioen in Den Haag |
| 1929 | Nederlands kampioen |
| 1933 | Idem |
| 1935 | Wereldkampioen na winst op Aljechin |
| 1938 | Nederlands kampioen |
| 1939 | Idem |
| 1942 | Idem |
| 1947 | Idem |
| 1948 | Idem |
| 1950 | Idem |
| 1952 | Idem |
| 1955/58 | Idem |
| 1970 | Wordt in Siegen gekozen tot President van de FIDE |
| 1972 | ‘redt’ de match Spasski-Fischer om het Wereldkampioenschap te Reykjavik |
| 1978 | Treedt te Buenos Aires af als FIDE-President. Bij zijn aantreden waren er 70, nu 120 landen lid van de FIDE. |
| 1978 | Benoemd tot Erepresident van de FIDE |
Overzicht met dank aan het Max Euwe Centrum (MEC)
SUMMIERE SCHETS MAATSCHAPPELIJKE LOOPBAAN
| 1923 | Cum laude doctorandus in de wiskunde |
| 1924 | Leraar wiskunde in Winterswijk |
| 1924-1926 | Idem in Rotterdam |
| 1926 | Aan de UvA cum laude gepromoveerd tot doctor in de wis- en natuurkunde |
| 1926 | Huwelijk met Caro Bergman Uit dit huwelijk drie dochters |
| 1926-1940 | Leraar wiskunde aan het Amsterdams Meisjeslyceum |
| 1940-1945 | Directeur van Van Amerongen, een warenhuisketen in voedingsmiddelen. (Euwe wist voedseltransporten t.b.v. de ondergrondse beweging in Amsterdam te verzorgen.) |
| 1945-1956 | Leraar wiskunde |
| 1956-1959 | Wetenschappelijk adviseur bij Remington Rand (computerafdeling) |
| 1959-1965 | Directeur Studiecentrum Automatische Dataverwerking |
| 1961-1963 | Voorzitter van de Euratom Commissie (onderzoek naar de mogelijkheden om schaakprogramma’s voor een computer te schrijven.) |
| 1964 | Euwe wordt als eerste in Nederland benoemd tot hoogleraar in de informatica (leeropdracht: De Methodologie van de Automatische Dataverwerking) |
| 1964 | Buitengewoon hoogleraar aan de Economische Hogeschool van Rotterdam (Erasmus). Gewoon hoogleraar aan de Katholieke Hogeschool van Tilburg (KU Brabant) |
| 1970-1971 | Op verzoek van de commissie van de EG bezoekt Euwe een aantal universiteiten in de lidstaten om de leergang in de informatica aan deze instituten te bestuderen |
| 1971 | Emeritus hoogleraar (exaugurale rede over ‘De computer en de Ethiek’) |
| 1976 | Professor in de Cybernetica aan de Universiteit van Mantenach in Luxemburg |
Overzicht met dank aan het Max Euwe Centrum (MEC)
