Zoals de meeste lezers bekend zal zijn wordt dit jaar herdacht dat de Vrede van Utrecht 300 jaar geleden werd gesloten, om precies te zijn op 11 april 1713. Deze Vrede was het resultaat van anderhalf jaar durende onderhandelingen tussen de verschillende Europese grootmachten om te komen tot een permanente staat van vrede in Europa en is daarmee te beschouwen als het begin van de moderne diplomatie.
In het Slot Zeist is in dit kader een bijzondere expositie te zien van 30 kunstenaars uit Zeist en omgeving die het thema van de Vrede van Utrecht hebben uitgebeeld. Naast schilderijen zijn ook andere kunstvormen op deze expositie te bewonderen.
De Zeister kunstenares Debby Frigge – van Zon heeft het schaakspel als vorm voor haar schilderij gekozen, waarbij de schaakstukken de verschillende landen symboliseren die bij de Vrede betrokken waren.
Bij het schilderij, evenals bij de andere objecten, is een gedicht van een dichter uit de regio Utrecht afgedrukt. Bij het doek van Debby Frigge is dit van de hand van Henjo Hekman. Het eerste couplet van dit gedicht, dat de titel “Aan het Vredesberaad” draagt, luidt:
Loper, Pion, Koning, Dame, Toren, Paard,
welkom in ons stadsjie, dat er wèl bij vaart!
Want met zes partijen op één bord duurt het even voor het vrede wordt.
De expositie duurt t/m 1 september 2013 en is te bezichtigen gedurende dinsdag t/m vrijdag van 11 – 17 uur en op zaterdag en zondag van 13 – 17 uur. ’s maandags gesloten.
Het jaar 2013 staat in het teken van de bijzondere relatie tussen Nederland en Rusland; het Rusland-jaar. Onder andere hebben Nederland en Rusland een bijzondere band met elkaar omdat Tsaar Peter de Grote (1672-1725) in 1697 een uitgebreide studiereis – incognito onder zijn schuilnaam Pjotr Michajlov – naar het door hem bewonderde Nederland ondernam. Hier leerde hij de kneepjes van het scheepsbouwen en deed hij een grote hoeveelheid andere wetenschappelijke kennis op, van geneeskunde tot schilderkunst. Later terug in Rusland moderniseerde Peter de Grote Rusland naar Westers voorbeeld. Peter hervormde het leger, de kerk, handel, nijverheid, onderwijs en volksgezondheid en versterkte Rusland tot een Europese grootmacht. En hij verliet de oude hoofdstad Moskou en stichtte een nieuwe hoofdstad Sint Petersburg.
De band tussen Nederland en Rusland werden in 2009 verstevigd door de opening van de Hermitage Amsterdam, een satellietmuseum van de Hermitage in Sint. Petersburg. En in het Ruslandjaar 2013 is er in de Hermitage Amsterdam een tentoonstelling onder de titel “Peter de Grote, een bevlogen tsaar.’ De tentoonstelling duurt van 9 maart tot 13 september 2013
Op 20 April 1962 werd in Haltern am See een schaakvereniging opgericht. 50 jaar later bestaat deze schaakvereniging, nu Königsspringer Haltern 1962 genaamd, nog steeds en is het 50-jarige jubileum de aanleiding voor een schaaktentoonstelling in Haltern am See.
Deze tentoonstelling, “Schachspiegeleien “, is ontstaanuit een unieke samenwerking tussen de 50-jarige schaakclub, de Stadtbücherei Haltern am See en de auteur en journalist Eva Masthoff en haar man Dr Horstfried Masthoff (oprichter van de Kulturstiftung Masthoff in Haltern).
In de Stadtbücherei zijn 35 schaakspellen met verschillende achtergronden en vormen bijeengebracht. Verder zijn er schaakromans, schaakgedichten, Ex Librissen, schaakpostzegels, schaakgeld en allerlei schaakkunst aanwezig. Het meest waardevolle tentoonstellingsstuk is een facsimile van “Libro de los juegos,” uit de 13de eeuw van Alfonso de Wijze. Dit boek wordt beschouwd als een van de belangrijkste bronnen over de culturele geschiedenis van het schaken.
Bij de tentoonstelling wordt door Eva Masthoff en haar man Dr Horstfried Masthoff ook een boek “Halterner Schachspiegeleien” uitgegeven.
Onder de titel ‘The Lost Bishop’ is er tot 2 september in het Stedelijk Museum in Schiedam een tentoonstelling van de Vlaamse kunstenaar Rinus van de Velde te zien. Dit is de eerste solotentoonstelling van Rinus van de Velde in Nederland.
De titel ‘The Lost Bishop’ (de verloren loper) verwijst naar de eerste partij uit de match tussen Bobby Fischer en Boris Spassky in 1972 in Reykjavik, waar Fischer die eerste partij verloor door een loper op h2 ‘te offeren’, met andere woorden ‘The Lost Bishop.’
Rinus Van de Velde is een 29 jarige Belgische kunstenaar die eerder al geëxposeerd heeft in Londen, Istanbul, Parijs, Amsterdam, Tokyo, Berlijn en New York. Van de Velde maakt houtskooltekeningen op groot formaat aangevuld met tekstfragmenten.
Kenmerk voor het werk van Van de Velde is dat hij begint met een serie foto’s die hij vervolgens vanuit geheel eigen perspectief in houtskool natekent. Daarbij beschikt hij over een persoonlijk archief van duizenden foto’s. Die foto’s zijn de start voor een nieuw verhaal rondom een personage in wie de kunstenaar zich dusdanig inleeft, dat het zijn alter-ego wordt. Zo ontstaan een structuur, een verhaallijn, tekeningen en de bijbehorende tekst. Kleur heeft hij daarbij afgezworen, want dat leidt alleen maar af aldus Van de Velde zelf.
Voor deze tentoonstelling gebruikte Van de Velde de foto’s van de match tussen Boris Spassky en Bobby Fischer om het wereldkampioenschap schaken in 1972 in Reykjavik. Een confrontatie tijdens de Koude Oorlog tussen twee schakers en twee maatschappelijke systemen, het individu Bobby Fischer uit Amerika versus de Sovjet-Russische schaakhegemonie, belichaamd door Boris Spassky. Fischer verliest de eerste partij door een loper te offeren: the lost Bishop. Vervolgens komt hij voor de tweede partij niet opdagen, maar uiteindelijk wint hij wel de match om de wereldtitel van Boris Spassky. Dit was de setting die Van de Velde gebruikte voor zijn tentoonstelling. Hij verdiepte zich in verder in Bobby Fischer, in de manier waarop hij toch wereldkampioen werd, maar ook in het leven van Bobby Fischer na het behalen van de wereldtitel. Van de Velde beeldde zich in hoe het zou zijn om zelf te leven als dit schaakgenie. Het inbeelden vertaalt zich naar een structuur, een verhaallijn, tekeningen en met de bijbehorende tekst die hij aan zijn tekeningen toevoegde, ontstond de tentoonstelling ‘The Lost Bishop’.
Voor deze tentoonstelling maakte Van de Velde een tekening van 9 x 3 meter op een aluminium wand die op de tentoonstelling vrij in de ruimte staat. Samen met een aantal andere tekeningen op papier verbeeld deze gigantische tekening Van de Velde zijn beeld van de match tussen Spassky en Fischer. Daarmee kan Van de Velde – onder meer via het toevoegen van teksten — zijn verhaal vertellen.
Vroeger schreef Van de Velde teksten op de muren naast de tekeningen. Nu staan de teksten op de tekeningen zelf en zijn ze langer, waardoor ze kleiner zijn geschreven.
Van de Velde vertelt dat het interessant te vinden dat je de tekst niet kan lezen als je de tekening van ver bekijkt. Daarvoor moet je dan dichterbij komen, maar dan zie je de tekening weer niet meer. Aldus wordt je als toeschouwer gedwongen een beweging te maken en kan je nooit het hele werk vatten.
Galerie Tegenboschvanvreden in Amsterdam organiseert van 19 mei tot 30 juni een gelijknamige tentoonstelling van Rinus Van de Velde. ‘The Lost Bishop’.
In Reeuwijk is er in het Streekmuseum Reeuwijk een tentoonstelling met een leuke collectie schaakstukken van Simon Post uit Bodegraven te zien.
Simon Post is al bijna 40 jaar lid van de Schaakclub Bodegraven en terugkomend van diverse reizen kwam hij vaak met een mooi schaakspel thuis.
“Overal kom je schaakspellen tegen en dat maakt het leuk om te verzamelen”, aldus Simon Post.
Het bezoekadres van het Streekmuseum Reeuwijk is Oudeweg 3, 2811 NM Reeuwijk. De Openingstijden zijn zaterdag 10.00 uur tot 17.00 uur, zondag 13.00 uur tot 17.00 uur. De schaakstukken zijn tot eind november te zien.
Zondag 9 januari jl. werd in Ede bij Kunsthandel Simonis en Buunck een uniek schaakfeest georganiseerd. De kunsthandel is in vier panden gevestigd in de Notaris Fischerstraat in Ede. In elk pand worden kunstwerken van één bepaalde kunststroming verkocht. Het grootste pand is het zg. Fischerhuis, een rijksmonument en voormalig huis van ex-notaris Fischer. Frank Buunck (mede-eigenaar) is zelf een schaakverzamelaar en verkoopt regelmatig schilderijen en andere curiosa rondom schaken. Bij de opening van het Fischerhuis enkele jaren geleden wilde Frank Buunck deze laten openen door grootmeester Bobby Fischer. Maar dit lukte helaas niet. Vanaf die tijd loopt Frank Buunck met het idee om een schaakfeest te organiseren met schaken en kunst in zijn voor één dag omgedoopte “Bobby Fischerhuis”.
Inmiddels is Bobby Fischer overleden. Aanleiding om nu een ‘Bobby Fischer Schaakfeest’ te organiseren was het 85e Lustrum van de Edense Schaak-vereniging, waar Frank Buunck zelf lid van is.
Tussen de schilderijen in twee verschillende panden werd simultaan geschaakt door de jonge grootmeester Amish Giri op 33 borden en IM Hans Böhm op 18 borden.
Hans Böhm leidde Giri in door hem vragen te stellen die door het publiek werden gesteld. Zo kwamen we te weten dat Giri nog in vwo 5 zit op de oude school van Jan Timman in Den Haag en dat Giri niet traint op vaste tijden. Alle schaakborden, waar op werd gespeeld, waren ‘historische’ schaakspelen van ivoor, been en hout die door Frank Buunck in zijn geheel op een veiling in Londen zijn gekocht. Van de meeste schaakspelen waren de stukken herkenbaar. Hans Böhm speelde met enkele spelen waarvan de stukken minder goed te onderscheiden zijn.
Motiefgroep leden Jos van Raan (foto links ) en Leo Hovestad schaakten mee. Vele andere Motiefgroep leden bevonden zich in het publiek.
Speciaal voor deze dag had Frank Buunck bovendien een 30 tal schaakschilderijen uit verschillende tijdsperioden uit zijn collectie tentoongesteld (zie cover deze Schaakkoerier). Veel van deze schilderijen en prenten zijn nog altijd te koop. Tevens stonden er in diverse vitrines nog meer bijzondere schaakspelen van onder andere Venetiaans glas en een bijzonder modern spel in goud en zilver dat bleek ontworpen voor de match van Fischer- Spaskky in 1972 te Reykjavik (zie foto’s).
Er waren ook curiosa met Schaakmotief te koop. Na het schaakfeest is de schaakcollectie te koop in één van de bovenzalen van het Fischerhuis (enkele matroeska’s met een schaakstelling op hun buik, zie foto, oude schaakklokken en schilderijen etc.) Zeker een bezoekje waard.
De dag was een groot succes en Frank Buunck heeft al aangekondigd hiervan een jaarlijks terugkerend evenement te maken en zijn Fischerhuis jaarlijks één dag om te toveren in een ‘Bobby Fischer schaakhuis’.
Op http://www.simonis-buunk.nl trefwoord ‘schaak’ is een groot deel van de schaakcollectie te zien, inclusief toelichting. Speciaal voor deze gelegenheid heeft Simonis en Buunck een full-color kleurrijke verkoop Schaakschilderijencatalogus van 40 pagina met toelichting uitgegeven die voor € 7,50 te koop is en in zijn geheel nog op de site http://www.simonis-buunk.nl te zien is.
Op 3 april 2001 werd in Nederland ook een postzegelvelletje uitgegeven gewijd aan prof. Dr. Max Euwe, de enige wereldkampioen schaken die Nederland heeft voortgebracht. Prof. Dr. Max Euwe, werd op 20 mei 1901 geboren. Ter gelegenheid van zijn 100ste geboortedag werd dit speciale velletje, bestaande uit twee zegels, in Nederland uitgegeven.
Op postzegelvlak zijn er sinds 2001 nieuwe zegels met Euwe uitgekomen.
En wel in Azië: Myanmar (Birma) 2002, in Afrika: Guinee Bissau 2001, Mozambique en Tsjaad 2002.
In het Hoogovensmuseum op het Corus terrein is de ‘Stichting Industrieel Erfgoed Hoogovens’ (SIEHO), actief om objecten, delen van installaties, boeken, documenten etc., te verzamelen, te behouden en ten toon te stellen (www.hoogovensmuseum.nl).
Vanwege het 72e Hoogoven/ Corus schaaktoernooi in Wijk aan Zee is in dit museum een (kleine) tentoonstelling opgesteld. Het betreft bierviltjes, boeken, posters, lotingstukken etc. Er zijn ook voorwerpen te zien die Piet Zwart, die jarenlang de toernooidirecteur was, heeft nagelaten.
Hieronder geheel rechts enige lotingstukken die bij het begin van een toernooi gebruikt worden om een speelschema vast te stellen.
Onder links de vaas die Karpov, ter ere van het 70e Corus Chess Tournament (zoals het tegenwoordig heet), aan divisiedirecteur Marjan Oudeman overhandigde met de felicitaties.
Onder in het midden het Makkumerbord dat Piet Zwart kreeg ter gelegenheid van de 25 jaar dat hij toernooidirecteur was.
Het Hoogovensmuseum is geopend op dinsdagen en donderdagen, entree € 2,00 p.p., en op speciale zondagen waarop ook met de stoomtrein van de Hoogovens wordt gereden.
De Schaaktentoonstelling is zeker nog tot eind april a.s. te zien.
