In 2014 vierde de RUG, de Rijks Universiteit Groningen haar 400-jarig bestaan. En in de stad Groningen waren er een groot aantal evenementen om dat te vieren.
Ook in 2014 werd er van 21 t/m 30 december, traditioneel in de kerstperiode, voor het 52e achtereenvolgende jaar een Internationaal Schaaktoernooi gehouden. Dit traditionele toernooi begon in 1963 als het Europees Jeugdkampioenschap en groeide met een aantal ups- en downs uit tot het huidige Schaakfestival Groningen. (In 2001 had de Motiefgroep Schaken nog de najaarscontactdag tijdens het Europees Kampioenschap in Groningen gepland, maar helaas moest dat EK door tegenwerkingen van de FIDE geschrapt worden en ging ook die contactdag in Groningen niet door.) Het jaarlijkse toernooi heeft verschillende locaties gekend, heel lang werd het in de Martinihal gehouden, daarna een aantal jaren in de Harmonie en nu sinds 2008 in het Sportcentrum van de RUG in de wijk Groningen – Paddepoel.
En wat in 1963 begon als het Europees Jeugdkampioenschap, met o.a. de latere wereldkampioen Anatoly Karpov als winnaar, is heden en dagen geëvolueerd tot een groot internationaal Schaakfestival waar plaats is voor zowel internationale grootmeesters als club- en huisschakers van alle leeftijden. Wel is de nadruk op jeugd altijd blijven bestaan en dat is terug te zien in de deelname van vele Nederlandse jeugdkampioenen en andere nationale talenten, die onder begeleiding van de KNSB elk jaar hun intrek nemen op het ‘schaakschip De Mars’, gelegen in de Westerhaven in Groningen. De editie in 2014 kende bovendien 2 bijzondere tweekampen, namelijk Anna Haast tegen Elisabeth Paehtz (2-4) en Dimitri Reinderman tegen Groninger jeugdtalent Jordan van Foreest (3,5-2,5).
Om de jarenlange vruchtbare samenwerking tussen het Schaakfestival/Schaakstad Groningen en de Rijksuniversiteit te onderstrepen werd op 18 december, tijdens de openingsceremonie van Schaakfestival Groningen 2014, door toernooidirecteur Jan Colly een geschenk in de vorm van een bronzen beeldje aan het College van Bestuur van de jarige Rijks Universiteit Groningen aangeboden. Het beeld is bedoeld als cadeau voor de Rijksuniversiteit, die sinds jaar en dag het traditionele schaakfestival Groningen ondersteunt, een ambassadeur is voor de schaaksport en in 2014 het lustrum viert vanwege het 400 jarig bestaan.
Het kunstwerk werd mogelijk gemaakt door middel van crowdfundingproject met de titel ‘Reeds 400 jaar een combinatie.’ initiatiefnemer van dit project was Jan Colly, gedurende vele jaren voorzitter van stichting Schaakstad Groningen en organisator van het Schaakfestival Groningen. Schakers en andere geïnteresseerden konden (en kunnen) vanaf begin september 2014 via de website www.voordekunst.nl door middel van een financiële bijdrage hun naam aan dit kunstwerk verbinden.
Reeds op 14 november kon initiatiefnemer Jan Colly melden dat ruim 80 % van het streefbedrag van € 9000,- bereikt was en dat daarmee de financiering voor het vervaardigen van het bronzen beeld zeker gesteld was.
Het bronzen beeld kreeg de titel ‘reeds 400 jaar een combinatie’ en werd vervaardigd door de beeldhouwer Peter de Leeuwe. Het beeld verbeeldt de verbondenheid tussen de stad Groningen “city of talent” en schaakspel met de 400 jarige Rijks Universiteit Groningen. Het paard ( symbool voor Groningen) lijkt vrolijk en in beweging, kenmerkend voor een dynamische stad. Als voorbeeld voor het bronzen beeld diende een Staunton-schaakpaard. Een Staunton-schaakpaard, zoals gebruikt werd in de schaakspelen bij het beroemde Staunton Schaaktoernooi Groningen 1948.
Er zijn ook replica’s van het beeld vervaardigd. Deze replica’s, vervaardigd van neoliet, kosten € 75,- per stuk.
Meer informatie hierover is te verkrijgen bij initiatiefnemer Jan Colly, onder jancolly@gmail.com
Peter de Leeuwe Peter de Leeuwe is een bekende beeldhouwer en schilder, die zich laat inspireren door het schaakspel.
Leden van de Motiefgroep Schaken kennen zijn beeld ‘Alice versus de Koning.’ Het beeld geplaatst voor het clubgebouw van de Schaakvereniging SV En Passant in Bunschoten-Spakenburg. De locatie waar de Motiefgroep Schaken zowel de Voorjaarscontactdag 2004 als de Voorjaarscontactdag 2011 heeft gehouden.
Verder maakte Peter de Leeuwe, zelf een actief schaker, nog diverse andere schaaksculpturen, gebaseerd op schaaktermen. De Paardvork, de Vrijpion en de Haastige wandelkoning zijn enkele van zijn schaaksculpturen.
Op 8 november werd in het Denksportcentrum in Bussum de najaarscontactdag gehouden. Deze contactdag was voor de 1e keer, een experiment, samen met het Max Euwe centrum (het MEC.), onder de titel “Het MEC komt naar je toe!” En dit was niet de eerste keer dat de Motiefgroep deze locatie bezocht. In april 2002 hadden we ook al eens een contactdag in het Denksportcentrum in Bussum, maar toen zag de omgeving van het gebouw er nog heel anders uit.
Deze Najaarscontactdag in Bussum had door het samenwerkingsverband tussen de Motiefgroep Schaken en het Max Euwe Centrum (het MEC), wel een heel ander programma dan anders. Daarbij ’s Ochtends op de beneden-etage gelegenheid tot ruilen, kopen, nieuwtjes uitwisselen en de lunch.
Na de lunch was er een goedlopende veiling waar deze keer de nadruk wat meer op boeken en ansichtkaarten lag. Een aantal boeken ging voor een veel hogere prijs weg dan ooit gedacht, maar ook de aangeboden schaakpuzzel mocht zich op de nodig belangstelling verheugen.
En na de weer heel geslaagde veiling, daarna boven de rest van het programma georganiseerd door het Max Euwe Centrum. Daarin een aantal alternatieve schaakopgaven, zoals ‘mat in één zet’ en ‘is deze stelling mogelijk (en zo ja, wat was dan de laatste zet). Hierbij 2 voorbeelden:
stelling 1: wit aan zet mat in 1stelling 2: zwart aan zet. Is deze stelling mogelijk; wat waren dan de laatste zetten
Verder in het programma van het Max Euwe Centrum vooral de vertoning van een veelheid aan oude filmbeelden. Dit met onder anderen de beide matches Euwe- Aljechin, de match Euwe – Capablanca (in de de Militiezaal in Amsterdam), Euwe in het Polygoonjournaal, fragmenten over Bobby Fischer tegen Spasski, 25 jaar Max Euwe Centrum en nog veel meer.
Daarnaast werd er ook nog een mobiele expositie bestaande uit oude foto’s over het leven van Max Euwe ten toon gesteld. (Waar haast te weinig tijd voor was, om die echt goed te bekijken.) Heeft u bijvoorbeeld Max Euwe al eens als Sinterklaas verkleed gezien? Het was te zien op deze tentoonstelling.
Kortom het was weer een geslaagde contactdag.
Oplossing problemen
En o, ja, de oplossingen van de beide problemen: Stelling 1: 1. c6 mat Stelling 2: 1. d7-d8P +
Van vrijdag 10-10-2014 t/m dinsdag 14-10-2014 heb ik deelgenomen aan het schaakevenement Chess Train 2014. Vanaf het centraal station van Praag in Tsjechië op weg naar Wenen en in de tussenliggende tijd 3 partijen gespeeld met een speeltempo van 20 minuten per persoon, aanvullend 10 seconden per zet.
De eerste dag van Praag naar Wenen, een dag later van Wenen naar Budapest om de dag hierna van Budapest naar Trencin in Slowakije te rijden. Op maandag van Trencin naar Krakow in Polen om op de laatste dag weer in Praag aan te komen.
Met een resultaat van 6 punten uit 12 wedstrijden was ik persoonlijk niet ontevreden. Vier partijen gewonnen, remise en verloren.
Vijf tegenstanders met een rating van boven de 2100. Gelijk in de eerste ronde, geflankeerd door Ian Rogers uit Australië aan mijn rechterzijde en Vlastimil Hort aan mijn linkerzijde, tegen Petr Neumann een grootmeester uit Tsjechië met een rating van 2465. De uitslag laat zich raden.
Genietend van het toernooi, de mooie steden en het prachtige weer, kan ik jullie meedelen dat dit toernooi een absolute aanrader is. Dus, als je volgend jaar of in 2016 in oktober een paar dagen ter beschikking hebt dan is dit dé kans. Graag verwijs ik jullie naar de website http://praguechess.cz , waar je alle uitslagen, maar ook een foto impressie van dit en alle voorgaande toernooien kunt vinden.
Op 25 oktober 2014 wordt in Arnhem het 2e Schaakkunst schaaktoernooi gehouden.
Na de vele positieve reacties op het 1e Schaakkunst schaaktoernooi in november 2013, volgt er in oktober 2014 een 2e toernooi. Dit jaar met de enthousiaste medewerking van ASV (Arnhemse Schaakvereniging).
Op 25 oktober wordt er om de vele (kunst)prijzen gestreden op de speellocatie van ASV aan de Vlamoven 22-24 te Arnhem.
Speelvorm: 8-kampen, ingedeeld op rating. Indien nodig zal de laagste grotere groep Zwitsers ingedeeld worden. Speeltijd: 18 min. p.p.p.p. + 5 sec. per zet. Prijzen: vele (kunst)prijzen, waaronder originele kunstwerken. Inschrijfgeld: € 10,- te voldoen aan de zaal. Arbiter: I.A. Huub Blom.
Tijdens het middeleeuwse Gebroeders van Limburg Festival op 30 en 31 augustus 2014 in Nijmegen werd middeleeuws geschaakt. Tijdens het festival beelden 700 zg. re-anacters de late middeleeuwen uit op en rond het Valkhofpark. Het trok ruim 8800 bezoekers. Voor het eerst dit jaar waren er enkele middeleeuwse schaakprogramma onderdelen. Het Festival bestaat al 10 jaar ter ere van de Nijmeegse middeleeuwse kunstenaarsbroers Van Limburg. In de parken leven de ‘Middeleeuwers” drie dagen authentiek met tenten, kostuums. Elk jaar komen er nieuwe onderdelen bij dit was dat Karel de Grote en middeleeuws schaken.
Zaterdag en zondag werd er op een tijdelijk groot openluchtschaakspel op het Kelfkensbos plein met re-anacters als levende schaakstukken verschillende stellingen uitgebeeld en toegelicht. De witte koning was “Keizer Karel de Grote” die dit jaar precies 1200 jaar geleden naar Nijmegen kwam. De witte Loper/ raadsgriffier was Alquin, enkele ridders waren pionnen. In de eenvoudige stellingen werd veel geslagen/ gevochten wat een spektakel gaf.
Zondagmiddag daarna werd in de kelder van het Museum het Valkhof een simultaan gegeven met enkele middeleeuwse regels door in middeleeuws gestoken grootmeester Friso Nijboer (l) en International Meester Hans Klip (r). Met standaard Staunton stukken werd gespeeld zonder: eerste twee pionzet, rokade en en-passant. Deze latere toevoegingen op de middeleeuwen maken het spel trager. Vooral kinderen en jongeren gingen de uitdaging aan met Nijboer en Klip. Uiteindelijk won een jongen uit Utrecht. Ook kon er vrij gespeeld worden met een replica’s van het Lewis spel, en Charlemagne spel alla Karel de Grote. Friso en Hans waren erg enthousiast over de eerste mogelijkheid om zo’n nieuwe spelvariant op te stellen. Volgend jaar komen ze graag terug.
Zaterdag gaf ons lid Leo Hovestad een interessante lezing over de rol die keizer Karel de Grote had voor het verspreiden van het schaakspel en de regels langs de kastelen en adel in de middeleeuwen. Keizer Karel kreeg een midden oosten variant met kamelen, olifanten etc. van de kalief van Bagdad. Keizer Karel de grote introduceerde nieuwe stukken met hem zelf als ‘koning’, een vrouw, lopers (geestelijke) en paarden en liet het spelen op alle kastelen onder hem.
De organisatie is zeer enthousiast over het levend schaakspel dat ze mogelijk ook op andere festivals in binnen andere festivals in binnen en buiten Nederland te organiseren namens middeleeuws Nijmegen.
Volgend jaar op 29,30 augustus 2015 is weer een schaakfestival.
Middeleeuws schaken prominent tijdens Van Limburg festival Schaken is een Middeleeuws spel dat door Karel de Grote bekendheid heeft gekregen in de wereld van adel, kasten en krijgsheren. Al snel was het een populaire, maar ook serieuze denksport. Beoefenaars kraakten hun hersens terwijl ze elkaar om de eer bestreden met strategie en tactiek. De koning werd vaak uitgebeeld als Keizer Karel de Grote met zijn gevolg. In de westerse oervorm had het schaakspel nog andere regels. Zoals zonder eerste twee zet pionnen, rokade en en-passant. Deze speelmanier met eigen regels en voorwaarden gaan we ook inzetten tijdens het Middeleeuwse evenement.
Vrijdag 29 augustus
Op de vrijdag 29 augustus is overdag de Middeleeuwse Scholendag voor bovenbouw van het basisonderwijs. Dan zijn er ook workshops over Middeleeuws schaken en de rol die het schaken in de middeleeuwen had. In de komende jaren gaan we spellen en met name schaken verder uitwerken in het festivalprogramma. Te denken valt aan een tentoonstelling van schaakstukken en publicaties over de geschiedenis achter het schaakspel.
Zaterdag 30 augustus
Zaterdag en zondag kan er vrij geschaakt worden met de Middeleeuwse (of moderne) schaakregels. Op zaterdag en zondag wordt er door Bernard van Houtum een Levend Schaakspel gevormd op de Middeleeuwse Jaarmarkt op het Museum Kelfkensbos. Een spectaculair gebeuren met Middeleeuwse figuranten en Keizer Karel de Grote zelf als hoogste inzet. Eerder op zaterdag geeft Leo Hovestad een analyse van de rol van Karel de Grote in het Middeleeuwse schaakspel in het Museum het Valkhof.
Zondagmiddag 31 augustus
Na de grote Blijde Incomste optocht ( start circa 13.00 uur) met middeleeuwers door de binnenstad is er weer een Middeleeuws Levend Schaakspel. Vanaf 14.00 uur begint bovendien in het Museum Het Valkhof een unieke Schaaksimultaan volgens de Middeleeuwse Schaakregels met de Grootmeesters (GM) Friso Nijboer en (IM) Hans Klip. Beide hebben een sterke band met Nijmegen, hebben er gestudeerd of wonen er. Iedereen kan aanschuiven. Wel verdient het aanbeveling om vooraf aan te melden via de speciale site:
Het themanummer is een jaarlijks uitkomend product van de Motiefgroep Schaken.
In Duitsland noemen ze het Freiluftschach en er zijn duizenden ansichtkaarten (Freiluftschach-Karten) met Freiluftschach daarop. In Nederland bestond er echter geen overzicht wat er allemaal op dit gebied te vinden was.
Dat gat werd door Godfried Couwenbergh opgevuld met Schaakkoerier 118, Themanummer ‘openluchtschaakspellen in Nederland.’ In dit themanummer een overzicht van alle tot dan toe bekende openlucht schaakspellen in Nederland. Dit geïllustreerd met maar liefst 140 afbeeldingen van foto’s en ansichtkaarten. En deze schaakkoerier is geheel in kleur gedrukt, zodat de lezer volledig kan genieten van al die mooie schaakplekjes in Nederland.
Nu is er een tweede themanummer over dit onderwerp, Schaakkoerier 133, Themanummer ‘openluchtschaakspellen in Nederland, deel 2.’ In dit tweede themanummer heeft Godfried Couwenberg, samen met zijn vrouw Truusje, zich nogmaals overtroffen, door het eerdere overzicht openlucht schaakspellen in Nederland uit te breiden met nogmaals 151 openlucht schaakspellen, allemaal geïllustreerd met foto’s. En ook deze schaakkoerier is geheel in kleur gedrukt, zodat de lezer andermaal kan genieten van al die mooie schaakplekjes in Nederland.
Daarnaast is er in deze Schaakkoerier 133 een overzicht opgenomen met 20 ‘mobiele openlucht schaakspellen’ met foto’s.
En achterin deze Schaakkoerier 133 staat nog een lijst met 47 openlucht schaakspellen, waarvan nog geen foto voorhanden is. Dus het verzoek aan de lezer: HELP MEE om deze nog niet gefotografeerde openlucht schaakspellen te fotograferen.
Zie hieronder de afbeelding van de voorkant van schaakkoerier 133 (Kasteel de Vanenburg in Putten)
