door Henk Alberts
De Feijter-Festival 2003 te Deventer
Op zondag 7 december togen Joris Leyten en Henk Alberts naar restaurant de Keizerskroon in Deventer. Doel het Cor de Feijter eindspelstudie festival, een door een werkgroep onder leiding van Deventenaar Harold van der Heijden, tevens redacteur van de eindspelstudievereniging AVRES, samensteller van de grootste database met eindspelstudies ter wereld (en ook nog eens lid van de Motiefgroep Schaken) georganiseerde dag. In deze dag tevens opgenomen de 9e Nationale oploswedstrijd eindspelstudies.
Namens de Motiefgroep Schaken hebben we in Deventer een kleine tentoonstelling en een verkoopstand kunnen houden. Het was overigens niet de enige tentoonstelling. Ook was er nog een kleine tentoonstelling over Cor de Feijter (1907-1988), de naamgever van deze dag; internationaal eindspelcomponist met zo’n 250 studies, erevoorzitter van Pallas Deventer, bijna 50 jaar verzorger van een schaakrubriek in het Deventer Dagblad en 28 jaar verzorger van de eindspelrubriek in het KNSB-blad.
De dag was daarnaast voor Joris en mij gewoon een leuke gelegenheid om eens kennis te maken met een andere tak van sport; de eindspelcomposities. Ik kan het iedereen aanbevelen.
Na een uitleg van de spelregels (2 uur om 10 eindspelstudies op te lossen, eindspelstudies met verschillende moeilijkheidsgraad en puntenwaardering, gebruik schaakbord toegestaan, gebruik elektronische hulpmiddelen uiteraard verboden enz.) togen de deelnemers aan de wedstrijd, daaronder bekendheden als Hans Böhm en Daniel Stellwagen, naar beneden naar de wedstrijdzaal. Ook iets ongewoons voor ons; in de wedstrijdzaal geen toeschouwers toegestaan.
En boven (waar ook de tentoonstellingen waren) begon het publieksprogramma met een lezing door eindspelcomponist Yochanan Afak (ook lid van onze Motiefgroep.) Aan de hand van eigen en andermans studies demonstreerde hij ons de principes van de eindspelstudie.
Zie bijvoorbeeld het diagram hierboven. Een fraaie stelling met heel weinig materiaal op het bord. Vraag is hoe wint wit. Yochanan vertelde ons er een aantal principes van de einspelstudies bij. Één van de principes die ik daarbij onthouden heb; zoek het onverwachte.
Dus: 1. Kh1!! En dat blijkt in alle varianten te winnen.
Een moeilijke: 1. … Kg3 2. e5 fxe5 3. g5 e4 4. g6 e3 5. g7 e2 6. g8D+ en wint. En de fraaiste: 1. … Kf1 2. e5 fxe5 3. g5 e4 4. g6 e3 5. g7 e2 6. g8D e1D 7. Dg2 mat
Ook passeerde nog een studie de revue waarmee Yochanan in Moskou een 2e plaats won (traditie: buitenlanders kunnen geen 1e prijs winnen in Rusland.) Uiteindelijk eindigde hij er mee om ons in groepjes van twee een niet al te moeilijke stelling te geven om het ook zelf eens te proberen.
Joris en ik kregen bijgaande stelling (Diagram 2; hierboven) Opgave: wit maakt remise. Wel bleek Yochanan ons achteraf een beetje te hebben willen testen; deze stelling bleek toch iets moeilijker dan ons voorgespiegeld was.
Ondertussen waren de 2 uur van de wedstrijd omgevlogen en de wedstrijddeelnemers kwamen weer terug naar boven. Wat volgde was het ‘klassikaal’ bespreken van de 8 wedstrijd-studies. Een leuke happening met doorlopend commentaar / vragen van de deelnemers in de trant van “en als deze zet doet, hoeveel punten krijg je dan?” Daarbij moet ik zeggen dat er m.i. hele leuke studies bij zaten.
Zie bijvoorbeeld het diagram hierboven. Wit speelt en maakt remise.
Oplossing:
1. Ld3 Pxd3 2. Kc2 (dreigt Ta8 mat) 2. … Pc1 ( 2. … Pe1+ 3. Kd2 b1D 4. Txb1) 3. Txb2 e1D 4. Tb1+ Ka2 5. Ta1+ Kxa1 pat (Vukcevich, 1951)
En als 8e en laatste stelling van de wedstrijd; zie middelste diagram.
De oplossing: 1. g7+ Pxg7 (1. … Kg8 2 Pg4 f1D 3. Pf6+ Kf7 4. g8D mat) 2. Pf7+ Kg8 3. Lc5 f1D 4. Ph6+ Kh8 (Tot hier waren Joris en ik ook gekomen, doch hier zagen we het niet meer verder. We probeerden nog 5. La3 doch zagen dat dat faalde op Dc4 + Pg7-e6-d4. Hoeveel punten krijgen we nu?) 5. Ld6! en positionele remise door eeuwige opsluiting ½-½ (Zachodjakin, 1931)
De einduitslag van de wedstrijd;
1. Daniel Stellwagen 56 (uit 56)
2. Marcel van Herck 47
3. Hans Böhm 37
Al met al een geslaagde dag bij onze broeders van de eindspelcomponisten.
Zie ook: Harold vd Heijden; Feijter-festival
