Op 25 februari 1984 kwamen 35 specifiek schaakpostzegelverzamelaars bijeen in ‘Ons Huis’ zalencentrum in Geldermalsen en werd in een vergadering besloten om een vereniging op te richten: Motiefgroep Schaakfilatelie.
Nick Cranendonk reageerde op een miniadvertentie zogenoemde ‘Anno Annonce’ in het postzegelblad ‘de Filatelist’ van de hand van Sjoerd C. van Ketel die Schaakpostzegels vroeg (eind 1983). Beide verzamelaars kwamen bijeen en kende ook andere Schaakpostzegel- en schaakpoststempel verzamelaars. Zij besloten een ruilbeurs in Geldermalsen te organiseren. Via een nieuwe advertentie in het blad ‘de Filatelist’(februari 1984) werd de bijeenkomst aangekondigd en in de agenda van het blad opgenomen.
Ook werd er een eerste ‘Nieuwsbrief’ samengesteld, een brief die gestuurd werd aan bekende verzamelaars. Hierin werden de verzamelaars uitgenodigd voor de ruilbeurs. Velen waren al lid van de Duitse G.S.M.(Gemeinschaft der Schachmotivsammler) die toen al 350 leden had. Ook de schaakverzamelleden van het tijdschrift “ de Beeldfilatelist” voor motief postzegelverzamelaars ontvingen de Nieuwsbrief. Hierop reageerden 35 verzamelaars met een bezoek aan de ruilbeurs. Velen aanwezigen waren enthousiast. Zij besloten daar tot de oprichting van onze vereniging. Op 28 februari 1984 werd de verenigingsakte bij een notaris in Delft opgemaakt. Het bestuur bestond uit Nick Cranendonk (voorzitter/penningmeester) en Sjoerd van Ketel (secretaris).
Vanaf het begin werd er een basiscontributie geheven van Fl. 6,00 voor twee jaar voor het bestuurswerk en de ‘Nieuwsbrief’ (voorloper van dit tijdschrift). De ‘Nieuwsbrief’ kwam minimaal een keer per jaar uit, vlak voor de contactdag en tweede keer als er nieuws was. Voor de ruilbeurzen/ contactdagen werd apart Fl. 7,50 entree voor leden geheven en Fl. 3,- voor familieleden.
Op 3 november 1984 (hetzelfde jaar) werd ook in Geldermalsen de 2e ruilbeurs georganiseerd op een middag, waar de leden R. Reyngoud en Van Ek een selectie van hun verzameling tentoonstelden. Er werd daarbij ook al vrijblijvend geschaakt. Er zijn dan al 40 leden. Wanneer er nieuws was kwam er een ‘Nieuwsbrief’ uit op A5 formaat met een 4 tal pagina’s of soms 8. Naast artikelen over schaakpostzegels zijn er ook artikelen over schaakstempels in de ‘Nieuwsbrief’. Lid Jan Struylaart maakte het nu nog bekende logo van het geblokte paard, dat vanaf ‘Nieuwsbrief’ 4 op de cover verschijnt en op de eerste enveloppen werd gedrukt.
Jaarlijks werd er in het najaar een contactdag gehouden in Geldermalsen. Hier werd steeds een snelschaaktoernooi en een tentoonstelling van de verzameling van twee leden gehouden. Hierdoor wisten de leden van elkaar, wie, wat verzamelde en werd informatie uitgewisseld. Ter gelegenheid van het 60 jarig bestaan van de Leidse Schaakbond werd er in 1988 bij uitzondering een tweede contactdag gehouden bij de lustrumactiviteiten op 11 juni 1988.
In “Nieuwsbrief” 11 wordt het eigen 5 jarig lustrum gevierd en wordt er gemeld dat inmiddels 80 leden verbonden zijn aan de Motiefgroep Schaakfilatelie. Dit wordt gevierd in het Max Euwe Centrum (oude locatie op de Paleisstraat in Amsterdam, als uitzondering een keer niet in Geldermalsen).
In de algemene vergadering van 1989 wordt aangegeven dat er minder contactdagen in Geldermalsen gehouden worden. Er wordt afgesproken om, om het jaar de contactdag ergens anders te houden, eerst in Amsterdam en vervolgens in de rest van Nederland op wisselende plaatsen om de reisduur van leden naar de locaties van contactdagen, eerlijker te verdelen. Bij elkaar waren er 10 Contactdagen in Geldermalsen geweest in het gebouw ‘Ons Huis’.
Geregeld wordt het bestuur aangevuld met nieuwe leden Ger Dekker (penningmeester), Jan Rebel (penningmeester) en Godfried Couwenbergh (nieuwtjesdienst/redacteur, en later Bas de Haas (voorzitter).
Langzaam komen er steeds meer niet filatelistische (postzegels en stempels) onderwerpen aanbod in de ‘Nieuwsbrief’ en op de contactdagen, in 1994 bij het 10 jarig bestaan in Weesp wordt daarom besloten om de naam van de vereniging te veranderen in Motiefgroep Schaken ipv. Motiefgroep Schaakfilatelie. Hiermee worden alle verzamelgebieden officieel binnen de vereniging toegelaten. Naast de postzegel- en stempelverzamelaars, die er nog altijd veel zijn, zijn nu ook verzamelaars van kaarten en curiosa etc. welkom.
In 1995 vanaf “Nieuwsbrief” 30 krijgt dit tijdschrift een andere naam “ de Schaakkoerier”, de naam die het nog altijd heeft. Ook komt deze vanaf die datum geregelder en vaker uit. Dit jaar 2009 komt nummer 100 van de Schaakkoerier uit.
Contactdag in ZoetermeerBeNeFraLux contactdag in Leiden
In 1996 werd de samenwerking met de Belgische verzamelvereniging: ‘Vlaamse Schaak Philatelisten’, de Luxemburgse verzamelaars en Fransen Themechecs geïntensiveerd en werd besloten om beurten jaarlijks een gezamenlijk weekend in één van de landen te houden. België beet de spits af in 1996. In 1997 organiseerde de Motiefgroep Schaken in Roosendaal deze bijeenkomst met een speciale stempel/ logo (zie afbeelding boven rechts).
In 1998 treedt het hele bestuur op Sjoerd van Ketel na in één keer af en kwamen er nieuwe leden in het bestuur: Henk Alberts (voorzitter), Nico van der Plas (veilingmeester), Klaus Bodlaender (penningmeester) en Joris Leijten (redacteur). Een paar jaar later namen Rob Bijpost de penningmeester functie (2001) en Godfried Couwenbergh (2005) en Hennie van Essen (2007) de secretaris functie over. Sinds 1998 worden er vast, twéé contactdagen georganiseerd in het hele land.
In het jaar 2001 bij de 100e geboortedag van Max Euwe zet de Motiefgroep Schaken zich extra in voor de uitgifte van een Euwe postzegelblokje, dat er mede door ons, ook komt. Bij de BeNeFraLux/ contactdag in Leiden organiseren we een Euwe- tentoonstelling en lanceren we een nieuwe website www.euwe.nl waar ook nu nog altijd een online Euwe-tentoonstelling is te zien. In de laatste periode groeit het aantal leden gestaag door tot het huidige aantal van 180 leden in binnen en buitenland.
Zoals gebruikelijk de laatste jaren, was ook dit jaar de Motiefgroep Schaken met een stand op het Corus-schaaktoernooi aanwezig. Dit jaar was op zaterdag 24 januari zelfs het voltallige bestuur aanwezig.
De schaakolympiade Dresden 2008 is voorbij. Armenië won bij de heren, Georgië bij de vrouwen. De vele grootmeesters, waaronder bijna de gehele wereldtop, zijn weer uit Dresden verdwenen. Schaakstad Dresden is weer (gewoon) cultuurstad Dresden.
Het Dresden met zijn Frauenkirche, zijn Zwinger, zijn Semperoper, Hofkirche en de Fürstenzug. Het Dresden van de Kurfürsten August de Sterke (Friedrich August I, 1691 -1694) en Friedrich August II (1733-1763), de eerste vanaf 1697 tevens koning van Polen. De Kurfürsten die puissant rijk werden nadat ze rond 1709 de kunst van het porselein maken ontdekten.
Sinds kort is het altes Grünes Gewölbe in het Residenz-slot weer in eren hersteld en daarmee te bezichtigen. Één van de dingen die daarbij te zien is, is het hierbij afgebeelde schaakspel uit barnsteen, “Schachbrett mit Figuren um 1650.” De afbeelding ontleen ik aan een ansichtkaart uit mijn verzameling. Helaas heb ik deze keer geen ansichtkaarten hiervan gezien.
Tijdens de Olympiade waren er ook een aantal speciale schaakevenementen en er waren een aantal tentoonstellingen over schaken. Het meeste daarvan is inmiddels verdwenen. In het ‘Museum für Geschichte der Stadt Dresden’ was er nog slechts een kleine tentoonstelling over onder meer Ströbeck en Borstendorf te zien. Echter niet meer dan wat noodgeld, een beeldje, wat schaaksnuisterijen en wat teksten.
Maar in het Japanische Palast, het museum voor Volkenkunde is nog tot 19 april 2009 de tentoonstelling ‘Das Schach und seine asiatische Verwandten’ te zien. Op deze tentoonstelling in het Japanische Palast voorbeelden van schaakspelen en stukken her en der uit Azië. Verder vooral veel aandacht voor het Indische Chaupad-spel, een ook heden ten dagen nog op een kruisvormig bord van 4 maal 8×3 velden gespeeld spel. Daarnaast aandacht voor allerlei aan het koninklijke schaakspel verwante spelvarianten uit India, China, overig Azië, Siberië en Mongolië.
Op de tentoonstelling probeert Duitsland ook schaakdorp Ströbeck te promoten. Zo is er onder meer een film over Ströbeck, alsmede verschillende schaakobjecten uit Ströbeck. Zeer opvallend vond ik het om het Ströbecker Kurfürstenbrett ook op de tentoonstelling aan te treffen. Dit schaakbord werd in 1651, samen met een set zilveren schaakstukken door Kurfürst Friedrich Wilhelm von Brandenburg aan Ströbeck geschonken. De schaakstukken werden ooit aan de bisschoppen van Halberstadt uitgeleend en kwamen nooit meer terug….
De tentoonstelling in het Japanische Palast is er nog tot 19 april 2009. Bij de tentoonstelling hoort nog een alleraardigst boekje van 60 pagina’s, dat ik zeker kan aanbevelen.
Onze veilingmeester Nico van der Plas (rechts)Een zicht op de te veilen items vanaf de andere kant
Najaarscontactdag
Op zaterdag 15 november jl. vond in Woerden de najaarscontactdag plaats. In de grote zaal van het dienstencentrum kwamen zo’n 27 leden bijeen om contacten op te doen en hier en daar te snuffelen in de uitgestalde kraampjes van een tiental leden.
Tekeningen Pia Sprong
Op de kopse kant van de zaal had kunstenares Pia Sprong uit Woerden een uitgebreide kraam ingericht met haar bijzondere tekeningen van schakende grootmeesters en amateurspelers bij verschillende toernooien. Deze werden ook digitaal groot geprojecteerd op een scherm.
Lunch
Contactpersoon Jan Bulk van SV Woerden verzorgde samen met enkele assistenten de inwendige mens voor een hapje en een drankje.
Veiling
Na de lunch kwam er een uitgebreide veiling onder de hamer onder leiding van Nico van der Plas. Velen kavels gingen naar binnen en buitenland via schriftelijke en aanwezige biedingen.
Verloting boekencollectie Jan Rebel
Zoals aangekondigd in het programma was hierna een verloting van de boekencollectie van Jan Rebel. Hij was vanaf het begin van de oprichting van de Motiefgroep Schaken ruim 20 jaar actief in het bestuur als penningmeester en gerespecteerd lid. In 2005 overleed hij op 82 jarige leeftijd. Hij liet een deel van zijn boekencollectie na aan Motiefgroep Schaken. Deze is verdeeld in diverse stapels en verdeeld onder de aanwezigen. Zo’n 25 leden bleven om deze respectvolle gift in ontvangst te nemen.
Joris met een te veilen itemDrie dames(had ik die maar in mijn partij)Pia Sprong
Foto: uit één doos een klein deel van de aanwezige boeken
Van mevrouw Rebel kregen we uit de nalatenschap van ons voormalig lid Jan Rebel, ex-penningmeester / bestuurslid van de Motiefgroep Schaken, een tweetal dozen met daarin een groot aantal schaakboeken. En het betreft hier geen verouderde openingsboeken, maar vooral schaakleesboeken en wat schaakleerboeken.
Deze boeken zullen op de komende contactdag aan de aanwezig leden gegeven worden.
Hoe zal dit in zijn werk gaan:
Er zijn ca. 30-40 stapeltjes boeken gemaakt, met elk een geschatte waarde ergens tussen (redelijk conservatief geschat) pakweg Euro 15 en Euro 25. En elk stapeltje heeft een lotnummer van 1 tot ca 40 gekregen. Om 15.00 uur zetten we een schaal neer met lootjes en elk aanwezig lid (één per echtpaar) mag een lotnummer trekken en krijgt vervolgens het stapeltje met het corresponderende lotnummer.
(En daarna kan men natuurlijk vrijelijk ruilen.)
Let op: 15.00; dus we willen niet als mensen eerder weg willen dat ze dan alvast een lootje trekken.
Ook daarom: Komt allen naar de contactdag in Woerden!!
Deze expositie wordt op woensdag 8 oktober om 16.00 uur geopend. De opening zal verricht worden door de voorzitter van de Nederlandse Schaakbond Eddie Schuyer. Dhr. Schuyer publiceerde in 1968 zijn boek: “Het schaakspel, in de kunst- en cultuurhistorie”. U bent van harte uitgenodigd op 8 oktober tussen 15.30 en 18.00 uur om de opening bij te wonen.
Op de expositie worden er schilderijen, beelden, schaakspellen, schaaktafels , enz. getoond van 16 verschillende kunstenaars. De volgende kunstenaars zullen werken tentoonstellen: Aad van den Bosch, Alie Kalverda, Anna G. Kool-Troost, Arif Telaku, Berry, Boldriaan, Geert van Tongeren, Henryette Weimar Schultz, Iris Slock, Ivon Drummen, Jan Langendam, Karin Miedema, Ket, Margreet Wevers, Marianne Brus en Tjerk Zijlstra. De tentoongestelde werken zijn allen te koop. De prijzen variëren tussen € 250,- tot € 10.000,-
De expositie is gratis te bezoeken tijdens kantooruren. Dit in de periode vanaf 9 oktober 2008 t/m 9 januari 2009, tijdens kantooruren.
DGT Projects Hengelosestraat 66 Enschede
Heel toepasselijk voor een expositie bij DGT (Dé maker van digitale schaakklokken) : De oudste schaakklok ter wereld zal te bewonderen zijn! Deze schaakklok komt uit de privé-collectie van Aad van den Bosch en is in de 19e eeuw gemaakt door Fattorini. Mogelijk is het dezelfde schaakklok welke in 1883 bij het Internationale schaaktoernooi in Londen (gewonnen door Zukertort) geïntroduceerd werd. Zo ver bekend is dit in ieder geval de enige bewaard gebleven klop van dit type.
Ieder jaar wordt er in één van de landen België, Nederland, Frankrijk of Luxemburg een zg. BeNeFraLux georganiseerd voor schaakverzamelaars uit deze landen. Dit jaar was het de 13e keer dat dit gebeurde. Bij deze bijeenkomst zie je meer dan bij de Nederlandse contactdagen ook ‘nieuwe’ gezichten. Deze leden leggen andere accenten op het verzamelgebied schaken. Het is gezellig om deze contacten op te doen en aan te halen.
De Vlamingen vierden dit jaar ook hun 20 jarig bestaan als Vlaamse Schaak Philatelisten (VSP).
Zij hadden de uitnodiging van de feestvierende -het 50 jarige bestaan- Schaakvereniging Deurne aanvaard om bij hen deze bijeenkomst te organiseren.
In het cultureel Centrum Rix in de deelgemeenten Deurne in Antwerpen was veel werk gemaakt van deze bijeenkomst.
In het kader van deze verschillende festiviteiten had de VSP 3 officiële Postzegels met gepersonaliseerd vignet uitgeven, geldig voor binnenlandse briefport. Zij werden op de bijeenkomst verkocht. (zie afbeeldingen). De totale oplage is 250 per stuk.
Leden van de Schaakklub Deurne hadden 50 schaakspelen uit alle werelddelen opgesteld in een tentoonstelling ter aankleding van de zaal. Daarnaast had de VSP zelf een tentoonstelling over Schaakspellen op afbeeldingen zowel op postzegels als op voorwerpen. Zeer boeiend!
Vrijdagavond 19 september werden de tentoonstellingen met verschillende bestuurders uit België, Nederland en Luxemburg geopend.
Zaterdag was de centrale dag met zo’n 40 deelnemers veel uit Nederland, België en enkele uit Luxemburg. Helaas waren de Fransen niet vertegenwoordigd dit jaar.
s’Middags werd er voor de aanwezigen een heerlijke maaltijd geserveerd. Waarvoor dank.
Daarna was er een uitgebreide veiling onder leiding van de Vlaamse bestuursleden en de organisatoren Eddy Bruijns en Ronald Cools waarbij veel van eigenaar wisselde. Ook zondag was er gelegenheid om te ruilen en kopen.
De VSP onderleiding van Ronald en Eddy hartelijk dank voor de organisatie van dit gezellige weekend.
KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA
Volgend jaar is De Motiefgroep schaken in Nederland weer aan de beurt om de BeNeFraLux bijeenkomst te organiseren. De bijeenkomst zal in ieder geval in het najaar plaats vinden in combinatie met de reguliere najaarscontactdag.
Waar en wanneer deze zal plaats vinden weten we nog niet, waarschijnlijk gesitueerd in het zuiden van Nederland en mogelijk in combinatie met een ander Schaakevenement (toernooi of iets dergelijks). Suggesties zijn welkom bij het bestuur.
Hieronder nog een selectie aan foto’s van de contactdag in Deurne (België)
