De FIDE heeft 2010 tot Euwe-jaar uitgeroepen omdat het 75 jaar geleden is dat Euwe de wereldtitel veroverde.
De Motiefgroep heeft eerder een korte Euwe-biografie gemaakt als onderdeel van de Digitale tentoonstelling 100 jarige geboortejaar Max Euwe zoals de Motiefgroep schaken die in 2001 t.g.v. het 100-jarige geboortejaar van Max Euwe heeft neergezet.
Ook de website www.sportgeschiedenis.nl heeft een artikel aan het Max Euwe-jaar 2010 gewijd.
Hier is een uniek interview te zien, dat de journalist Han Hollander in 1935 met Max Euwe had vlak nadat die zijn tweekamp tegen Aleksandr Aljechin met 15,5-14,5 had gewonnen; Interview Han Hollander. <– link werkt niet meer
Themanummer ‘Het Senetspel in het oude Egypte’ (Schaakkoerier nummer 107)
Het themanummer is een jaarliijks uitkomend product van de Motiefgroep Schaken.
Dit zevende themanummer heeft als thema Het Senetspel in het oude Egypte. Het is tot stand gekomen in samenwerking met “Mehen, Studiecetrum voor het oude Egypte“.
Dit themanummer is geschreven door Jan Koek en is het eerste nummer van de Schaakkoerier dat in kleur is verschenen.
De leden van de Motiefgroep Schaken krijgen dit themanummer automatisch toegestuurd, als een extraatje om de zomer door te komen. Voor niet leden is er beperkt de mogelijkheid om dit nummer aan te kopen.
Mehen, Studiecentum voor het oude Egypte Zwijnsbergen 5 3921 DV Elst
Mehen is enkele jaren geleden opgericht door Jan Koek. Het studiecentrum houdt zich bezig met allerlei activiteiten die betrekking hebben op met name het faraonische Egypte. Jan Koek organiseert lezingen en cursussen, heeft een discussiegroep opgezet en maakt studiereizen naar Egypte en Egyptische collecties.
Voorwoord
Spelen met de dood. Het Senetspel in het oude Egypte
Inleiding
Schrijfwijze en verklaring
Bronnen
Spelregels
Voorstelling en exemplaren van het senetspel
De grote senetspeltekst
Vertaling van de grote senetspeltekst
Commentaar op de grote senetspeltekst
Conclusie
Literatuur
Kort overzicht van de chronologie van het oude Egypte
In opdracht van de KNSB zijn twee promotiefilms voor schaken gemaakt.
De ene film gaat over schaakverenigingen, de andere gaat over (top)jeugdschaak.
Het promotiefilmpje over het verenigingsleven is gemaakt door Hans Böhm samen met Peter Doggers van Chessvibes. Aan de hand van de vereniging En Passant uit Bunschoten/Spakenburg (Voorjaarscontactdag 2004) worden allerlei facetten van het schaken op de vereniging getoond. Voor ons als Motiefgroep Schaken is vooral ook het begin van de promotiefilm heel boeiend.
Ieder jaar op de laatste zaterdag van mei wordt er in het (voormalige) Oost-Duitse Schaakdorp Ströbeck met ca 1100 inwoners een dorpsfeest gehouden. Een dorpsfeest met een kleine kermis, eetkraampjes en muziekacts van de locale verenigingen op het Dorpsplein “Platz am Schachspiel”. Als hoofdact is er een traditie van een levend Schaakspel bestaande uit kinderen van de lokale Dr Emanuel Laskerschool op het ingelegde grote schaakbord op het plein.
Centraal binnen de presentatie van het hele spel werd er dit keer een partij gespeeld tussen een IM uit Hongarije (naam ons helaas onbekend) tegen Peter Sonder, teamcaptain en speler van het Schaakteam uit Amersfoort.
De beide spelers zaten op een soort verhoogde scheidsrechtersstoel achter het bord, doch dat gaf te weinig overzicht aan de spelers; je gaat er duidelijk niet beter van schaken.
En remise gegeven, omdat de beschikbare tijd (4 minuten per persoon) bijna op was.
Vijf jaar geleden waren Henk Alberts, Klaus Bodlaender en de auteur ook al eens bij het dorpsfeest geweest (zie SK 76). We wisten dat het levend schaakspel inmiddels andere kostuums had gekregen. De kostuums zijn traditioneler geworden maar het onderscheid tussen de stukken is hiermee niet vergroot. Ook is het programma er omheen aangepast. Het levende Schaakspel beeld o.l.v. twee spreekstalmeesters de geschiedenis van Ströbeck en het Schaakspel uit.
De pionnen (kleinere kinderen) vormen ook een eigen dansgroep die een traditionele dans opvoerde op het schaakbord. De overige stukken voerden ook nog een gymnastische act uit met vlaggen waarop schaakstukken waren afgebeeld.
Tussendoor bezochten we het geheel vernieuwde en vergrootte schaak-museum, niet langer gehuisvest naast de oude Schachturm, maar nu in het voormalige gemeentehuis aan het centrale dorpsplein “Platz am Schachspiel” gelegen. Het hele jaar door kan het Schaakmuseum bewonderen. In 2007 is het museum verhuisd vanuit de ruimte naast de Schachturm in het dorp naar dit grotere gebouw aan het Schaakplein. Het is nu veel ruimer en lichter ingericht en biedt zowel aandacht aan de schaakgeschiedenis van het dorp, aan schaakstukken met hun geschiedenis en er is aandacht voor de schaakkunst.
Aan het eind van de middag kwam het levende Schaakspel opnieuw op het plein en werd er een andere partij gespeeld tussen de teamcaptains van de winnende teams van het jaarlijkse Ströbeck Schaaktoernooi dat op dezelfde dag gespeeld wordt in het Gasthaus zum Schachspiel aan het plein, alsmede in een tweede nabijgelegen Gasthaus.
In totaal spelen er 46 teams mee in het toernooi met ca 200 deelnemers. Dit jaar deden er drie Nederlandse teams mee uit Amersfoort (ASG), Wijk aan Zee (Paard van Ree) en Vriezenveen.
Wijk aan zee heeft een zusterstadsband met Ströbeck. De Amersfoortse groep deed al voor minimaal de 25e keer mee met het toernooi.
De winnaars van het toernooi en de kampioenen van het schoolschaken in Ströbeck worden bekend gemaakt op het festival en werden gehuldigd door de burgemeester.
De Kinderen kregen het traditionele Ströbeck-schaakbord met inscriptie (hoogste groep) en stukken lagere groep en de Teams een Taart in de vorm van een schaak-bord met stukken en een oorkonde.
Tussendoor zagen we ook nog een café-scene uit de Musical
die in 2006 is opgevoerd over Ströbeck door Ströbeckers op
het plein. Waarschijnlijk wordt de musical volgend jaar in zijn geheel herhaald ? En er was de Schaak-winkel van Renate Krosch die allerlei zaken aanbied over het dorp en daar-buiten. We ontdekten dat er drie nieuwe kaarten over het dorp met schaken zijn uitgeven, evenals een kaart met de stempels van het dorp.
In het dorp zijn op verschillende huizen Schaakborden aangebracht, en op de Lasker-school zijn vele uitingen van Schaken aanwezig. Helaas waren er op de begraafplaats géén Schaakgraven te bespeuren. We hebben er wel naar gezocht.
Wij logeerden in het nabij gelegen Halberstadt en hebben de volgende dag in de omgeving allerlei andere cultuurhistorische zaken bewonderd.
Ströbeck is voor de schaakverzamelaar beslist een bezoekje waard!
Op zaterdag 24 april werd in Bennekom de voorjaars-contactdag van de Motiefgroep Schaken gehouden. Dit gebeurde in ‘De Commanderij’ waar de Bennekomse Schaakvereniging haar onderkomen heeft. Een prachtige gelegenheid op een mooie locatie met een ruime parkeergelegenheid. De plaatselijke organisatie werd geregeld door de leden Bodlaender, de Bock en van Raan.
In de grootste zaal was er voldoende ruimte voor de leden om hun spullen uit te stallen, te ruilen, te kopen, te verkopen of te praten over hun gezamenlijke verzamelhobby. In de zaal was een bar aanwezig waar men drank, broodjes en andere versnaperingen kon kopen. Kortom, voor de aanwezigen was er meer dan voldoende te zien en te doen.
Lezing Leo Hovestadt
Om ca. 11.00 uur begon een lezing door Leo Hovestadt over het ontstaan van het ruitjespatroon van schaakbord/-spel en de verspreiding hiervan over onze contreien. Leo heeft veel onderzoek gedaan en een eigen theorie ontwikkeld die hij met vele aanwijzingen ondersteunt. Het werd een indrukwekkende voordracht met heel veel informatie (de spreker vertelde me later: “dit was nog maar het topje van de ijsberg”).
Tentoonstelling: Puzzels met Schaakmotief
In een kleinere zaal werd de gehele dag een tentoonstelling ingericht van puzzels met schaakmotief; het betrof een verzameling van circa 20 puzzels en werd verzorgd door Godfried Couwenberg en Henk Alberts.
Veiling
Als laatste werd weer een veiling gehouden. De veilingmeester handelde de 247 kavels voortvarend af. Naast de ontvangen schriftelijke biedingen werd er door de in de zaal aanwezige leden werd enthousiast meegeboden.
Hierna was er voor de in de agenda aangekondigde “Schaak verrassingsvertoning” geen tijd en aandacht meer. Dit zal wellicht een volgende keer terugkomen.
Al met al een zeer geslaagde dag die, wat mij betreft, door wat meer deelnemers bezocht zou mogen worden.
Check, checklist, ruitjespatroon of kleurschakering, allemaal woorden waar we niet meer bij stil staan waar het vandaan komt. Na het jaar 1250 komen we ineens overal in Europa ruitjespatronen en afgeleid taalgebruik tegen. Ook het schaakbord moet eraan geloven. In het eerste grote manuscript over het schaken uit 1283 van Alfonso de 10de is het meteen raak.
Het schaakbord is in het manuscript is volgens de laatste mode geruit. Logisch toch, of toch niet.
Het wekt verbazing dat in de middeleeuwen het schaak-bord buiten Europa alleen een lijntjes patroon heeft en in Europa een ruitjespatroon. In de tijd van moeizame verspreiding van nieuwe ideeën zou je toch op zijn minst een mengeling verwachten. Het mysterie wordt nog groter, als op een weinig bekende Italiaanse postzegel een mozaïek vloer staat uit de 6e eeuw met daarop duidelijk een geruit schaakbord.
Tijdens de lezing duiken we de diepe middeleeuwen in en volgen we allerlei aanwijzigen, zoals de legende uit 801 over het schaakspel van Karel de Grote. De grootste uitdaging is het gat van bijna vijfhonderd jaar te verklaren naar het manuscript van Alfonso uit 1283, wat nog nauwelijks aandacht heeft gekregen in de historische schaakliteratuur.
Tijdens de museumnacht op 6 maart in Rotterdam presenteert het schaakstukkenmuseum het Groot Rotterdam Schaakspel
Het Groot Rotterdam Schaakspel is ontworpen door de kunstenaar Harry Hoek aan de hand van een zestal bekende gebouwen in Rotterdam: De Koning is de Euromast De Dame is de Erasmusbrug De Loper is het WTC / de Beurs Het Paard is de collegezaal van het HBO opleiding Transport en Scheepvaart.
Het programma tijden de Museumnacht: Om 20.00 uur wordt de Museumnacht geopend bij de Laurenskerk. Daarna een wandeling onder begeleiding van het witte schaakpaard naar het schaakstukkenmuseum op de Overblaak.
Hier zal door het witte paard en twee vrouwelijke ridders op de Plaza Piet Blom een spectaculaire show plaatsvindt.
Om 21.00 uur volgt de presentatie van het Groot Rotterdam Schaakspel op de Plaza Max Euwe. De Plaza Max Euwe, bevindt zich naast het Schaakstukkenmuseum en het StayOkay Hostel.
Het groot Rotterdam Schaakspel wordt tijdens de Museumnacht gepresenteerd als King Size Formaat dat heel geschikt is voor hotels, scholen en bedrijven om geplaatst te worden in de hal of op een binnenplaats. Later zal het Groot Rotterdam Schaakspel op normaal formaat beschikbaar komen in een gelimiteerde en genummerde oplage van 1000 exemplaren.
