Tentoonstelling ‘De Schakende mens’; kunstwerken van Truus Wilders uit Amersfoort
Bovenstaande kunstwerk, getiteld ‘de Krachtmeting’ is één van de kunstenares Truus Wilders uit Amersfoort, welke te zien zullen zijn op de tentoonstelling ‘De Schakende mens.’
De tentoonstelling vindt plaats tijdens de contactdag van de motiefgroep schaken op zaterdag 10 maart 2007. Naast bovenstaande kunstwerk zullen er tevens de volgende beelden te zien zijn: Schaakspel (brons, unicum), Fenny Heemskerk (brons), De Simultaan (chamotteklei), Ons Genoegen (brons), en de grootmeesters (chamotteklei).
Het themanummer is een jaarliijks uitkomend produkt van de Motiefgroep Schaken. De opzet van een themanummer is dat het liefst zoveel mogelijk verschillende mensen de kans krijgen om het podium te grijpen en de ruimte hebben om een artikel te schrijven over het gekozen thema.
Dit vierde themanummer kreeg als thema Schaken en strips.
Het is een indrukwekkende Themanummer geworden, dankzij Henk Alberts, Erwin van Vliet, Godfried Couwenbergh en Joris Leyten.
Schaakkoerier 89 bestaat uit circa 28 pagina’s leesplezier alsmede – in het middendeel – een catalogus met daarin alle ons bekende schaakstrips. Een schaakstrip is daarbij een stripverhaal (dus geen cartoon) waarin op de één of andere manier schaken voorkomt; voor meer details verwijs ik u hierbij naar de toelichting bij de catalogus op pagina 15.
De catalogus is de afgelopen periode gestaagd gegroeid en bevat inmiddels het ongelofelijke aantal van meer dan 550 titels. Desondanks, wie nog een titel weet die nog op de lijst ontbreekt; wij houden ons aanbevolen! (En zullen in de komende schaakkoeriers dan ook zeker aanvullingen op de catalogus plaatsen.)
De verhalen in deze schaakkoerier bevatten een duidelijke lijn te starten met de geschiedenis van de schaakstrip, dan het oudste schaakstripverhaal, een aantal bekende stripfiguren (zoals Kuifje, Tom Poes en Donald Duck), een aantal wat minder bekende strips, de totstandkoming van een stripverhaal (door Joris Leyten), de overige striplanden en tenslotte de lijst schaakstrips in eerdere nummers.
De leden van de Motiefgroep Schaken krijgen dit themanummer automatisch toegestuurd, als een extraatje om de zomer door te komen. Voor niet leden is er beperkt de mogelijkheid om dit nummer aan te kopen.
Inhoudsopgave:
Pag 2 Voorwoord en Inhoudsopgave
Pag 3 De geschiedenis van het stripverhaal Henk Alberts
Pag 5 Kuifje Godfried Couwenbergh en Henk Alberts
Pag 9 Donald Duck Erwin van Vliet
Pag 11 Tom Poes en Ollie B. Bommel Henk Alberts
Pag 13 Golo & Frank – La Variante du Dragon Godfried Couwenbergh
Pag 14 Fabien M; een bijzondere schaakstrip Henk Alberts
Pag 15 Toelichting op de catalogus Henk Alberts
Pag 16 De schaakstripcatalogus
Pag 32 De Schaakstrip puzzel Erwin van Vliet
Pag 34 Yps (mit gimmick) Henk Alberts
Pag 37 Toon van Driel Erwin van Vliet
Pag 40 Heer Beer Wint Weer Joris Leyten
Pag 42 Andersoortige comics; Duitsland, Verenigde Staten en Japan Henk Alberts
Pag 44 Overzicht schaakstrips in eerdere schaakkoeriers
In het Duitse Elfenbeinmuseum in Erbach (tussen Darmstadt en Mannheim) is er van 21 april tot 19 september 2007 een tentoonstelling van bijzondere schaakspelen uit de collectie van Dr. Thomas Thomsen te zien. Dit alles onder de titel “Stille Schlachten.” De naam van de tentoonstelling “Stille Schlachten” is moeilijk letterlijk te vertalen (“stille veldslagen?”) Doch deze titel slaat enerzijds op de gebruikelijke voorstelling van het schaakspel als een militair spel, een oorlogsspel.
En het slaat anderzijds terug op de verschillende historische veldslagen die middels de diverse in de tentoonstelling aanwezige schaakspelen uitgebeeld worden. Zo is er een schaakspel met de antieke Grieken van Pericles tegen het Perzische leger van Koning Xerxes I, een schaakspel met de Kruisridders tegen de Saracenen, de Indiërs tegen de koloniale troepen en Napoleon tegen de Pruisische Keizer Frederik Wilhelm III. Ja zelfs is er een schaakspel van Winston Churchill tegen Adolf Hitler te zien.
Te zien zijn in totaal 70 schaakspelen uit zeer verschillende landen en uit tijdperken. Zo zijn er kostbare oude schaakstukken uit Perzië, Syrië en Egypte alsmede schaakstukken uit de vroege middeleeuwen te zien. Daarnaast zijn er fraaie stukjes kunstnijverheid zowel uit Europa, maar ook uit landen als India, China en Japan. Verder zijn er nog fraaie staaltjes van moderne kunst, een schaakspel van Mickey Mouse, alsmede het schaakspel dat door de acteurs uit de film „Ruimteschip Enterprise“ als tijdverdrijf gebruikt is.
Het materiaal waaruit de verschillende schaakspelen gemaakt zijn, is uiteraard voor een belangrijk deel ivoor. Maar ook zijn er schaakspelen gemaakt van hout, metaal, barnsteen, glas. En zelfs een schaakspel gemaakt van schelpen is op de tentoonstelling te bewonderen.
Naast de getoonde schaakspelen is er aandacht voor de geschiedenis van het ontstaan van het schaakspel, alsmede voor de ontwikkeling van het schaakspel door de eeuwen heen.
En er is aandacht voor de techniek van het maken van schaakspelen (van ivoor), voor schaken in de kunst, schaken in de literatuur, schaken in de schilderkunst, schaken in de psychologie en voor de geschiedenis van het wereldkampioenschap schaken. En tenslotte kan er ook nog een schaakpartijtje tegen de computer gespeeld worden. Maar voor dat laatste hoeft u niet perse naar Erbach af te reizen.
Links: de Kruisridders uit het schaakspel de Kruisridders tegen de Saracenen, ivoor, polychromeer, Frankrijk, 1e helft 19e eeuw. Midden: De Indiërs uit het schaakspel de Indiërs tegen de koloniale troepen, ivoor, rood geschilderd, India, rond 1780. Rechts: „Meesterstuk“-Schaakspel, gemaakt door J.E.F. Leykomm in 1847 ter verkrijgen van de meestertitel bij het gilde van de houtdraaiers, hout, Brambach im Vogtland, 1847.
Afgelopen vrijdag 28 april 2007 is Ger Dekker in Deurne benoemd tot ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Ger kreeg deze hoge koninklijke onderscheiding onder meer op basis van zijn vele verdiensten voor de schaaksport.
Ger was hij eerder 10 jaar bestuurslid en veilingmeester van de Motiefgroep Schaken. Maar er is veel meer. Al op zijn vijftiende werd hij jeugdschaakleider van de schaakvereniging Schaakmat in Naaldwijk, alwaar hij achtereenvolgens ook actief was als lid van de propagandacommissie, oprichter en redacteur van het clubblad en als penningmeester. Zijn vader was daar het grote voorbeeld. Er bestaat in Naaldwijk dan ook een pleintje dat naar zijn vader vernoemd is.
Na zijn verhuizing naar Leiden richtte Ger aldaar de schaakvereniging Op Eigen Wieken op. Deze schaakvereniging zou al snel uitgroeien tot een van de grootste en succesvolste jeugdschaakclubs van Nederland. Naast voorzitter en jeugdleider was Ger Dekker in zijn Leidse tijd ook voorzitter van de jeugdcommissie van de Leidse schaakbond en organiseerde hij regionale clubkampioenschappen, persoonlijke kampioenschappen en schoolschaakkampioenschappen.
Eenmaal verhuisd naar Noord-Brabant in 1989 was Ger Dekker actief als voorzitter van schaakvereniging Deurne, redacteur, oprichter van de jeugdafdeling en van de damesschaakafdeling (zie ook het aprilnummer van Schaakmagazine), hoofd jeugdzaken van de Noord-Brabantse Schaakbond, afgevaardigde in de bondsraad en voorzitter van de Stichting Bevordering Schaaksport Brabant.
Vanaf 1981 vervulde hij ook allerlei functies op landelijk niveau, zoals in de organisatie van het Open NK jeugdschaken in Hengelo, het NK snelschaken en het NK Rapidschaak in Eindhoven. De Motiefgroep Schaken had bij het NK Rapidschaak haar najaarscontactdag 2006.
Tot slot nog een – ongetwijfeld niet uitputtend – overzicht van Ger zijn vele activiteiten: – Oprichter van Jeugdschaakclub Op Eigen Wieken in 1981 – 10 jaar bestuurslid en veilingmeester van de Motiefgroep Schaken – 10 jaar toernooidirecteur van het NK rapid Jeugd in Eindhoven – Jarenlang wedstrijdleider bij het Open NK jeugd in Hengelo – Bondsraadlid namens de NBSB – Regionaal jeugdleider van de NBSB – voorzitter van de Stichting Bevordering Schaaksport Brabant
Het schaakstukkenmuseum organiseert in 2007 voor de tweede maal een schaakstukken ontwerpwedstrijd. Hierbij kan iedereen zijn/haar zelf ontworpen schaakspel mee laten dingen naar de hoofdprijs van Euro 1.000,- De schaakspelen dienen uiterlijk 29 april 2007 te worden ingeleverd bij het schaakstukkenmuseum. De ingezonden ontwerpen worden tentoongesteld in de periode van 1 mei t/m 31 december 2007, waarbij de bezoekers van het Schaakstukkenmuseum als jury fungeren. Desgewenst kan de winnaar samen met het schaakstukkenmuseum de keuze maken om het winnende schaakspel in consignatie te koop aan te bieden.
De bekendmaking van de winnaar en de prijsuitreiking zal plaatsvinden tijdens de Nieuwjaarsborrel op 1 januari 2008 (van 14.00 tot 17.00)
Op de foto hieronder het winnende ontwerp uit 2006 (thans tentoongesteld in het schaakstukkenmuseum.
Uitgeverij Columbus in Heerenveen brengt – naar eigen zeggen – een nieuw boekengenre op de markt: de midi-thriller. Een midi-thriller is “een thriller voor en over jongeren”, aldus de uitgeverij. Het verschil met thrillers voor volwassenen is dat dit nieuwe genre jongeren als hoofdpersonages heeft. Op die manier moet het verhaal aansluiten bij de belevingswereld van jongeren; Het ziet er nog uit als een kinderboek, maar het is echt een thriller met heel veel spanning. Het genre is bedoeld voor jongeren van dertien tot en met zestien jaar die houden van dikke boeken.” (aldus de uitgever.).
De uitgeverij levert de volgende beschrijving bij het boek:
“In deze eerste midi-thriller Chess worden Peter Berndt en Jennifer Norton, middelbare scholieren, uitgenodigd om deel te nemen aan een zomerkamp voor jonge schakers bij de invloedrijke lord Sugarpie. Ze weten niet wat hen boven het hoofd hangt. Want er is van meer kanten belangstelling voor schaaktalenten: de steenrijke mr. Blackpool, eveneens schaakfanaat, wil hen ook bij zijn organisatie inlijven. En dus komen Peter en Jennifer voor de keus te staan: veel geld verdienen bij mr. Blackpool, of de zomer doorbrengen op Kingstone Castle van lord Sugarpie. Is hun keuze wel zo vrij? Mr. Blackpool deinst niet terug voor geweld en ontvoering als zijn voorstel wordt afgewezen. En zelfs niet voor moord. Langzamerhand komen Peter en Jennifer erachter dat door deze schaaktoernooien een oud en wereldomvattend plan werkelijkheid lijkt te worden.”
Het boek “Chess” is geschreven door Heerco Walinga uit Ermelo, het telt 550 bladzijden en het kost €15.95.
In mei verschijnt de tweede midi-thriller bij uitgeverij Columbus: Wraak van de wolf van Bert Wiersema.
Gouverneur-generaal Duymaer van Twist (1809-1887) werd beroemd door de rol die Multatuli hem gaf in de Max Havelaar. Een dubbeltentoonstelling in twee Deventer Musea toont zowel zijn leven en werken in Indië alsook een blik in het landhuis waar hij naar terugkeer in Deventer woonde.
Het Historisch Museum Deventer geeft een kleurrijk beeld van zijn leven en werk als gouverneur-generaal in Indië. Het Speelgoedmuseum Deventer toont op speelse wijze het leven van het echtpaar na hun terugkeer naar Deventer in Huis Nieuw Rande.
Duymaer van Twist (1809-1887) speelde als lid van de Eerste en Tweede Kamer een belangrijke rol aan het Binnenhof. In 1851 werd hij benoemd tot gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Daar bleek hij reislustiger dan de meeste van zijn voorgangers. Bijna geen plek in Indië liet hij onbezocht, ondanks de slechte
reiscondities. Zijn vrouw Mie doet hiervan levendig verslag in brieven aan haar zuster Cecilia. Voor de kleurrijke tentoonstelling zijn vele kostbaarheden van Duymaer uit Indië bijeengebracht: portretten, onder meer van Raden Saleh, koloniaal meubilair, krissen, handschriften, snijwerk en andere exotische voorwerpen.
Na hun terugkeer naar Deventer, liet het echtpaar de fraaie buitenplaats Nieuw Rande ontwerpen door vader en zoon Zocher, toonaangevende (tuin)architecten uit die tijd. Op de tentoonstelling krijgt u een beeld van dit fraaie landgoed. Ondermeer zien we een voorstelling van een schaakpartij in huiselijke kring (onder.) In het sfeervolle negentiende-eeuwse interieur is Duymaers originele imposante Indische bibliotheek te bewonderen. Hun pleegdochter Anna kwam regelmatig met haar zes kinderen op Nieuw Rande logeren. Er is dan ook een ruime keuze van negentiende-eeuws speelgoed te zien. Duymaer bleef als politicus en als adviseur in Indische zaken maar ook als regionaal bestuurder, tot op hoge leeftijd zeer actief. Hij overleed in 1887.
27 januari t/m 20 mei 2007
Lokatie: Historisch Museum Deventer en Speelgoedmuseum Deventer Openingstijden: di t/m za 10.00-17.00 uur; zo/feestdgn 13.00-17.00 uur
