Onze Franse zustervereniging Thèméchecs heeft besloten haar – reeds uitgestelde – contactdag te annuleren, maar om wel de bijbehorende veiling door te laten gaan.
De veiling zal zoals gepland plaatsvinden op zaterdag 30 mei om 14.00 uur. Alain Barnier, de voorzitter van Thèméchecs, zal voor deze gelegenheid als veilingmeester optreden.
Leden van de Motiefgroep Schaken zijn, zie het in het kader van de BeNeFraLux (de samenwerking tussen de Belgische, Nederlandse, Franse en Luxemburgse schaakverzamelaarsverenigingen) door Thèméchecs uitgenodigd om aan deze veiling deel te nemen.
De catalogus van de veiling staat inmiddels online op de site van Thèméchecs: veiling Thèméchecs Dit betreft een veilingcatalogus met 163 van foto’s begeleidde veilingitems.
Bieden kan schriftelijk middels een mail aan Alain Barnier
Daarnaast gaat men voor de veiling een via Facebook een “live videoconferentie” opzetten. Als je live aan de veiling wilt deelnemen, heb je dus wel een Facebook-account nodig. (Thèméchecs wijst op de mogelijkheid om “voor de gelegenheid een dummy te maken die je daarna kunt verwijderen als je sinds 1984 geen volgeling meer bent van big-brother Facebook”)
Meldt je indien je aan die live videoconferentie wilt deelnemen vooraf bij Alain Barnier aan. Zaterdag 30 mei rond 11 uur zal er een test gedaan worden met deze Facebook live videoconferentie. Dit zodat iedereen vooraf kan controleren of alles naar behoren functioneert.
Veilingreglement Het reglement van de veiling staat op de eerste pagina van de catalogus. Hieronder een korte samenvatting (waar geen rechten aan te ontlenen zijn):
De veiling staat open voor alle leden van Thèméchecs alsmede voor de leden van een aantal andere verreniging waarmee Thèméchecs een partnerschap heeft. (Waaronder dus de Motiefgroep Schaken.)
de biedingen worden verhoogd vanaf de vanafprijs van een kavel: met 1 euro voor bedragen onder de 50 euro, met 5 euro voor bedragen van 50 tot 100 euro en met 10 euro voor bedragen groter dan 100 euro.
De koper betaalt Thèméchecs geen veilingkosten, wel dient de koper de verzendkosten te betalen.
U dient te betalen vóór verzending van de kavels, per cheque, Paypal of bankoverschrijving.
Indien bij een kavel een sterretje * staat, betekent dat dat dit kavel een niet-gecommuniceerde minimumprijs heeft, waaronder het kavel niet verkocht wordt. Deze minimumprijs is altijd hoger dan de vanafprijs.
Germaine Richier (1902-1959) was een Franse beeldhouwster, die enigszins in de vergetelheid dreigde te geraken maar nu door het Museum Beelden aan Zee in Scheveningen daarvan gered is met de tentoonstelling Mensbeeld – Mensbeest. Terecht, want ze heeft bijgedragen aan de cultuur van het schaakspel in de vorm van een beeldengroep met een schaakmotief. Het draagt de titel Het schaakbord, groot (L’Echiquier, grand) en Richier maakte het vlak voor haar dood in 1959. De bekendste versie van dit werk bevindt zich in de Jardin des Tuileries, Parijs. Het is niet ongebruikelijk om van een beeldhouwwerk meerdere exemplaren te vervaardigen. Tot ons geluk, want er staat dus ook een exemplaar van dit werk op de tentoonstelling in Scheveningen. Het is geplaatst in de Grote Zaal. Om een idee van de waarde te geven: in 2014 veilde Christie’s een exemplaar voor ruim anderhalf miljoen euro.
De beeldengroep bestaat uit vijf elementen die elk een schaakstuk voorstellen; alleen de pion heeft geen representant gekregen. De creaties van Richier worden gekenmerkt door zowel menselijke als dierlijke elementen. Dat verklaart de titel van deze tentoonstelling. Er is duidelijk enige gelijkenis met het bekende schaakbeeld van Max Ernst De koning spelend met de dame. Richiers schaakstukken zien er enerzijds zeer dreigend uit, maar tegelijkertijd zien ze er uit als veteranen gehavend door de vele keren dat ze aan de schaakstrijd hebben deelgenomen. Het donkergekleurde brons draagt bij aan die dreigende en sombere indruk. Of Richier dat ook zo bedoeld heeft is de vraag. Zelf heeft ze de donkere bronzen versies nooit gezien. Ze had alleen een lichte versie van gips gemaakt en die met kleurige verf beschilderd. Deze versie is eigendom van de Tate Gallery in Londen.
De titel Het schaakbord, groot suggereert dat er ook een kunstwerk van haar hand is met de titel Het schaakbord, klein (L’Echiquier, petit). Dat klopt, Richier heeft in 1955 een werk met die titel vervaardigd. De geschatte waarde daarvan is rond de vier ton, gebaseerd op een veiling van Christie’s in 2013. Het grote schaakbord lijkt sterk op het kleine schaakbord. Een verschil is dat het kleine kunstwerk een ondergrond heeft, zodat de schaakstukken een vaste opstelling hebben. De kleine versie is niet te zien op de tentoonstelling Mensbeeld – Mensbeest die u nog tot 6 september kunt bezoeken.
Bij mijn bezoek in juni was er overigens nog een tweede schaakkunstwerk in het museum te bewonderen. Het is gemaakt door Klaas Gubbels in 2016 en heeft als titel Max. De voor Gubbels kenmerkende tafel en koffiepot is aangevuld met een schaakpaard dat aan een ex libris van Euwe zou zijn ontleend.
Tot wanneer u dit werk in Museum Beelden aan Zee kunt zien is niet te zeggen, omdat het er stond (staat?) in afwachting van retour aan de eigenaar. Max was onderdeel van een eerdere tentoonstelling in Museum Beelden aan Zee. Het staat in de Lichthof (een plattegrond is bij de kassa verkrijgbaar). Dat deel van het museum kunt u vanaf het hooggelegen terras zien, maar u kunt die binnenplaats ook bezoeken. Daarvoor moet u wel met enige doortastendheid een weinig uitnodigend stalen hekwerk passeren. Voor degene die de tentoonstelling gaat bezoeken, hoop ik dat Max er nog steeds staat.
Een contactdag in juni (waarvoor ik circa 7 weken terug nog de hoop uitsprak) kunnen we inmiddels wel vergeten. En ook een contactdag in juli en / of augustus zal het waarschijnlijk niet worden. Immers: 1. Het moet eerst weer na een besluit van de regering toegestaan zijn. 2. We moeten het als bestuur en vereniging daarna ook zelf weer willen (en bedenk we hebben een redelijk aantal leden in de risico leeftijden). 3. En daarna hebben we – hoewel veel al klaar ligt – dan nog de nodige tijd nodig om die contactdag te organiseren. Dit dan vooral qua zaal en qua communicatie naar de leden.
Vooralsnog hebben we als bestuur nog steeds als voornemen om de komende contactdag in Boskoop te houden. Maar dan wel pas op het moment dat dat volgens de regering en RIVM veilig en verantwoord is. Dienovereen-komstig hebben we ook afspraken gemaakt met de beheerder van de zaal in Boskoop. Daarbij geldt wel dat een contactdag in Boskoop maximaal tot 11 oktober mogelijk zal zijn, want daarna zal het Zalencentrum de Loods in Boskoop ophouden te bestaan.
Naast bovenstaande valt nog op te merken dat de kans op het houden van 2 contactdagen dit jaar (nog) niet onmogelijk is, maar de kans daarop wordt stukje bij beetje ook steeds kleiner. Jammer, maar er zijn ergere dingen in het leven (zo sprak de Franse Minister van Sport reeds over de Tour de France van 2020.)
Ook in de ons omringende landen hebben onze zusterverenigingen hun contactdagen moeten uitstellen of annuleren. Hieronder ook onze Duitse zustervereniging de GSM (Gemeinschaft der Schachmotivsammler), welke haar Sammlertreffen (contactdag) in Bad Salzuflen (gepland rond Hemelvaartsdag 21 mei) moest afgelasten.
De GSM organiseert nu een ‘GSM Sammlertreffen 2020 im Internet.’ Daarvoor zijn ook de leden van de Motiefgroep Schaken uitdrukkelijk uitgenodigd. U leest er meer over op de beide volgende pagina’s.
Tenslotte: Ik wens iedereen namens het bestuur vooral een goede gezondheid toe, zowel voor jezelf als voor al je naasten.
Begin februari bezocht ik twee keer de tentoonstelling “Middeleeuws Vernuft” in Museum Het Valkhof in Nijmegen. Deze familietentoonstelling zou er nog staan (van 14-10-2019)tot 3 mei maar was vanaf half maart gesloten vanwege Corona. De tentoonstelling wordt helaas niet verlengd. Er zitten veel doe-opdrachten voor kinderen en volwassen in de tentoonstelling die heel leerzaam zijn.
Game pieces in tentoonstelling rechts mogelijk schaakstuk (Joris Leijten)Memory wand in Museum Bonn (internet)
Middeleeuws schaakstuk?
Bijvoorbeeld van een grote wand met 24 kleine vitrines (8x 3 zie foto)die maar aan één zijde zichtbaar zijn, is een groot memoryspel gemaakt, waarbij met het drukken op lampjes de voorwerpen kunnen worden opgelicht. De bezoeker wordt gevraagd de 12 paren te zoeken van een middeleeuws voorwerp en een hedendaags evenbeeld. Eenmaal de juiste combi gevonden, blijven er twee lampjes branden. Bijvoorbeeld een olielamp en een moderne lamp; een schaats van bot en een moderne klapschaats. In één van de vitrines staat een klein ‘Gamestuk’ en een witte speelschijf met de vraag om daar een modern bordspel bij te zoeken. Op het tekstbordje noemen deze voorwerpen expliciet “gamestukken” van bijvoorbeeld een Schaakspel/en damspel of een ander bordspel uit de 12e eeuw“. De conservatoren zijn er niet uit wat voor speelstuk het is. Ik heb er een foto van gemaakt en die heb ik gestuurd (zie hierboven, door het glas heen met vaag licht je kon de andere zijde van het schaakstuk niet zien) naar Henk Alberts en Rob Spaans. Zij vonden het een schaakstuk. Bij een lezing over deze tentoonstelling werd gemeld dat de tentoonstelling een samenwerking betrof van 3 musea: Museon in Den Haag, Museum het Valkhof in Nijmegen en het LVR-Landesmuseum in Bonn (Duitsland).
Eerder had de tentoonstelling onder de naam “Ridders en kastelen” al gestaan in het Museon (tot 2-9-2018) en in Bonn (“Ritter en Burger“ 27-9-2018 – 25-8-2019) mij is niet duidelijk of het “schaakstuk” daar ook stond. De tentoonstelling had daar steeds namelijk een iets andere vormgeving. Later zal de tentoonstelling in ieder geval nog in het Landesmuseum Mainz (“Ritter, Bauer, edeldame” vanaf 5 juni – 18 april 2021)te zien zijn en mogelijk in een andere museum om de tentoonstellings-kosten te drukken.
Het LVR Landesmuseum in Bonn heeft voor de tentoonstelling veel bruiklenen uitgeleend. Vanwege de lange tijd dat de bruiklenen reizen zijn niet hun topstukken uitgekozen. Dit mogelijke schaakstuk behoord niet tot hun topstuk. Schriftelijk heb ik het Museum het Valkhof meer informatie over deze bruiklenen gevraagd. Ze stuurde mij de collectienummers (E 112/68 und E 1968/119 ) met (vage) foto van bovenaanzicht van het gamestuk (zie foto vorige pagina) In de omschrijving staat te locatie waar het voorwerp is gevonden “Schloss Broich”. Op de foto zijn duidelijk twee extra knopjes aan bovenop het stuk te zien (deze zijn vanaf het glas voorzijde in de tentoonstelling niet waar te nemen). Vermeld staat dat het Stuk zowel 4 cm diameter als 4 cm hoogte is. Ik heb een poging gedaan om ook van het LVR Landesmuseum in Bonn meer informatie te krijgen over het “Gamestuk”. Hierop heb ik nog geen reactie mogen ontvangen. Henk Alberts heeft intussen informatie achterhaald over gevonden locatie Kasteel Broich. Het is een kasteel in het stadsdeel Broich van de Duitse stad Mülheim aan de Ruhr. Het is een heel oud nog bestaand kasteel, dat voor publiek geopend is, waar in de middeleeuwen zeker geschaakt en bordspelletjes gespeeld zouden kunnen zijn. Mogelijk betekend “1968” in de bruikleengegevens dat het stuk toen is opgegraven of gevonden is, en toen in de collectie van het LVR Landesmuseum in Bonn is opgenomen.
Ik dacht dat de twee knopjes de oren van een schaakspaard zouden zijn. Maar volgens Henk Alberts, Rob Spaans en Leo Hovestad Is het een loper van een zg. Nishapur schaakspel mogelijk verwijzend naar de slagtanden van een strijdolifant.
Volgens conclusie is het zeker is dat het ‘Gamestuk’ een schaakstuk is. Ik ben overtuigd dat het een abstract schaakloper. Het stuk kan niet in museumlijst van schaakspelen worden opgenomen omdat het niet permanent tentoongesteld staat. Ook niet in het LVR Landesmuseum in Bonn. Dank aan Henk Alberts en Rob Spaans voor meedenken en Odette van Straaten van Museum het Valkhof voor haar informatie.
Door de Corona virus heeft ook onze Duitse zustervereniging de GSM (Gemeinschaft der Schachmotivsammler) haar Sammlertreffen (contactdag) in Bad Salzuflen (gepland rond Hemelvaartsdag 21 mei) moeten afgelasten.
De GSM organiseert nu het ‘Sammlertreffen 2020 im Internet’ en alle leden van de Motiefgroep Schaken (naast ook alle leden van de CHLS (KWA), CCI en uiteraard van de GSM zelf) zijn uitdrukkelijk uitgenodigd om hieraan deel te nemen. Op dit moment is het volgende programma bekend: – woensdag 20 t/m zondag 24 mei: digitale schaakmarkt – donderdag 21 mei 20.00: gezamenlijke filmavond met schaakfilm – donderdag 21 mei, na de film : video-bijeenkomst via Skype – vrijdag 22 mei 20.00: Snelschaaktoernooi Na de schaak-film op donderdagavond is er een video-bijeenkomst via Skype. Dit om elkaar ook nog een moment te kunnen zien en spreken.
En vanuit de Motiefgroep Schaken zijn we aan het kijken of we nog een kleine foto-tentoonstelling met foto’s van eerder contactdagen kunnen tonen. Zie voor meer informatie ook de site van de site van de GSM (Gemeinschaft der Schachmotivsammler) http://www.gsm-schach.eu/Home
De Schaakmarkt (woensdag 20 t/m zondag 24 mei) Van zondag 17 t/m zondag 24 mei is er de zogenoemde digitale schaakmarkt: http://www.gsm-schach.eu/Schachmarkt
Elk lid kan, net als op de gewone contactdag een ‘virtuele tafel’ krijgen om zijn of haar spullen op uit te stallen. Wel is die tafel een beetje kleiner dan de tafels die we op een gewone contactdag hebben, want op elke tafel kunnen maximaal 20 items / foto’s (elk maximaal 100 kByte groot) uitgesteld worden. Daarnaast kun je bij elk van de 20 items een korte beschrijving toevoegen. Verzoek (spelregel) is om deze beschrijvingen zonder prijsvermelding te doen.
Leden die een tafeltje willen hebben kunnen dit verzoek aan Wolfgang Pähtz, organisator en tevens voorzitter van de GSM sturen. Elk lid kan maximaal 1 tafeltje krijgen.
Proces is dat mensen die geïnteresseerd zijn in iets wat zij op een tafeltje ‘zien liggen’, dit bij Wolfgang Pähtz kunnen melden. Wolfgang zal die interesse doorsturen naar de aanbieder en de verdere transactie is aan de (potentiele) koper en verkoper. Deze procedure lijkt misschien wat omslachtig, maar we willen het geheel wel veilig houden. En we willen natuurlijk niet dat mailadressen van leden / deelnemers nodeloos op internet bekend gaan worden. Uiteraard is het gehele proces voor alle leden gratis.
De gezamenlijke filmavond met schaakfilm (donderdag 21 mei)
Geïnteresseerden kunnen een mailtje aan Wolfgang Pähtz sturen. Twee dagen voor hemelvaartsdag stuurt Wolfgang de geïnteresseerden dan de link voor deelname met de toegangsgegevens voor de film. De te tonen film is nog even geheim, maar eigendomsrechten worden gerespecteerd, dus het zal waarschijnlijk geen recente film zijn.
Registratie voor deelname is vrijblijvend en het geheel is zo ingericht dat mensen de film ook nog op een later tijdstip kunnen gaan bekijken. Na de film is er voor de liefhebbers een video-bijeenkomst via Skype gepland om met elkaar te kunnen napraten over de film of over andere zaken. Wie aan de video-bijeenkomst wil deelnemen kan aan Wolfgang Pähtz de benodigde link vragen.
Het snelschaaktoernooi (vrijdag 22 mei 20.00)
Het snelschaaktoernooi (Blitzturnier) heeft een vastgestelde tijdsduur van 100 minuten en een speeltempo van 5 minuten + 2 seconden per zet per persoon per partij. Dit speeltempo is zo gekozen dat ook de wat langzamere spelers zullen kunnen meespelen. De winnaar wint een jaar lang gratis lidmaatschap van de GSM.
Het Blitzturnier wordt gespeeld als een los toernooi op lichess.org Los toernooi betekent dat het toernooi geen invloed zal hebben op een eventuele rating die u al op lichess heeft opgebouwd. Daarnaast zal het een ‘normaal’ toernooi zijn; de berserk-modus (voor de kenners) zal dus niet worden aangezet.
Het is wel noodzakelijk om vooraf een (gratis) account op lichess.org aan te maken. Daarnaast is het ook hier nodig om vooraf (tijdig, liefst uiterlijk 2 dagen vooraf) de link voor het toernooi middels een mailtje bij Wolfgang Pähtz aan te vragen. Twee dagen voorafgaande aan het toernooi zal hij deze link aan de deelnemers toesturen. De link is ook te krijgen voor mensen die slechts als toeschouwer bij het toernooi willen komen kijken.
De nodige zaken zijn op het moment van schrijven nog in ontwikkeling. Daarom: raadpleeg voor de meest actuele informatie over het GSM Sammlertreffen 2020 im Internet steeds de site van de GSM onder http://www.gsm-schach.eu/Home of op deze pagina van de site van de Motiefgroep Schaken
Verder: de voertaal van het evenement zal logischerwijs voor een groot deel Duits zijn, maar het bestuur kan – desgewenst – eventueel helpen.
Disclaimer: Om privacy redenen zullen de gebruikte mailadressen na afloop van het evenement door de GSM weggegooid worden.
Het bestuur heeft besloten de geplande voorjaarscontactdag in Boskoop voorlopig uit te stellen.
Indien mogelijk wordt de nu uitgestelde voorjaarscontactdag op een later tijdstip, waarschijnlijk ergens in juni, alsnog in Boskoop gehouden. Indien dit uiteindelijk niet mogelijk blijkt dan is de najaarscontactdag de eerstvolgende contactdag.
Enkele praktische zaken die horen bij het uitstellen van de voorjaarscontactdag: 1. De Algemene Ledenvergadering De Algemene Ledenvergadering zal gehouden worden op de eerstvolgende contactdag. Zo mogelijk op de uitgestelde voorjaarscontactdag in juni en anders op de najaarscontactdag 2020.
2. De veiling op de contactdag De Motiefgroep heeft op de contactdag een internationale veiling met deels schriftelijke bieders vanuit de gehele wereld. Deze veiling schuift op tot de eerstvolgende contactdag, hetzij de uitgestelde voorjaarscontactdag, hetzij de najaarscontactdag. Kavels blijven staan, schriftelijke biedingen kunnen ook blijven staan.
Hoe de situatie rond het coronavirus zich zal ontwikkelen en hoe lang deze situatie gaat duren is onzeker. Het definitief besluit over het al dan niet alsnog doorgaan van de nu uitgestelde voorjaarscontactdag is op het moment nog niet te geven. Maar ik wens iedereen namens het bestuur vooral een goede gezondheid toe, zowel voor jezelf als voor al je naasten. En ik hoop dat we elkaar allemaal binnen niet al te lange tijd weer op een volgende contactdag kunnen begroeten.
