Tag: juli
-
Lezing “Chess, the Game of War” Op 10 juli 2021 om 18:00 uur
Onze Franse zustervereniging Thèméchecs organiseert op zaterdag 10 juli een lezing over het thema “Chess, the Game of War.” De leden van de Motiefgroep Schaken zijn hiervoor ook uitgenodigd.
Deze filatelistische presentatie wordt gegeven door Yoram Lubianiker, welke deze maand net een gouden medaille won in een internationale competitie. Yoram is lid van de Cossu in de Verenigde Staten.
De lezing start om 18.00 Nederlandse tijd en is te volgen via de volgende Zoom-link:
https://zoom.us/j/98418728844?pwd=WkZrb1N6U3B5S2t2SXQxamcxaDBOdz09Het bijbehorende / benodigde User-ID en Password zijn bij de bestuursleden van de Motiefgroep Schaken te krijgen.
-
Lewis schaakstuk verkocht voor £ 735.000
Het teruggevonden Lewis schaakstuk is op 2 juli op de veiling van Sotheby’s in Londen verkocht voor £ 735.000.
Na een biedgevecht tussen verzamelaars in Sotheby’s in Londen, betaalde een anonieme bieder deze som van £ 735.000 voor dit unieke schaakstuk. Dit enorme bedrag was 147.000 maal de £ 5 die de vorige eigenaar – een antiekhandelaar uit Edinburgh – er in 1964 voor betaalde. De nieuwe eigenaar van het schaakstuk is niet bekend gemaakt.
Voorspeld was dat deze “warder” (toren) tussen de £600,000 en £1 miljoen zou opbrengen. .
Alexander Kader, hoofd van Sotheby’s afdeling voor Europese beeldhouwkunst en kunstwerken, die het schaakstuk bijna een jaar lang liet bestuderen, vertelde dat dit een van de meest opwindende en persoonlijke herontdekkingen was die hij tijdens zijn carrière had meegemaakt. “Het was een voorrecht om zo’n uniek stukje geschiedenis te veilen en het was geweldig om dit Lewis schaakstuk de afgelopen week bij Sotheby’s te kunnen laten zien”, aldus Alexander Kader.
-
Middeleeuws schaken verbeeld
door Joris Leijten
Tijdens het 11e Gebroeders van Limburg Festival, zaterdag 29 en zondag 30 augustus zal opnieuw op verschillende manieren middeleeuws geschaakt worden .
Het Gebroeders van Limburg Festival verbeeld het leven de gebroeders Van Limburg en hun 14e eeuwse middeleeuwse tijdgenoten in Nijmegen aan het Gelderse en Franse Hof. De miniaturen die de Gebroeders Herman, Paul, en Johan van Limburg hebben geschilderd voor de hoven geven een beeld van de Middeleeuwen die in detail wordt uitgebeeld. Helaas hebben zij geen schaakscène afgebeeld maar weten we uit andere bronnen dat er in de middeleeuwen veel geschaakt werd aan het hof tussen mannen en mannen en vrouwen.
Vorig jaar is het festival begonnen met een levend schaakspel groep waar we schaakstellingen laten zien en naspelen met middeleeuwers in kostuum. Keizer Karel de Grote, die het schaakspel heeft verspreid over West-Europa, zal aantreden als witte koning de zwarte koning is koning ton.
Zaterdag 29 augustus zal dit gebeuren om 14:00 uur en om 15:00 uur twee voorstellingen en op zondag om 14:30 en 15:30 uur op het Marienburgplein.
Op zondag is daarvoor de grote Blijde incomste stoet te zien door de stad met alle middeleeuwers.
In de Archief aan het plein zal geschaakt kunnen worden o.a. met ‘middeleeuwse” stukken en stellingen opgelost voor kinderen. IM David Miedema, Valerie Jansen en ander schaakuitleg geven en spelen. Het is een samenwerking met UVS schaakclub van Nijmegen.
Voor sommige plekken op het festival zal entree geheven worden in het kader van en combiticket van (5,00) voor Valkhofpark met kampementen, Stevenskerk, Museum het Valkhof.
Dit jaar zullen er helaas geen lezingen zijn over het schaken en of een simultaan.
Opvallend genoeg zijn er over de schaakstukken in de middeleeuwen nog diverse theorieën van hele abstracte stukken van hout en of kristal (Karel de Grote Aken) tot hele figuratieve stukken Karel de Grote Parijs zg. Charlemangespel en het Lewis spel uit Scandinavië. Hier is nog veel onderzoeksmogelijkheid tot uitwerking en verwerking. In Nederland zijn tot nu toe veel enkele stukken gevonden die niet aan elkaar te koppelen zijn.
-
De Schaakkoerier 125, juli 2013 – special – ‘Historische Schaakvarianten’
{“capture_mode”:”AutoModule”,”faces”:[]} Het themanummer is een jaarlijks uitkomend product van de Motiefgroep Schaken.
Dit themanummer is samengesteld en geschreven door Hans en Klaus Bodlaender. Het heeft als thema de Historische Schaakvarianten. Daarbij ligt de nadruk dus niet zozeer op hedendaagse schaakvarianten, maar meer op varianten van het schaakspel die in de geschiedenis zijn voorgekomen en daarmee hebben bijgedragen tot de ontwikkeling van het hedendaagse schaakspel.Dit themanummer kon bovendien voor een belangrijk deel in kleur uitkomen, waarmee de afbeeldingen van de diverse schaakvarianten nog beter uitkomen.
De leden van de Motiefgroep Schaken krijgen dit themanummer automatisch toegestuurd, als een extraatje om de zomer door te komen. Voor niet leden is er beperkt de mogelijkheid om dit nummer aan te kopen.
In special 125 van de Schaakkoerier de volgende schaakvarianten:
- Inleiding
- Chaturanga
- Chaturanga voor vier spelers
- Shatranj
- Middeleeuws schaak
- Oblong of Langwerpig schaak
- Byzantijns of Rond schaak
- Vier seizoenen schaak
- Koerierschaak
- Turks of Indiaas Grootschaak
- Ortho-schaak
- Gala
- Cirkelschaak
- Slotbeschouwingen
- Ontwikkeling schaakspel sinds de 19e eeuw
- In huisvlijt gemaakte schaakvarianten
- Literatuurlijst en websites
-
Schaakschilderij vrede van Utrecht in slot Zeist
door Bas de Haas
Zoals de meeste lezers bekend zal zijn wordt dit jaar herdacht dat de Vrede van Utrecht 300 jaar geleden werd gesloten, om precies te zijn op 11 april 1713. Deze Vrede was het resultaat van anderhalf jaar durende onderhandelingen tussen de verschillende Europese grootmachten om te komen tot een permanente staat van vrede in Europa en is daarmee te beschouwen als het begin van de moderne diplomatie.
In het Slot Zeist is in dit kader een bijzondere expositie te zien van 30 kunstenaars uit Zeist en omgeving die het thema van de Vrede van Utrecht hebben uitgebeeld. Naast schilderijen zijn ook andere kunstvormen op deze expositie te bewonderen.
De Zeister kunstenares Debby Frigge – van Zon heeft het schaakspel als vorm voor haar schilderij gekozen, waarbij de schaakstukken de verschillende landen symboliseren die bij de Vrede betrokken waren.
Bij het schilderij, evenals bij de andere objecten, is een gedicht van een dichter uit de regio Utrecht afgedrukt. Bij het doek van Debby Frigge is dit van de hand van Henjo Hekman. Het eerste couplet van dit gedicht, dat de titel “Aan het Vredesberaad” draagt, luidt:
Loper, Pion, Koning, Dame, Toren, Paard,
welkom in ons stadsjie, dat er wèl bij vaart!
Want met zes partijen op één bord duurt het even voor het vrede wordt.
De expositie duurt t/m 1 september 2013 en is te bezichtigen gedurende dinsdag t/m vrijdag van 11 – 17 uur en op zaterdag en zondag van 13 – 17 uur. ’s maandags gesloten.
-
Tentoonstelling Rinus van de Velde in Schiedam
Onder de titel ‘The Lost Bishop’ is er tot 2 september in het Stedelijk Museum in Schiedam een tentoonstelling van de Vlaamse kunstenaar Rinus van de Velde te zien. Dit is de eerste solotentoonstelling van Rinus van de Velde in Nederland.
De titel ‘The Lost Bishop’ (de verloren loper) verwijst naar de eerste partij uit de match tussen Bobby Fischer en Boris Spassky in 1972 in Reykjavik, waar Fischer die eerste partij verloor door een loper op h2 ‘te offeren’, met andere woorden ‘The Lost Bishop.’
Rinus Van de Velde is een 29 jarige Belgische kunstenaar die eerder al geëxposeerd heeft in Londen, Istanbul, Parijs, Amsterdam, Tokyo, Berlijn en New York. Van de Velde maakt houtskooltekeningen op groot formaat aangevuld met tekstfragmenten.
Kenmerk voor het werk van Van de Velde is dat hij begint met een serie foto’s die hij vervolgens vanuit geheel eigen perspectief in houtskool natekent. Daarbij beschikt hij over een persoonlijk archief van duizenden foto’s. Die foto’s zijn de start voor een nieuw verhaal rondom een personage in wie de kunstenaar zich dusdanig inleeft, dat het zijn alter-ego wordt. Zo ontstaan een structuur, een verhaallijn, tekeningen en de bijbehorende tekst. Kleur heeft hij daarbij afgezworen, want dat leidt alleen maar af aldus Van de Velde zelf.
Voor deze tentoonstelling gebruikte Van de Velde de foto’s van de match tussen Boris Spassky en Bobby Fischer om het wereldkampioenschap schaken in 1972 in Reykjavik. Een confrontatie tijdens de Koude Oorlog tussen twee schakers en twee maatschappelijke systemen, het individu Bobby Fischer uit Amerika versus de Sovjet-Russische schaakhegemonie, belichaamd door Boris Spassky. Fischer verliest de eerste partij door een loper te offeren: the lost Bishop. Vervolgens komt hij voor de tweede partij niet opdagen, maar uiteindelijk wint hij wel de match om de wereldtitel van Boris Spassky. Dit was de setting die Van de Velde gebruikte voor zijn tentoonstelling. Hij verdiepte zich in verder in Bobby Fischer, in de manier waarop hij toch wereldkampioen werd, maar ook in het leven van Bobby Fischer na het behalen van de wereldtitel. Van de Velde beeldde zich in hoe het zou zijn om zelf te leven als dit schaakgenie. Het inbeelden vertaalt zich naar een structuur, een verhaallijn, tekeningen en met de bijbehorende tekst die hij aan zijn tekeningen toevoegde, ontstond de tentoonstelling ‘The Lost Bishop’.
Voor deze tentoonstelling maakte Van de Velde een tekening van 9 x 3 meter op een aluminium wand die op de tentoonstelling vrij in de ruimte staat. Samen met een aantal andere tekeningen op papier verbeeld deze gigantische tekening Van de Velde zijn beeld van de match tussen Spassky en Fischer. Daarmee kan Van de Velde – onder meer via het toevoegen van teksten — zijn verhaal vertellen.
Vroeger schreef Van de Velde teksten op de muren naast de tekeningen. Nu staan de teksten op de tekeningen zelf en zijn ze langer, waardoor ze kleiner zijn geschreven.
Van de Velde vertelt dat het interessant te vinden dat je de tekst niet kan lezen als je de tekening van ver bekijkt. Daarvoor moet je dan dichterbij komen, maar dan zie je de tekening weer niet meer. Aldus wordt je als toeschouwer gedwongen een beweging te maken en kan je nooit het hele werk vatten.
Galerie Tegenboschvanvreden in Amsterdam organiseert van 19 mei tot 30 juni een gelijknamige tentoonstelling van Rinus Van de Velde. ‘The Lost Bishop’.
-
Prachtig portret van twee schaakkampioenen
In het Stedelijk Museum Alkmaar is er tot 4 september de tentoonstelling Prachtig portret. Deze tentoonstelling draait om de familie Van Foreest die een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de geschiedenis van deze regio. Zo schreef de Alkmaarse stadspensionaris Nanning van Foreest over zijn eigen ervaringen in Kort verhaal van het beleg van Alkmaar.
Voor de schakers is deze tentoonstelling ook interessant, want op de tentoonstelling is er aandacht voor de schakende broers Dirk van Foreest en Arnold Engelinus van Foreest.
Dirk (1862-1956) was Nederlands kampioen schaken in 1885, 1886 en 1887. We hebben het hier dan wel over het onofficiële Nederlands kampioenschap, want pas vanaf 1909 was er een officieel Nederlands Kampioenschap schaken. Vanaf 1889 richtte hij zich op zijn maatschappelijke carrière en pas na zijn pensionering in 1928 zette hij zich weer achter het bord. In de tussentijd hield hij zich wel bezig met correspondentie- en probleemschaak. En van 1893 tot 1896 was hij voorzitter van de Nederlandse Schaakbond.
Door het terugtreden van Dirk kreeg jongere broer Arnold (1863-1954) de gelegenheid om ook eens Nederlands kampioen schaken te worden. Aldus geschiedde in 1889, 1893 en 1896. Ook op bestuurlijk gebied deed Arnold niet onder voor Dirk: hij was voorzitter van de Nederlandse Schaakbond (1906-1907) en hij was een van de organisatoren van het eerste internationale schaaktoernooi in Nederland, Amsterdam 1889.
Deze Arnold is de betovergrootvader van de jonge hedendaagse Groningse schaaktalenten Jorden van Foreest en Lucas van Foreest.
Aan beiden is een boek gewijd. Voor Dirk schreef Lodewijk Prins het boek Hulde aan Jhr. Dr. Dirk van Foreest. Het boek dat voor Arnold werd geschreven, Gedenkboek n.a.v. de 90e verjaardag van Jhr. A.E. van Foreest, is overigens een stuk moeilijker te vinden dan het eerstgenoemde boek. Bij de naam Foreest moest ik echter als eerste denken aan het boek 20 Grote denkers binnen Neerlands grenzen. Dat blijkt echter door een Jhr. Peter van Foreest te zijn geschreven, maar over deze Foreest heb ik geen verdere informatie kunnen vinden. Als iemand meer weet hoor ik dat graag!
Op de tentoonstelling zien we van beide kampioenen geschilderde portretten. Verder de zilveren medaille die Arnold op het Staunton toernooi van 1896 won als eerste (!) prijs. En er staat een schaaktafeltje met daarop een stelling uit een partij die ik niet heb kunnen achterhalen. Ongetwijfeld zal het een partij zijn van een van de of zelfs beide Van Foreests.
-
De Schaakkoerier 107, juli 2010 – special – Senetspel
Themanummer ‘Het Senetspel in het oude Egypte’ (Schaakkoerier nummer 107)
Het themanummer is een jaarliijks uitkomend product van de Motiefgroep Schaken.
Dit zevende themanummer heeft als thema Het Senetspel in het oude Egypte.
Het is tot stand gekomen in samenwerking met “Mehen, Studiecetrum voor het oude Egypte“.Dit themanummer is geschreven door Jan Koek en is het eerste nummer van de Schaakkoerier dat in kleur is verschenen.
De leden van de Motiefgroep Schaken krijgen dit themanummer automatisch toegestuurd, als een extraatje om de zomer door te komen. Voor niet leden is er beperkt de mogelijkheid om dit nummer aan te kopen.Mehen, Studiecentum voor het oude Egypte
Zwijnsbergen 5
3921 DV Elstsite: www.mehen.nl
email: mehen@hetnet.nlMehen is enkele jaren geleden opgericht door Jan Koek. Het studiecentrum houdt zich bezig met allerlei activiteiten die betrekking hebben op met name het faraonische Egypte. Jan Koek organiseert lezingen en cursussen, heeft een discussiegroep opgezet en maakt studiereizen naar Egypte en Egyptische collecties.
- Voorwoord
- Spelen met de dood. Het Senetspel in het oude Egypte
- Inleiding
- Schrijfwijze en verklaring
- Bronnen
- Spelregels
- Voorstelling en exemplaren van het senetspel
- De grote senetspeltekst
- Vertaling van de grote senetspeltekst
- Commentaar op de grote senetspeltekst
- Conclusie
- Literatuur
- Kort overzicht van de chronologie van het oude Egypte
- Begrippenlijst
-
KNSB maakt twee promotiefilms
In opdracht van de KNSB zijn twee promotiefilms voor schaken gemaakt.
De ene film gaat over schaakverenigingen, de andere gaat over (top)jeugdschaak.
Het promotiefilmpje over het verenigingsleven is gemaakt door Hans Böhm samen met Peter Doggers van Chessvibes. Aan de hand van de vereniging En Passant uit Bunschoten/Spakenburg (Voorjaarscontactdag 2004) worden allerlei facetten van het schaken op de vereniging getoond. Voor ons als Motiefgroep Schaken is vooral ook het begin van de promotiefilm heel boeiend.