Tag: Euwe

Euwe in het polygoonjournaal – fragmenten uit 1935 tot en met 1946 –

door Eric Fraikin

Gedurende het inrichten van de nieuwe site loop je soms tegen het feit aan dat bepaalde linkjes in gepubliceerde berichten niet meer werken. Zo ook in het artikel over Euwe waarin het interview van Han Hollander wordt aangehaald.

Bij het herstellen van die link kwam ik nog enkele andere nieuwsberichten tegen waarin Euwe het nieuwsonderwerp is. Deze polygoonjournaals staan hieronder in tijdvolgorde weergegeven. Boven het nieuwsitem steeds een korte omschrijving van de inhoud.

H. Hollander interviewt dr. Mr. Euwe en Capablanca – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 3 uit 1935. (02:43) 13 Jan 1935

Aankomst van dr. Aljechin –Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 13 uit 1935. (00:40) 24 Mar 1935

Om het wereldkampioenschap schaken Aljechin-Euwe – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 40 uit 1935. (01:51) 29 Sep 1935

Strijd om het wereldkampioenschap dammen is begonnen – Euwe speelt de eerste zet – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 1 uit 1936. (01:53) 29 Dec 1935

Revanchewedstrijd Euwe-Aljechin een feit –Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 25 uit 1936. (01:35) 14 Jun 1936

Om het wereldkampioenschap schaken – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 41 uit 1937. (01:55) 03 Oct 1937

Onze wereldkampioen schaken dr. M. Euwe vliegt – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 46 uit 1937. (00:42) 07 Nov 1937

Dr Aljechin herovert het wereldkampioenschap schaken – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 50 uit 1937. (02:11) 05 Dec 1937

HET STAUNTON WERELD SCHAAKTOURNOOI BEGONNEN – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 33 uit 1946. (02:00) 12 Aug 1946

BOTWINNIK WINT HET STAUNTON WERELDSCHAAKTOERNOOI – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 37 uit 1946. (02:17) 09 Sep 1946

Strijd om wereld schaaktitel, bij dr. Max Euwe thuis – Polygoon Hollands Nieuws van week 9 uit 1948Op 2 maart gaat in Den Haag in de Haagsche Dierentuin een toernooi om het wereldkampioenschap schaken van start. Deelnemers zijn de Russen M. Botwinnik, P. … (01:14) 20 feb 1948

Het Wereldschaaktoernooi – Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 10 uit 1948In de Haagse Raadzaal trekken de deelnemers aan het wereldschaaktoernooi, W. Smyslov; P. Keres; S. Reshevsky; M. Botwinnik en M. Euwe hun nummers uit handen… (02:28) 01 mrt 1948

Schaken om de wereldtitel – Weeknummer 48-13In de Grote Zaal van de Haagse Dierentuin worden de laatste ronden van het wereldschaaktoernooi gespeeld. Deelnemers zijn M. Euwe, M. Botwinnik, S. Reshevsk… (01:55) 23 mrt 1948

27/10/2025
Schaakpostzegel op velletje ‘2016 Jaar van het boek’

Het jaar 2016 is door de Koninklijke Bibliotheek, het Letterkundig Museum, Stichting CPNB, de Bijzondere Collecties UvA, de Leescoalitie, Stichting Lezen en Stichting Lezen & Schrijven en nog een aantal andere organisaties in Nederland en Vlaanderen uitgeroepen tot het Jaar van het boek.

Doel van het Jaar van het boek is om “het boek in al zijn verschijningsvormen te vieren.” Daartoe worden er door bovengenoemde organisaties in 2016 allerlei activiteiten rond het boek georganiseerd. Zo zijn Nederland en Vlaanderen gastland op de Frankfurter Buchmesse, er is een literair benefiet in de Stadsschouwburg Amsterdam, auteurs openen een schrijversbos en er zijn tal van andere activiteiten in boekhandels, bibliotheken, musea, scholen en culturele instellingen. Op de bijbehorende website www.2016jaarvanhetboek.nl staan alle activiteiten vermeld.

De meest in het oog lopende activiteit was de verkiezing van het Belangrijkste Boek. Deze verkiezing werd op 22 april afgetrapt in De Wereld Draait Door en daarna konden tot 23 september 17.00 uur alle Nederlanders via de site www.belangrijksteboek.nl stemmen op het boek of de boeken die zijzelf het belangrijkst vonden. Het kon gaan om een boek dat een cruciale rol speelde in iemands leven, dat indrukwekkend werd gevonden of dat het wereldbeeld van lezers heeft doen veranderen.
In totaal werden er bijna 75.000 stemmen op ongeveer 3800 verschillende boeken uitgebracht.

Tot belangrijkste boek van Nederland werd ‘de nieuwe Bijbelvertaling’ gekozen. ‘Het Achterhuis’, het dagboek van Anne Frank, eindigde op de 2e plaats en ‘In de ban van de ring’ van de Engelse schrijver Tolkien werd 3e. Daarachter eindigde op de plaatsen 4e t/m 15e plek achtereenvolgens ‘Kruistocht in spijkerbroek (Thea Beckman), ‘De interpretatie van de betekenissen van de Koran’ (Aboe Ismail), ‘De ontdekking (de hemel’ (Harry Mulisch), ‘Haar naam was Sarah’ (Tatiana de Rosnay), ‘Hersenschimmen’ (Bernlef), ‘De vliegeraar’ (Khaled Hosseini), ‘Alleen op de wereld’ (Hector Malot), ‘De donkere kamer van Damocles’ Willem Frederik Hermans), ‘Paaz’ (Myrthe van der Meer), ‘Jip en Janneke’ (Annie M.G. Schmidt), ‘Max Havelaar of de koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy’ (Eduard Douwes Dekker), ‘De brief voor de koning’ (Tonke Dragt) en ‘Harry Potter en de steen der wijzen’ (J.K. Rowling).

Ook wordt er door PostNL In het kader van het Jaar van het Boek een postzegelvel uitgegeven. Op dit velletje Jaar van het Boek (zie afbeelding volgende pagina) staan op tien postzegels tien bijzondere boeken uit de Koninklijke Bibliotheek afgebeeld. En op het Achterhuis van Anne Frank na zijn het heel andere titels dan die uit de verkiezing van het belangrijkste boek naar voren kwamen.

PostNL liet het velletje het Jaar van het Boek ontwerpen door grafisch ontwerper Niels Schrader, die een omgevallen boekenkast als uitgangspunt nam. Schrader: “In dit ontwerp zijn de boeken verspreid terecht gekomen in een horizontaal vlak. Als je een boekenkast laat kantelen, komen de boeken verspreid in een horizontaal vlak terecht. Als je daar dan van bovenaf op neerkijkt, ontstaat een landschap van boeken. Vergelijk het maar met een satelliet- of luchtfoto zoals je op Google Earth ziet. Alleen hebben nu boeken de plek van gebouwen ingenomen. Er zijn foto’s van boeken die bijvoorbeeld zijn opengeslagen of met een voor-, achterkant of alleen de rug van het boek. Er ontstaat dan een landschap van boeken, als je daar van bovenaf op neerkijkt. Dat noemen we tegenwoordig een bookscape”, aldus Schrader.

Het velletje toont tien met titel en schrijver herkenbare boeken (overzichtelijk gegroepeerd) en veertien titel- en schrijversloze boeken (chaotisch weergegeven, zoals dat ten gevolge van een kantelende boekenkast kan zijn.)

De tien afgebeelde boeken op het velletje zijn op diversiteit geselecteerd, en dit zowel in genre als in periode. Het gaat om dagboeken, jeugdboeken, leerboeken, prentenboeken en literatuur.

Op het velletje zijn van links naar rechts afgebeeld:
1) H.N. Werkman: Chassidische legende (1942-1943)
2) Jan Wolkers: Turks fruit (1e druk 1969)
3) Anne Frank: Het Achterhuis (1947)
4) Karel van Mander: Het Schilder-Boeck (1604)
5) Herman Gorter: Mei (1889)
6) H. de Roos: De schippers van de Kameleon (1949)
7) Jac. P. Thijsse: Zomer (1907)
8) Spinoza: Opera Posthuma (Ethica, 1677)
9) Max Euwe / Albert Loon: Oom Jan leert zijn neefje schaken
10) Jacob van Maerlant: De naturen bloeme (ca 1266)

De uitgiftedatum van het velletje is 12 september 2016.
En het eerste velletje werd tijdens de opening van de Boekenparade in de Tolhuistuin in Amsterdam uitgereikt aan Eppo van Nispen tot Sevenaar, de voorzitter van de Stichting 2016 jaar van het Boek.
Op de tien postzegels ‘2016 Jaar van het Boek’ staat ‘Nederland 1’, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

Naast het velletje van 10 postzegels is er op 12 september ook een prestigeboekje uitgegeven.
Het boekje bevat de tien postzegels in het kader van het Jaar van het Boek en uitgebreide achtergrondinformatie.
Het boekje kost 12,45 Euro. Het velletje 7,30 Euro.

En bij de tien afgebeelde boeken dus ook Max Euwe / Albert Loon: Oom Jan leert zijn neefje schaken. De toelichting bij de schaakpostzegel:

Op een speelse, eenvoudige en toegankelijke wijze brengen de auteurs Max Euwe (1901 – 1981) en Albert Loon de geheimen en grondbeginselen van het schaakspel stapsgewijs in 19 hoofdstukken onder de aandacht van vooral jongere aspirant-schakers. Dit aantrekkelijke instructieboek is in 1935 verschenen. Bij iedere herdruk (25e druk is gepasseerd) wordt de tekst steeds bijgesteld en aangepast.

Verder zijn er 2 Eerste dag enveloppen uitgegeven, elk met 6 van de 12 zegels van het blokje. Onderstaande de Eerste dag enveloppe met de schaakzegel.

01/07/2016
velletje Jaar van het boek met boek Oom Jan leert zijn neefje schaken (Euwe/Van Loon)

In 2016 geeft Nederland, geeft Nederland een velletje (NVPH 3469) uit t.g.v. het Jaar van het boek

Daarin linksonder het boek Oom Jan leert zijn neefje schaken (Euwe/Van Loon) uit 1935

zie voor meer achtergrond het artikel Schaakpostzegel op velletje ‘2016 Jaar van het boek’

01/07/2016
De Schaakkoerier 141, december 2015 – special – ‘Euwe – Aljechin 1935′

{“capture_mode”:”AutoModule”,”faces”:[“-1956_1787_-1425_2318″,”-1912_893_-1512_1293″]}

Euwe – Aljechin, 80 jaar later

Dit jaar is het 80 jaar geleden dat de match Euwe – Aljechin gespeeld werd. De match die Nederland zijn enige Wereldkampioen schaken opleverde. Tussen 3 oktober en 15 december werd deze match verspeeld in verschillende steden, verspreid door heel Nederland. De wedstrijd tussen Euwe en Aljechin ging over 30 partijen en duurde bijna twee en een halve maand.

WIE, WAT, WAAR en HOE. Dit zijn de vragen die men zich meestal stelt als men naar een (historische) gebeurtenis kijkt. WIE is helder: Euwe en Aljechin. WAT is ook helder: Euwe verslaat Aljechin en wordt daarmee de eerste en enige Nederlandse Wereldkampioen schaken. En over het HOE zijn vele boeken volgeschreven. Maar als we kijken naar de match Euwe – Aljechin 1935 is er echter heel weinig over het WAAR geschreven. En dat is opmerkelijk, en het is jammer. Dit blad wil daar verandering in brengen en zal zich dus met name op deze WAAR vraag richten. Deze match was immers een rondreizend gebeuren, die maar liefst 19 locaties in 13 steden in Nederland heeft aangedaan. Van de 30 partijen werd een groot deel in Amsterdam gespeeld. Maar daarnaast waren er ook partijen in Den Haag, Delft, Rotterdam, Utrecht, Gouda, Groningen, Baarn, Den Bosch, Eindhoven, Zeist, Ermelo en Zandvoort. Iedereen weet dat Euwe na in de match lang te hebben achtergestaan, uiteindelijk in Zandvoort de beslissende voorsprong nam, en uiteindelijk in het Bellevue in Amsterdam met 15½-14½ de zege behaalde.

In deze Schaakkoerier special wordt vooral de WAAR-vraag ingevuld. Maar dit gebeurt wel 80 jaar later. Dus niet alle locaties bestaan meer. Opmerkelijk daarbij is dat alle locaties in Amsterdam nog aanwezig zijn. In de rest van het land is dat vaak heel anders.

Deze Schaakkoerier Special is maar liefst 100 pagina’s dik en is rijkelijk geïllustreerd met foto’s van nu en van 80 jaar geleden.

01/12/2015
Euwe voor verzamelaars

Euwe heeft als schaker ruim 80 boeken geschreven en zijn medewerking gegeven aan nog veel meer boeken.

In 2001 bij zijn 100^e geboortedag heeft de Motiefgroep Schaken uitgebreid aandacht besteed aan zijn nalatenschap.

Op deze site is de digitale tentoonstelling Euwe 100 ter gelegenheid van het 100-jarige geboortejaar van Max Euwe in 2001 te zien.

Op 3 april 2001 werd in Nederland ook een postzegelvelletje uitgegeven gewijd aan prof. Dr. Max Euwe, de enige wereldkampioen schaken die Nederland heeft voortgebracht. Prof. Dr. Max Euwe, werd op 20 mei 1901 geboren. Ter gelegenheid van zijn 100ste geboortedag werd dit speciale velletje, bestaande uit twee zegels, in Nederland uitgegeven.

Op postzegelvlak zijn er sinds 2001 nieuwe zegels met Euwe uitgekomen.

En wel in Azië: Myanmar (Birma) 2002, in Afrika: Guinee Bissau 2001, Mozambique en Tsjaad 2002.

01/12/2010

Euwe biografie (kort)

Machgielis (Max Euwe) werd op 20 mei 1901 geboren in de Watergraafsmeer in Amsterdam aan de Ringdijk 45.

Op de lagere school ontdekte hij dat hij goed kon schaken, een spel dat hij van zijn moeder leerde. Maar in zijn jeugd jaren speelde hij nog liever voetbal dan schaken. In de straat richtte hij een straatvoetbal vereniging op met als contributie fl. 0,10.

Als achtjarige werd hij lid van de Schaak en Damclub SDC en op tienjarige leeftijd speelde hij zijn eerste toernooi in café “De Ruijter in Amsterdam.

Toen hij 12 jaar oud was werd hij lid van de elitaire Amsterdamsche schaakclub in hotel de roode Leeuw op het Rokin in Amsterdam. Daar maakte hij voor het eerst kennis met de internationale grootmeesters. Zo ontmoete hij Reti, Tartakower, Tarrasch en Maroczy, die allen graag naar Amsterdam kwamen om een simultaan te spelen. Vooral van Maroczy leerde Euwe veel. Ook speelde hij hier simultaan tegen toenmalig wereldkampioen Lasker die hem na afloop complimenten aan hem gaf voor zijn sterke spel.

Ondertussen was Euwe een knappe leerling en hij ging na de middelbare school wiskunde studeren aan de Gemeentelijke universiteit in Amsterdam, alwaar hij als beste met een cum laude afstudeerde en promoveerde tot hoogleraar. Echter Max Euwe bleef een gewone man en werd leraar wiskunde, eerst in Rotterdam later aan het meisjes Lyceum aan de Vinkleskade in Amsterdam.

Ondertussen groeide dr. Max Euwe ook uit van schaakmeester tot grootmeester.

In 1921 werd hij voor het eerst Nederlands Kampioen en bleef dat tot 1935.

In 1928 werd hij in de Haagse Ridderzaal voor het eerst amateur wereldkampioen schaken.

Op een avond in januari 1934 ontmoette Max Euwe zijn vriend en schaakmeester Hans Kmoch. Deze wist hem te overtuigen dat hij sterk genoeg was om Alexander Aljechin de toenmalige wereldkampioen uit te dagen voor een match om de wereldtitel in 1935. In eerdere toernooien hadden ze elkaar wel eens ontmoet maar nog nooit had Max Euwe gewonnen. In 1927 verloor Euwe met slecht 1 punt in een wedstrijd van 10 partijen.

Een gedegen voorbereiding waarbij Euwe als eerste in de wereld begint met het aanleggen van een openingsbibliotheek over de tegenstander volgt.

En de inspanning wordt beloond; op 15 december 1935 was na 80 dagen, 30 partijen en 13 steden de historische overwinning een feit en werd Max Euwe uitgeroepen tot wereldkampioen.. Deze overwinning in tijde van recessie in Nederland leverde een hip op voor de Nederlandse schaaksport. Tienduizenden mensen werden door deze match lid van de Nederlandse Schaakbond NSB die daardoor het predikaat ‘Koninklijke’ kreeg.

Helaas moest Euwe twee jaar later in 1937 tijdens een revanchematch zijn titel aan dezelfde Aljechin weer inleveren.

Ondertussen blijft Euwe lesgeven als wiskundeleraar en speelt hij de wedstrijden in de schoolvakanties en in onbetaalde verloven.

Daarnaast gaat Euwe tientallen boeken schrijven voor verschillende doelgroepen over de schaaksport. De bekendste die nog steeds over de hele wereld verkocht wordt is “Oom Jan leert zijn neefje schaken”; in een kinderverhaal leert een jongetje al spelenderwijs van zijn oom schaken.

Na de dood van Aljechin als wereldkampioen in 1946, wordt Euwe, als laatst levende wereldkampioen, voorgedragen voor de wereldtitel. Euwe weigert en stelt een groot internationaal toernooi voor met als prijs de wereldtitel. Botwinnik won dit toernooi, in 1948 te Den Haag/Moskou, en was de nieuwe wereldkampioen.

Tot ver na zijn pensioen blijft Euwe actief in de schaaksport, als actief schaker en van 1970 (op 69 jarige leeftijd) tot 1980 president van de Fide de wereld schaakbond.

Op 18 november 1981 op 80 jarige leeftijd is deze bijzondere schaakheld van ons heen gegaan.

Machgielis (Max) Euwe
*20 mei 1901 (Amsterdam, Watergraafsmeer)
+26 november 1981 (Amsterdam, Buitenveldert)

SUMMIERE SCHETS SCHAAKLOOPBAAN

1905	Leert het schaken van zijn moeder
1911	Speelt zijn eerste toernooi
1917	Wint groep C van de Bondswedstrijden en promoveert daarmee naar de hoofdklasse
1921	Nederland kampioen
1924	Richt samen met Alexander Rueb, Pierre Vincent, Ion Gudju e.a. in Parijs de Wereldschaakbond FIDE op
1926/27	Eerste tweekamp met Aljechin (minimale nederlaag voor Euwe)
1928	Behaalt de titel Amateur Wereldkampioen in Den Haag
1929	Nederlands kampioen
1933	Idem
1935	Wereldkampioen na winst op Aljechin
1938	Nederlands kampioen
1939	Idem
1942	Idem
1947	Idem
1948	Idem
1950	Idem
1952	Idem
1955/58	Idem
1970	Wordt in Siegen gekozen tot President van de FIDE
1972	‘redt’ de match Spasski-Fischer om het Wereldkampioenschap te Reykjavik
1978	Treedt te Buenos Aires af als FIDE-President. Bij zijn aantreden waren er 70, nu 120 landen lid van de FIDE.
1978	Benoemd tot Erepresident van de FIDE

Overzicht met dank aan het Max Euwe Centrum (MEC)

SUMMIERE SCHETS MAATSCHAPPELIJKE LOOPBAAN

1923	Cum laude doctorandus in de wiskunde
1924	Leraar wiskunde in Winterswijk
1924-1926	Idem in Rotterdam
1926	Aan de UvA cum laude gepromoveerd tot doctor in de wis- en natuurkunde
1926	Huwelijk met Caro Bergman Uit dit huwelijk drie dochters
1926-1940	Leraar wiskunde aan het Amsterdams Meisjeslyceum
1940-1945	Directeur van Van Amerongen, een warenhuisketen in voedingsmiddelen. (Euwe wist voedseltransporten t.b.v. de ondergrondse beweging in Amsterdam te verzorgen.)
1945-1956	Leraar wiskunde
1956-1959	Wetenschappelijk adviseur bij Remington Rand (computerafdeling)
1959-1965	Directeur Studiecentrum Automatische Dataverwerking
1961-1963	Voorzitter van de Euratom Commissie (onderzoek naar de mogelijkheden om schaakprogramma’s voor een computer te schrijven.)
1964	Euwe wordt als eerste in Nederland benoemd tot hoogleraar in de informatica (leeropdracht: De Methodologie van de Automatische Dataverwerking)
1964	Buitengewoon hoogleraar aan de Economische Hogeschool van Rotterdam (Erasmus). Gewoon hoogleraar aan de Katholieke Hogeschool van Tilburg (KU Brabant)
1970-1971	Op verzoek van de commissie van de EG bezoekt Euwe een aantal universiteiten in de lidstaten om de leergang in de informatica aan deze instituten te bestuderen
1971	Emeritus hoogleraar (exaugurale rede over ‘De computer en de Ethiek’)
1976	Professor in de Cybernetica aan de Universiteit van Mantenach in Luxemburg

Overzicht met dank aan het Max Euwe Centrum (MEC)

20/05/2001

Diverse Euwe-zaken

Herdenkingstegel Dr. Max Euwe wereldkampioen Schaken 1935.

(Deze tegel werd geveild op de veiling van de Motiefgroep Schaken van 21 april 2001 (onder nummer 9.)).

Herdenkingsbordje Dr. Max Euwe 1935 wereldkampioen Schaken 1935.

Sigarettenkaart uit 1936 (Ogden) met de wereldkampioen Dr. Max Euwe

(Deze sigarettenkaart werd geveild op de veiling van de Motiefgroep Schaken van 21 april 2001 (onder nummer 12.)).

Briefpapier van het toernooi Groningen 1946.

Op het briefpapier een aantal schaakstempels en de handtekeningen van alle spelers en van wedstrijdleider Hans Kmoch. Euwe werd op dit toernooi 2e achter Botwinnik en zijn handtekening is te zien rechts onder de meest linkse schaakstempel van de onderste rij schaakstempels.

Margarinekaart uitgegeven door Blue Band in 1953.

Tekst op de kaart:

79. Aljechin(links) en dr. M. Euwe tijdens hun tweekamp om het wereldkampioenschap

Dit is een van de 150 prachtige kleurenfoto’s die horen in het Blue Band Sportboek

40 SPORTEN EN SPELEN IN WOORD EN BEELD

Hierin vindt U boeiende artikelen over zeer belangwekkende onderwerpen betreffende sport en spel. Hoe dit fraaie werk in Uw bezit kan komen? Schrijf een briefkaart aan de administratie van het Blue Band Sportboek, postbus 898, Rotterdam, en vraag om de gratis eerste aflevering. Plak, behalve een postzegel van 7 cent voor frankering, een postzegel van 15 cent extra voor porto en administratiekosten.

Alle kleurenfoto’s worden gratis verstrekt bij Blue Band, de margarine die anders smaakt, oneindig veel beter.

(Deze margarinekaart werd geveild op de veiling van de Motiefgroep Schaken van 21 april 2001 (onder nummer 13.)).

Medaille Max Euwe 75 jaar (voor- en achterzijde)

Deze medaille Max Euwe 75 jaar werd uitgegeven bij het I.B.M. schaaktoernooi, Amsterdam 1976

(Deze medaille werd geveild op de veiling van de Motiefgroep Schaken van 21 april 2001 (onder nummer 10.)).

20/05/2001
Boeken over Euwe

Euwe heeft niet alleen zelf boeken geschreven; er verschenen natuurlijk ook de nodige boeken over Euwe en over zijn (talrijke) partijen. Alleen al over de 2 matches om het Wereldkampioenschap, alsmede over zijn match met Keres in 1940 verschenen in totaal 9 Nederlandse en 19 buitenlandse matchboeken.

Daarnaast schreven auteurs als Kmoch, Tartakower, Richter, Teschner, Reinfeld, Brensa, Naber, Aragao, Buschke en Wildhagen speciale boeken over Euwe en over zijn partijen. Vaak staat er dan ten aanzien van de partijen in het boek de vermelding; met analyses van Dr. Max Euwe zelf.

En dan hebben we het tot nu toe alleen nog maar over Euwe als (actief) schaker. Want zeker in zijn functie als President van de FIDE, en met name ten aanzien van zijn (cruciale) rol rond de match om het wereldkampioenschap tussen Spasski en Fischer, Reykjavik 1972 is er in kranten en boeken ook nog zeer veel over Euwe geschreven. (En over de match in Reykjavik alleen al zijn er wereldwijd zo’n 125 toernooiboeken volgeschreven.)

Op de volgende pagina’s volgt een kleine bloemlezing van boeken die over Dr. Max Euwe geschreven zijn.

Zooals ik het zag, de fraaiste partijen van de match Dr. Euwe – Dr. Aljechin om het wereldkampioenschap schaken, 3 october – 15 december 1935.

Bewerkt door Dr. S.G.Tartakower.

In 1935 verzorgde Dr. S.G. Tartakower in de De Telegraaf het dagelijkse commentaar met uitgebreide analyses bij de match Euwe – Aljechin. Deze krantenknipsel werden in 1976 opnieuw gebundeld en heruitgegeven.

Aljechin-Euwe Wettkampf um die schachweltmeisterschaft 1935

Over de in Nederland gehouden en door Euwe gewonnen match om het Wereldkampioenschap schaken 1935 werden in binnen en buitenland de nodige matchboeken geschreven. Hierboven een Duits voorbeeld van W. Kübel.

Max Euwe, biografie van een wereldkampioen door Alexander Münninghoff / Max Euwe -analyses – m.m.v. Jules Welling.

De Euwebiografie, uitgegeven in 1976 met een biografisch gedeelte van rond de 150 pagina’s en 270 grotendeels door Euwe zelf (in de loop der tijd) geanalyseerde partijen.

Avro Schaaktweekamp 1975 Euwe – Sosonko

Op 27 en 28 november 1975 speelde de toen reeds 74-jaar oude Dr. Max Euwe nog een tweekamp, bestaande uit 2 partijen tegen Genna Sosonko (die ter elfder uren inviel, toen Jan Timman zijn vader vlak voor de tweekamp overleed).

In het boek van de tweekamp door verschillende schrijvers een keur aan artikelen over de vele aspecten van het rijke schaakleven van Dr. Max Euwe (en over Timman en Sosonko.).

20/05/2001
Boeken door Euwe

EUWE ALS SCHRIJVER

Als er één man op de wereld is geweest die veel schaakboeken het licht heeft doen zien, dan is het wel Dr. Max Euwe. En welke Nederlandse schaker werd er niet groot gebracht – en zo is het nog steeds – met de leerboeken van Euwe. En datzelfde geldt overigens niet alleen voor de Nederlandse schakers, want de (leer)boeken van Euwe zijn in de loop der tijd werkelijk over de hele wereld vertaald.

Hierbij moet natuurlijk ook niet vergeten worden dat Dr. Max Euwe naast een hele sterke schaker ook nog eens leraar was; dit vertaald zich dan ook in de ijzersterke didactische aanpak die in zijn leerboeken terug te vinden is.

En ook moet opgemerkt worden, dat Euwe absoluut – wat we nu zouden noemen – een workaholic was; anders zou dit enorme oeuvre nooit tot stand hebben kunnen komen.

Maar zelfs een Euwe was niet in staat om te voldoen aan de ongekende vraag aan zijn schaakboeken. Een behoorlijk aantal van zijn titels is dan voor een belangrijk deel geschreven met of door co-auteurs als den Hertog, van Loon, Kmoch, Maroczy, Flohr, Hooper, Meiden, Pirc, Richter, Eggink, Kramer, Mühring, Prins, Spaak en anderen.

Hieronder volgt een (zeer) kleine bloemlezing van door Dr. Max Euwe geschreven boeken.

Praktische Schaaklessen

De 1^e druk van Praktische Schaaklessen verscheen in 1902/1903 en bestond uit 3 deeltjes geschreven door H.J. den Hertog. Bij de 4^e (ongewijzigde) druk werd pas voor de eerste keer de naam van Dr. Max Euwe als co-auteur toegevoegd. Pas later werden er door Euwe wijzigingen aangebracht en werd het aantal deeltjes door hem uitgebreid.

Oom Jan leert zijn neefje schaken

Dit boek werd voor het eerst uitgegeven in het najaar van 1935 ten tijden van de match Aljechin – Euwe. Doel van het boek was het ondersteunen en stimuleren van het vak schaken op school (sos). Het boek bevatte dan ook naast het verhaal een handleiding hoe zelf een schaakbord en stukken te maken.

Vrijwel zeker is de auteur van het boek Albert van Loon en leende Euwe (slechts) zij naam hieraan met als hogere doel het propageren van het schaken in Nederland.

Dr. Max Euwe: Mijn beste schaakpartijen 1920 -1937

Net als vele van zijn mede schakers (wereldkampioenen) ontkwam Dr. Max Euwe niet aan een boek Mijn beste schaakpartijen. Ook dit boek werd vertaald in vele talen; bovenstaand de Engelse versie.

Het Eindspel, No 5 Stukken tegen Stukken II

Theorie der Schach-Eröffnungen, Teil VIII Französisch / Caro-Kann

De grote sterkte van Dr. Max Euwe waren natuurlijk zijn leerboeken; de vele boeken over opening, middenspel of eindspel, die vaak werden uitgegeven op ‘een soort goedkoop krantenpapier’ en daarmee goedkoop konden blijven en dus bereikbaar voor een groot publiek. Dit alles zoals Euwe zou zeggen ’ter promotie van het schaakspel.’ Bovenstaand twee voorbeelden van dergelijke boeken.

Oordeel en Plan

Oordeel en Plan, dat op het gebied van schaakboeken gezien wordt als Euwe z’n meesterwerk, werd voor het eerst uitgegeven in 1952 en werd, zoals vele van Euwe zijn leerboeken, later vertaald over de gehele wereld.

De basis voor het boek werd gelegd in 1949, de periode dat Dr. Max Euwe een tijdlang full-time schaakprofessional was en delen van het boek verschenen in die periode in het tijdschrift “Schaakmat”.

Meester tegen Amateur

Samen met de Amerikaan Walter Meiden gaf Euwe de drie delen “Meester tegen amateur’, ‘Amateur wordt Meester’ en ‘Meester tegen meester’ uit. Uitgangspunt van elk van deze delen is om aan de hand van zo’n 25 uitvoerig becommentarieerde partijen van bijvoorbeeld meester tegen amateur de lezers (amateurs) te leren hoe men onvolkomenheden van de tegenstander herken en vervolgens benut.

Avro schaaktoernooi 1973

Ook in 1973 nog, Euwe is dan 72 jaar oud en ook nog eens President van de wereldschakkbond de FIDE, komen er nog steeds boeken van de hand van Dr. Max Euwe uit. Bijzonder is het matchboek van het Avroschaaktoernooi 1973 met niet alleen het toernooi van 1973, maar ook per ronde een korte terugblik op het toernooi van 1938 (1/2 Keres en Fine, 3. Botwinnik, 4/6 Euwe, Aljechin, Reshevsky, 7. Capablanca, 8. Flohr).

20/05/2001
Prentbriefkaarten Euwe

In 1935 gaf de uitgeverij en boekhandelaar W. ten Have ter gelegenheid van de match Euwe – Aljechin deze (en drie van de onderstaande; in de ‘galerij’ opgenomen afbeeldingen van pretnbriefkaarten) kaart uit in een serie van vier prentbriefkaarten (de nummers 187 t/m 190).

20/05/2001