EUWE ALS SCHRIJVER
Als er één man op de wereld is geweest die veel schaakboeken het licht heeft doen zien, dan is het wel Dr. Max Euwe. En welke Nederlandse schaker werd er niet groot gebracht – en zo is het nog steeds – met de leerboeken van Euwe. En datzelfde geldt overigens niet alleen voor de Nederlandse schakers, want de (leer)boeken van Euwe zijn in de loop der tijd werkelijk over de hele wereld vertaald.
Hierbij moet natuurlijk ook niet vergeten worden dat Dr. Max Euwe naast een hele sterke schaker ook nog eens leraar was; dit vertaald zich dan ook in de ijzersterke didactische aanpak die in zijn leerboeken terug te vinden is.
En ook moet opgemerkt worden, dat Euwe absoluut – wat we nu zouden noemen – een workaholic was; anders zou dit enorme oeuvre nooit tot stand hebben kunnen komen.
Maar zelfs een Euwe was niet in staat om te voldoen aan de ongekende vraag aan zijn schaakboeken. Een behoorlijk aantal van zijn titels is dan voor een belangrijk deel geschreven met of door co-auteurs als den Hertog, van Loon, Kmoch, Maroczy, Flohr, Hooper, Meiden, Pirc, Richter, Eggink, Kramer, Mühring, Prins, Spaak en anderen.
Hieronder volgt een (zeer) kleine bloemlezing van door Dr. Max Euwe geschreven boeken.
Praktische Schaaklessen
De 1e druk van Praktische Schaaklessen verscheen in 1902/1903 en bestond uit 3 deeltjes geschreven door H.J. den Hertog. Bij de 4e (ongewijzigde) druk werd pas voor de eerste keer de naam van Dr. Max Euwe als co-auteur toegevoegd. Pas later werden er door Euwe wijzigingen aangebracht en werd het aantal deeltjes door hem uitgebreid.
Oom Jan leert zijn neefje schaken
Dit boek werd voor het eerst uitgegeven in het najaar van 1935 ten tijden van de match Aljechin – Euwe. Doel van het boek was het ondersteunen en stimuleren van het vak schaken op school (sos). Het boek bevatte dan ook naast het verhaal een handleiding hoe zelf een schaakbord en stukken te maken.
Vrijwel zeker is de auteur van het boek Albert van Loon en leende Euwe (slechts) zij naam hieraan met als hogere doel het propageren van het schaken in Nederland.
Dr. Max Euwe: Mijn beste schaakpartijen 1920 -1937
Net als vele van zijn mede schakers (wereldkampioenen) ontkwam Dr. Max Euwe niet aan een boek Mijn beste schaakpartijen. Ook dit boek werd vertaald in vele talen; bovenstaand de Engelse versie.
Het Eindspel, No 5 Stukken tegen Stukken II
Theorie der Schach-Eröffnungen, Teil VIII Französisch / Caro-Kann
De grote sterkte van Dr. Max Euwe waren natuurlijk zijn leerboeken; de vele boeken over opening, middenspel of eindspel, die vaak werden uitgegeven op ‘een soort goedkoop krantenpapier’ en daarmee goedkoop konden blijven en dus bereikbaar voor een groot publiek. Dit alles zoals Euwe zou zeggen ’ter promotie van het schaakspel.’ Bovenstaand twee voorbeelden van dergelijke boeken.
Oordeel en Plan
Oordeel en Plan, dat op het gebied van schaakboeken gezien wordt als Euwe z’n meesterwerk, werd voor het eerst uitgegeven in 1952 en werd, zoals vele van Euwe zijn leerboeken, later vertaald over de gehele wereld.
De basis voor het boek werd gelegd in 1949, de periode dat Dr. Max Euwe een tijdlang full-time schaakprofessional was en delen van het boek verschenen in die periode in het tijdschrift “Schaakmat”.
Meester tegen Amateur
Samen met de Amerikaan Walter Meiden gaf Euwe de drie delen “Meester tegen amateur’, ‘Amateur wordt Meester’ en ‘Meester tegen meester’ uit. Uitgangspunt van elk van deze delen is om aan de hand van zo’n 25 uitvoerig becommentarieerde partijen van bijvoorbeeld meester tegen amateur de lezers (amateurs) te leren hoe men onvolkomenheden van de tegenstander herken en vervolgens benut.
Avro schaaktoernooi 1973
Ook in 1973 nog, Euwe is dan 72 jaar oud en ook nog eens President van de wereldschakkbond de FIDE, komen er nog steeds boeken van de hand van Dr. Max Euwe uit. Bijzonder is het matchboek van het Avroschaaktoernooi 1973 met niet alleen het toernooi van 1973, maar ook per ronde een korte terugblik op het toernooi van 1938 (1/2 Keres en Fine, 3. Botwinnik, 4/6 Euwe, Aljechin, Reshevsky, 7. Capablanca, 8. Flohr).