In nummer 106 van de Schaakkoerier onder meer de volgende onderwerpen:
door Joris Leijten
Ieder jaar op de laatste zaterdag van mei wordt er in het (voormalige) Oost-Duitse Schaakdorp Ströbeck met ca 1100 inwoners een dorpsfeest gehouden. Een dorpsfeest met een kleine kermis, eetkraampjes en muziekacts van de locale verenigingen op het Dorpsplein “Platz am Schachspiel”. Als hoofdact is er een traditie van een levend Schaakspel bestaande uit kinderen van de lokale Dr Emanuel Laskerschool op het ingelegde grote schaakbord op het plein.
Centraal binnen de presentatie van het hele spel werd er dit keer een partij gespeeld tussen een IM uit Hongarije (naam ons helaas onbekend) tegen Peter Sonder, teamcaptain en speler van het Schaakteam uit Amersfoort.
De beide spelers zaten op een soort verhoogde scheidsrechtersstoel achter het bord, doch dat gaf te
weinig overzicht aan de spelers; je gaat er duidelijk niet beter van schaken.
Wit: IM, Hongarije, ca 2350
Zwart: Peter Sonder, Amersfoort, 1954
1. e4 c5 2. c3 Pc6 3. d4 cxd4 4. cxd4 d5 5. exd5 Dxd5 6. Pc3 Dxd4 7. Le3 Dxd1+ 8. Txd1 Lf5 9. Pb5 Tc8
10. Pxa7 Pxa7 11. Lxa7 e6 12. Lxb5+ Ke7 13. Td7+ Kf6 14. Pe2 Lb4+ 15. Pc3 h6 16. 0-0 Thd8 17. Tfd1 Lxc3??
18. bxc3?? Txd7 19. Txd7 Txc3?? 20. Ld4+ e5 21. Lxc3 Ke6 22. Lb4+?? Kf6??
En remise gegeven, omdat de beschikbare tijd (4 minuten per persoon) bijna op was.
Vijf jaar geleden waren Henk Alberts, Klaus Bodlaender en de auteur ook al eens bij het dorpsfeest geweest (zie SK 76). We wisten dat het levend schaakspel inmiddels andere kostuums had gekregen. De kostuums zijn traditioneler geworden maar het onderscheid tussen de stukken is hiermee niet vergroot. Ook is het programma er omheen aangepast. Het levende Schaakspel beeld o.l.v. twee spreekstalmeesters de geschiedenis van Ströbeck en het Schaakspel uit.
De pionnen (kleinere kinderen) vormen ook een eigen dansgroep die een traditionele dans opvoerde op het schaakbord. De overige stukken voerden ook nog een gymnastische act uit met vlaggen waarop schaakstukken waren afgebeeld.
Tussendoor bezochten we het geheel vernieuwde en vergrootte schaak-museum, niet langer gehuisvest naast de oude Schachturm, maar nu in het voormalige gemeentehuis aan het centrale dorpsplein “Platz am Schachspiel” gelegen. Het hele jaar door kan het Schaakmuseum bewonderen. In 2007 is het museum verhuisd vanuit de ruimte naast de Schachturm in het dorp naar dit grotere gebouw aan het Schaakplein. Het is nu veel ruimer en lichter ingericht en biedt zowel aandacht aan de schaakgeschiedenis van het dorp, aan schaakstukken met hun geschiedenis en er is aandacht voor de schaakkunst.
Aan het eind van de middag kwam het levende Schaakspel opnieuw op het plein en werd er een andere partij gespeeld tussen de teamcaptains van de winnende teams van het jaarlijkse Ströbeck Schaaktoernooi dat op dezelfde dag gespeeld wordt in het Gasthaus zum Schachspiel aan het plein, alsmede in een tweede nabijgelegen Gasthaus.
In totaal spelen er 46 teams mee in het toernooi met ca 200 deelnemers. Dit jaar deden er drie Nederlandse teams mee uit Amersfoort (ASG), Wijk aan Zee (Paard van Ree) en Vriezenveen.
Wijk aan zee heeft een zusterstadsband met Ströbeck. De Amersfoortse groep deed al voor minimaal de 25e keer mee met het toernooi.
De winnaars van het toernooi en de kampioenen van het schoolschaken in Ströbeck worden bekend gemaakt op het festival en werden gehuldigd door de burgemeester.
De Kinderen kregen het traditionele Ströbeck-schaakbord met inscriptie (hoogste groep) en stukken lagere groep en de Teams een Taart in de vorm van een schaak-bord met stukken en een oorkonde.
Tussendoor zagen we ook nog een café-scene uit de Musical
die in 2006 is opgevoerd over Ströbeck door Ströbeckers op
het plein. Waarschijnlijk wordt de musical volgend jaar in zijn geheel herhaald ? En er was de Schaak-winkel van Renate Krosch die allerlei zaken aanbied over het dorp en daar-buiten. We ontdekten dat er drie nieuwe kaarten over het dorp met schaken zijn uitgeven, evenals een kaart met de stempels van het dorp.
In het dorp zijn op verschillende huizen Schaakborden aangebracht, en op de Lasker-school zijn vele uitingen van Schaken aanwezig. Helaas waren er op de begraafplaats géén Schaakgraven te bespeuren. We hebben er wel naar gezocht.
Wij logeerden in het nabij gelegen Halberstadt en hebben de volgende dag in de omgeving allerlei andere cultuurhistorische zaken bewonderd.
Ströbeck is voor de schaakverzamelaar beslist een bezoekje waard!
door Henny van Essen
Zeer geslaagde contactdag in Bennekom
Op zaterdag 24 april werd in Bennekom de voorjaars-contactdag van de Motiefgroep Schaken gehouden. Dit gebeurde in ‘De Commanderij’ waar de Bennekomse Schaakvereniging haar onderkomen heeft. Een prachtige gelegenheid op een mooie locatie met een ruime parkeergelegenheid. De plaatselijke organisatie werd geregeld door de leden Bodlaender, de Bock en van Raan.
In de grootste zaal was er voldoende ruimte voor de leden om hun spullen uit te stallen, te ruilen, te kopen, te verkopen of te praten over hun gezamenlijke verzamelhobby. In de zaal was een bar aanwezig waar men drank, broodjes en andere versnaperingen kon kopen. Kortom, voor de aanwezigen was er meer dan voldoende te zien en te doen.
Lezing Leo Hovestadt
Om ca. 11.00 uur begon een lezing door Leo Hovestadt over het ontstaan van het ruitjespatroon van schaakbord/-spel en de verspreiding hiervan over onze contreien. Leo heeft veel onderzoek gedaan en een eigen theorie ontwikkeld die hij met vele aanwijzingen ondersteunt. Het werd een indrukwekkende voordracht met heel veel informatie (de spreker vertelde me later: “dit was nog maar het topje van de ijsberg”).
Tentoonstelling: Puzzels met Schaakmotief
In een kleinere zaal werd de gehele dag een tentoonstelling ingericht van puzzels met schaakmotief; het betrof een verzameling van circa 20 puzzels en werd verzorgd door Godfried Couwenberg en Henk Alberts.
Veiling
Als laatste werd weer een veiling gehouden. De veilingmeester handelde de 247 kavels voortvarend af. Naast de ontvangen schriftelijke biedingen werd er door de in de zaal aanwezige leden werd enthousiast meegeboden.
Hierna was er voor de in de agenda aangekondigde “Schaak verrassingsvertoning” geen tijd en aandacht meer. Dit zal wellicht een volgende keer terugkomen.
Al met al een zeer geslaagde dag die, wat mij betreft, door wat meer deelnemers bezocht zou mogen worden.
Lezing door Leo Hovestadt
Check, checklist, ruitjespatroon of kleurschakering, allemaal woorden waar we niet meer bij stil staan waar het vandaan komt. Na het jaar 1250 komen we ineens overal in Europa ruitjespatronen en afgeleid taalgebruik tegen. Ook het schaakbord moet eraan geloven. In het eerste grote manuscript over het schaken uit 1283 van Alfonso de 10de is het meteen raak.
Het schaakbord is in het manuscript is volgens de laatste mode geruit. Logisch toch, of toch niet.
Het wekt verbazing dat in de middeleeuwen het schaak-bord buiten Europa alleen een lijntjes patroon heeft en in Europa een ruitjespatroon. In de tijd van moeizame verspreiding van nieuwe ideeën zou je toch op zijn minst een mengeling verwachten. Het mysterie wordt nog groter, als op een weinig bekende Italiaanse postzegel een mozaïek vloer staat uit de 6e eeuw met daarop duidelijk een geruit schaakbord.
Tijdens de lezing duiken we de diepe middeleeuwen in en volgen we allerlei aanwijzigen, zoals de legende uit 801 over het schaakspel van Karel de Grote. De grootste uitdaging is het gat van bijna vijfhonderd jaar te verklaren naar het manuscript van Alfonso uit 1283, wat nog nauwelijks aandacht heeft gekregen in de historische schaakliteratuur.
In nummer 105 van de Schaakkoerier onder meer de volgende onderwerpen:
Tijdens de museumnacht op 6 maart in Rotterdam presenteert het schaakstukkenmuseum het Groot Rotterdam Schaakspel
Het Groot Rotterdam Schaakspel is ontworpen door de kunstenaar Harry Hoek aan de hand van een zestal bekende gebouwen in Rotterdam:
De Koning is de Euromast
De Dame is de Erasmusbrug
De Loper is het WTC / de Beurs
Het Paard is de collegezaal van het HBO opleiding Transport en Scheepvaart.
Het programma tijden de Museumnacht:
Om 20.00 uur wordt de Museumnacht geopend bij de Laurenskerk.
Daarna een wandeling onder begeleiding van het witte schaakpaard naar het schaakstukkenmuseum op de Overblaak.
Hier zal door het witte paard en twee vrouwelijke ridders op de Plaza Piet Blom een spectaculaire show plaatsvindt.
Om 21.00 uur volgt de presentatie van het Groot Rotterdam Schaakspel op de Plaza Max Euwe.
De Plaza Max Euwe, bevindt zich naast het Schaakstukkenmuseum en het StayOkay Hostel.
Het groot Rotterdam Schaakspel wordt tijdens de Museumnacht gepresenteerd als King Size Formaat dat heel geschikt is voor hotels, scholen en bedrijven om geplaatst te worden in de hal of op een binnenplaats. Later zal het Groot Rotterdam Schaakspel op normaal formaat beschikbaar komen in een gelimiteerde en genummerde oplage van 1000 exemplaren.
Voor meer informatie over het schaakstukkenmuseum zie de site van het Schaakstukkenmuseum.
Voor meer informatie over de Rotterdamse Museumnacht zie de site van de Museumnacht Rotterdam 2010
door Henny van Essen
In het Hoogovensmuseum op het Corus terrein is de ‘Stichting Industrieel Erfgoed Hoogovens’ (SIEHO), actief om objecten, delen van installaties, boeken, documenten etc., te verzamelen, te behouden en ten toon te stellen (www.hoogovensmuseum.nl).
Vanwege het 72e Hoogoven/ Corus schaaktoernooi in Wijk aan Zee is in dit museum een (kleine) tentoonstelling opgesteld. Het betreft bierviltjes, boeken, posters, lotingstukken etc. Er zijn ook voorwerpen te zien die Piet Zwart, die jarenlang de toernooidirecteur was, heeft nagelaten.
Hieronder geheel rechts enige lotingstukken die bij het begin van een toernooi gebruikt worden om een speelschema vast te stellen.
Onder links de vaas die Karpov, ter ere van het 70e Corus Chess Tournament (zoals het tegenwoordig heet), aan divisiedirecteur Marjan Oudeman overhandigde met de felicitaties.
Onder in het midden het Makkumerbord dat Piet Zwart kreeg ter gelegenheid van de 25 jaar dat hij toernooidirecteur was.
Het Hoogovensmuseum is geopend op dinsdagen en donderdagen, entree € 2,00 p.p., en op speciale zondagen waarop ook met de stoomtrein van de Hoogovens wordt gereden.
De Schaaktentoonstelling is zeker nog tot eind april a.s. te zien.
door Nico van der Plas
TELEURSTELLENDE FILATELISTENBEURS VOOR SCHAAKVERZAMELAARS
Het laatste weekend van januari is het standaard de auto richting Nieuw-Loosdrecht sturen om daarin de Pandahallen aan de Industrieweg de filatelistenbeurs te bezoeken.
Een paar jaar geleden schreven we al in de SK dat er weinig echt nieuwe schaakzaken te vinden waren, dat de prijzen niet echt laag waren en dat dat ook de bezoekers dat wisten te melden. Maar het blijft altijd toch iets hebben om in zo’n grote hal met gelijkgestemden te zijn.
Ik ga er meestal om twee hoofdredenen naartoe. De eerste is om te kijken of ik nog wat kan vinden van het Staunton wereldschaaktournooi Groningen 1946 of handtekening van beroemde schakers en de tweede is om te kijken, wat er zoal te koop wordt aangeboden, tegen welke prijs en om bij de handelaren links en rechts te informeren wat hun zoal als trends zien, om daar vervolgens in onze halfjaarlijkse veiling op in te spelen
Dit jaar (2010) was ik op zaterdag vertrokken. Aangekomen in Nieuw Loosdrecht werd ik naar een parkeerterreintje gestuurd wat door de sneeuw en modder redelijk onbegaanbaar was. Na een meter of 40 besloot ik maar om te keren, want ik had er geen vertrouwen in om daar te parkeren. Later hoorde ik dat aan het eind van de middag een aantal mensen op het terreintje inderdaad hebben vastgezeten.
Binnengekomen ziet de hal er vertrouwd uit, is het er wat rustiger qua bezoekers dan in voorgaande jaren en heeft dat als groot voordeel dat je overal makkelijk bij kunt. De handel zal daar overigens anders over denken.
Een rondje langs de niet gespecialiseerde handelaren (daar is schaken nog enigszins betaalbaar) leert dat er ten opzichte van wat ze vorige jaren hadden niet veel bijgekomen is. Nieuwe verzameltrends in de filatelie zien ze niet. Wel weten ze te melden dat de verzamelaar kritischer wordt met betrekking tot het aangeboden materiaal en ook vaker dan in het verleden zaken laat liggen omdat de prijs niet interessant is of omdat men liever doorzoekt naar een ander stuk dat beter in de verzameling past.
Voor schaakverzamelaars blijft onze vereniging toch de aangewezen plek om wat moois te vinden voor de eigen verzameling. Dat de laatste jaren zelfs de handel op onze veiling te vinden is als koper zegt genoeg.
Positieve uitspringer was dit jaar een vriendelijke Duitse handelaar die een meter of 5 ouderwets ingedeeld had en waar nog wat te snuffelen en te zoeken viel. Verder jammer genoeg geen bekenden van de Motiefgroep en dus ook daarmee dus geen gezellig babbeltje kunnen maken.
Conclusie:
Leuk om te bezoeken al was het alleen maar om de sfeer en te zien wat er buiten onze vereniging op schaakfilatelie-gebied gebeurt……………maar blijf wel kritisch.
In 2011 weer een update.
De Schaak Veste ging eind 2008 van start in het kader van het landelijke Masterproject.
De naam de Schaak Veste is bedacht doot de 1e projectleider Teun Koorevaar. De Veste symboliseert veiligheid omdat ze in de middeleeuwen de mensen beschermde tegen vijandelijke legers. En het verwijst naar de toren in het schaakspel, vroeger vaak kasteel genoemd. Het nieuwe logo van De Schaak Veste dat sinds december ’09 gebruikt wordt, is een toren ( met daarvoor een pion) van een gereconstrueerd 8e eeuws prachtig Arabisch schaakspel. (Zie afbeelding hiernaast)
Na het stoppen van Teun Koorevaar was het enige tijd stil rond de Schaak Veste.
Nu is de Schaak Veste ’terug’ met een nieuwe projectleider Wim van Os
De Schaak Veste heeft momenteel 150 leden en is aangesloten bij de Koninklijke Nederlandse Schaakbond.
Door het (mede-)organiseren van activiteiten rondom het thema schaak kan De Schaak Veste veel mensen een plezier doen.
De Schaak Veste presenteert zich als de plaats waar liefhebbers van het spel, de sport, de wetenschap & onderwijs, kunst & cultuur samenkomen om in een plezierige ambiance hun schaakinteresses met anderen te delen . Vanuit de regio Rotterdam wordt een grote verscheidenheid aan schaakgerelateerde activiteiten georganiseerd.
De Schaak Veste is voornamelijk bedoeld voor personen van 50 jaar en ouder maar in principe kan iedere volwassene, die geïnteresseerd is , lid worden. Het eerste jaar, dat aanvangt op de aanmeldingsdag, is de KNSB bijdrage 5 euro en hiervoor krijgt men een welkomstpakket o.m.bestaande uit: een uitgave van het literaire schaaktijdschrift “Matten”, een nummer van het KNSB Schaakmagazine en een boekenlegger.
Voorbeelden van activiteiten georganiseerd door De Schaak Veste in 2010:
* VIP in Wijk aan Zee: verzorgde busreis naar het Corus-schaaktoernooi
* Begin met het eind in gedachten! Eindspelsimultaan en “schaak-petje-op-petje-af” met Bianca Muhren
* Dubbelconcert: Hans Bouwmeester aan het demonstratiebord en Sophia Thoma aan de vleugel en omgekeerd, inclusief quatre mains!
* Chinees schaken: combinatie van Chinees buffet en een gezellig schaaktoernooitje. Verder een uitleg van Xiangqi, de Chinese variant van het schaken.
De Schaak Veste is aangesloten bij de Koninklijke Nederlandse Schaakbond (KNSB) in het kader van het landelijke project “Masters.” Het project de Masters startte met drie Proeftuinen; Leeuwarden, Elburg en Rotterdam. Later kwamen daar Leiden, Amersfoort, Groningen, Roermond, Utrecht en Druten bij.
Zie verder de website van De schaak Veste <– link werkt niet meer
In nummer 104 van de Schaakkoerier onder meer de volgende onderwerpen: