Enkele foto’s van het GSM Sammlertreffen in Friedrichroda 2016:













Enkele foto’s van het GSM Sammlertreffen in Friedrichroda 2016:













Het jaar 2016 is door de Koninklijke Bibliotheek, het Letterkundig Museum, Stichting CPNB, de Bijzondere Collecties UvA, de Leescoalitie, Stichting Lezen en Stichting Lezen & Schrijven en nog een aantal andere organisaties in Nederland en Vlaanderen uitgeroepen tot het Jaar van het boek.
Doel van het Jaar van het boek is om “het boek in al zijn verschijningsvormen te vieren.” Daartoe worden er door bovengenoemde organisaties in 2016 allerlei activiteiten rond het boek georganiseerd. Zo zijn Nederland en Vlaanderen gastland op de Frankfurter Buchmesse, er is een literair benefiet in de Stadsschouwburg Amsterdam, auteurs openen een schrijversbos en er zijn tal van andere activiteiten in boekhandels, bibliotheken, musea, scholen en culturele instellingen. Op de bijbehorende website www.2016jaarvanhetboek.nl staan alle activiteiten vermeld.
De meest in het oog lopende activiteit was de verkiezing van het Belangrijkste Boek. Deze verkiezing werd op 22 april afgetrapt in De Wereld Draait Door en daarna konden tot 23 september 17.00 uur alle Nederlanders via de site www.belangrijksteboek.nl stemmen op het boek of de boeken die zijzelf het belangrijkst vonden. Het kon gaan om een boek dat een cruciale rol speelde in iemands leven, dat indrukwekkend werd gevonden of dat het wereldbeeld van lezers heeft doen veranderen.
In totaal werden er bijna 75.000 stemmen op ongeveer 3800 verschillende boeken uitgebracht.
Tot belangrijkste boek van Nederland werd ‘de nieuwe Bijbelvertaling’ gekozen. ‘Het Achterhuis’, het dagboek van Anne Frank, eindigde op de 2e plaats en ‘In de ban van de ring’ van de Engelse schrijver Tolkien werd 3e. Daarachter eindigde op de plaatsen 4e t/m 15e plek achtereenvolgens ‘Kruistocht in spijkerbroek (Thea Beckman), ‘De interpretatie van de betekenissen van de Koran’ (Aboe Ismail), ‘De ontdekking (de hemel’ (Harry Mulisch), ‘Haar naam was Sarah’ (Tatiana de Rosnay), ‘Hersenschimmen’ (Bernlef), ‘De vliegeraar’ (Khaled Hosseini), ‘Alleen op de wereld’ (Hector Malot), ‘De donkere kamer van Damocles’ Willem Frederik Hermans), ‘Paaz’ (Myrthe van der Meer), ‘Jip en Janneke’ (Annie M.G. Schmidt), ‘Max Havelaar of de koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy’ (Eduard Douwes Dekker), ‘De brief voor de koning’ (Tonke Dragt) en ‘Harry Potter en de steen der wijzen’ (J.K. Rowling).

Ook wordt er door PostNL In het kader van het Jaar van het Boek een postzegelvel uitgegeven. Op dit velletje Jaar van het Boek (zie afbeelding volgende pagina) staan op tien postzegels tien bijzondere boeken uit de Koninklijke Bibliotheek afgebeeld. En op het Achterhuis van Anne Frank na zijn het heel andere titels dan die uit de verkiezing van het belangrijkste boek naar voren kwamen.
PostNL liet het velletje het Jaar van het Boek ontwerpen door grafisch ontwerper Niels Schrader, die een omgevallen boekenkast als uitgangspunt nam. Schrader: “In dit ontwerp zijn de boeken verspreid terecht gekomen in een horizontaal vlak. Als je een boekenkast laat kantelen, komen de boeken verspreid in een horizontaal vlak terecht. Als je daar dan van bovenaf op neerkijkt, ontstaat een landschap van boeken. Vergelijk het maar met een satelliet- of luchtfoto zoals je op Google Earth ziet. Alleen hebben nu boeken de plek van gebouwen ingenomen. Er zijn foto’s van boeken die bijvoorbeeld zijn opengeslagen of met een voor-, achterkant of alleen de rug van het boek. Er ontstaat dan een landschap van boeken, als je daar van bovenaf op neerkijkt. Dat noemen we tegenwoordig een bookscape”, aldus Schrader.
Het velletje toont tien met titel en schrijver herkenbare boeken (overzichtelijk gegroepeerd) en veertien titel- en schrijversloze boeken (chaotisch weergegeven, zoals dat ten gevolge van een kantelende boekenkast kan zijn.)
De tien afgebeelde boeken op het velletje zijn op diversiteit geselecteerd, en dit zowel in genre als in periode. Het gaat om dagboeken, jeugdboeken, leerboeken, prentenboeken en literatuur.
Op het velletje zijn van links naar rechts afgebeeld:
1) H.N. Werkman: Chassidische legende (1942-1943)
2) Jan Wolkers: Turks fruit (1e druk 1969)
3) Anne Frank: Het Achterhuis (1947)
4) Karel van Mander: Het Schilder-Boeck (1604)
5) Herman Gorter: Mei (1889)
6) H. de Roos: De schippers van de Kameleon (1949)
7) Jac. P. Thijsse: Zomer (1907)
8) Spinoza: Opera Posthuma (Ethica, 1677)
9) Max Euwe / Albert Loon: Oom Jan leert zijn neefje schaken
10) Jacob van Maerlant: De naturen bloeme (ca 1266)
De uitgiftedatum van het velletje is 12 september 2016.
En het eerste velletje werd tijdens de opening van de Boekenparade in de Tolhuistuin in Amsterdam uitgereikt aan Eppo van Nispen tot Sevenaar, de voorzitter van de Stichting 2016 jaar van het Boek.
Op de tien postzegels ‘2016 Jaar van het Boek’ staat ‘Nederland 1’, bedoeld voor post tot 20 gram met een bestemming binnen Nederland.
Naast het velletje van 10 postzegels is er op 12 september ook een prestigeboekje uitgegeven.
Het boekje bevat de tien postzegels in het kader van het Jaar van het Boek en uitgebreide achtergrondinformatie.
Het boekje kost 12,45 Euro. Het velletje 7,30 Euro.

En bij de tien afgebeelde boeken dus ook Max Euwe / Albert Loon: Oom Jan leert zijn neefje schaken. De toelichting bij de schaakpostzegel:
Op een speelse, eenvoudige en toegankelijke wijze brengen de auteurs Max Euwe (1901 – 1981) en Albert Loon de geheimen en grondbeginselen van het schaakspel stapsgewijs in 19 hoofdstukken onder de aandacht van vooral jongere aspirant-schakers. Dit aantrekkelijke instructieboek is in 1935 verschenen. Bij iedere herdruk (25e druk is gepasseerd) wordt de tekst steeds bijgesteld en aangepast.
Verder zijn er 2 Eerste dag enveloppen uitgegeven, elk met 6 van de 12 zegels van het blokje. Onderstaande de Eerste dag enveloppe met de schaakzegel.



In 2016 geeft Nederland, geeft Nederland een velletje (NVPH 3469) uit t.g.v. het Jaar van het boek
Daarin linksonder het boek Oom Jan leert zijn neefje schaken (Euwe/Van Loon) uit 1935
zie voor meer achtergrond het artikel Schaakpostzegel op velletje ‘2016 Jaar van het boek’


In nummer 144 van de Schaakkoerier onder meer de volgende onderwerpen:

Als vervolg op de film Alice in Wonderland uit 2010 brengt Disney er nu in 2016 film ‘Alice Through The Looking Glass’ uit. In een nieuw spectaculair avontuur met de onvergetelijke personages uit de geliefde verhalen van Lewis Carroll, keert Alice terug naar de sprookjesachtige wereld van Underland. Het verhaal: Alice Kingsleigh heeft de afgelopen drie jaar in de voetsporen van haar vader zeilend op volle zee doorgebracht. Na haar terugkeer in Londen ontmoet ze opnieuw de blauwe rups Absolem die haar verteld dat de Mad Hatter, achtervolgd door gebeurtenissen uit het verleden die hij weigert te onthullen, in grote moeilijkheden is. Alice vindt een magische spiegel en keert terug naar de onzinnige rijk van Onderland om de Mad Hatter te gaan redden.

Om een vreselijk einde voor de Mad Hatter te voorkomen, moet Alice terug in de tijd reizen. Alice ‘leent’ de Chronosphere, een tijdapparaat dat iedereen (inclusief de oude vijand, de nu verbannen Rode koningin) wil, en slingert zich terug naar het verleden. Daar vindt ze naast de levende schaakstukken een aantal oude bekenden zoals het witte konijn, de Cheshire Cat, Tweedledum & Tweedledee en het ei Humpie dumpie. Maar ook is daar een nieuwe tegenstander waar ze mee te maken krijgt, namelijk niemand minder dan de Tijd zelf. Kan Alice de race tegen de Tijd winnen, en daarmee het verleden veranderen?
Alice: Through the Looking Glass is vanaf 26 mei 2016 In de Nederlandse bioscopen te zien. De film duurt 113 minuten en is geregisseerd door James Bobin. in dit vervolg op Alice in Wonderland keert Mia Wasikowska terug als Alice, Johnny Depp als de Mad Hatter, Anne Hathaway als de White Queen en Helena Bonham Carter als de Red Queen. Daarnaast is er de Tijd zelf, een nieuwe rol gespeeld door Sacha Baron Cohen.


door Rob Spaans
Zo’n 25 leden zijn op 9 april jl. afgereisd naar de Biljart- en Denksportcentrum Boko in Zaandam om collega verzamelaars te ontmoeten. Deze prima locatie was geregeld door Frank Tijdeman. De vraag wie nu het verst had gereisd om deze Contactdag bij te wonen, u zou in eerste instantie kunnen denken aan Ger Dekker uit Deurne of Simon Prins uit Veendam, was ook deze keer dankzij Paul Goerens uit Obercorn (Luxemburg) eenvoudig te beantwoorden.
Kennismaken, ruilen & bijkletsen
Na een rondje begroetingen en de eerste handel in de meest uiteenlopende schaakitems was het tijd voor een lezing door Leo Hovestadt. Leo heeft al eerder lezingen verzorgd over diverse aspecten van de schaakgeschiedenis. Daarom was het des te verrassender dat hij ditmaal inging op het schoonmaken van oude schaakmaterialen m.n. schaakborden en schaakstukken.
Leo Hovestadt richt zijn schaakmuseum in
Leo is druk bezig met het inrichten van een schaakmuseum in Veenendaal en om zijn collectie mooi ten toon te kunnen stellen moet hij zijn museumstukken ook kunnen schoonmaken en conserveren. Het werd een boeiend verhaal over het succesvolle en ook wel eens minder succesvolle gebruik van terpentine, groene biotex en heel veel andere schoonmaakmiddelen. Er was zelfs nuttig advies voor de dames in het gezelschap: gebruik haarlak zonder siliconen, want anders wordt het haar dof…
Lunch en Algemene ledenvergadering
Na de lunch was er de jaarlijkse ledenvergadering, waarin m.n. op financieel vlak spijkers met koppen moesten worden geslagen. Het werd een vruchtbare vergadering in een gemoedelijke sfeer.
Daarna was het tijd voor de traditionele groepsfoto (zie hieronder; foto gemaakt door Truusje Couwenbergh) en vervolgens de nog veel traditionelere veiling. Het duurste veilingitem was dit keer een zeldzame schaakkaart van Groningen 1946 dat voor € 75,- van eigenaar wisselde.
Een derde traditie, die in de afgelopen jaren ter ziele leek te gaan, het snelschaken, werd dit jaar dankzij de nodige Zaanse inbreng nieuw leven ingeblazen. Winnaar van deze competitie werd Cor Roet. En daarmee werd deze Contactdag afgesloten.






Snelschaaktoernooi
En voor het eerst in lange tijd werd er ook weer eens een snelschaaktoernooi tijdens de contactdag gehouden. Cor Roet won het snelschaaktoernooi voor op de gedeelde tweede plaats Paul Groot, Freddy de Raad en Simon Prins.
| 1. Cor Roet | X | X | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 6 |
| 2. Paul Groot | 0 | 0 | X | X | 1 | 1 | 0 | 0 | 2 |
| 3. Freddy de Raad | 0 | 0 | 0 | 0 | X | X | 1 | 1 | 2 |
| 4. Simon Prins | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | X | X | 2 |


In nummer 143 van de Schaakkoerier onder meer de volgende onderwerpen:

De KNSB is van plan om dit jaar ter gelegenheid van de Nationale Sportweek 2016 (17-24 september) een Schaakkwartetspel uit te geven. Op de voorzijde van de verschillende kwartetkaarten zullen thema’s van bij de KNSB aangesloten schaakverenigingen te zien zijn. Op de achterzijde van de kaarten zal een cartoon van het duo Nick (Schilder) & Anish (Giri) staan. (zie afbeelding)
Om in aanmerking te komen voor een plekje op het schaakkwartet worden verenigingen gevraagd een foto, afbeelding of clublogo met stukje tekst voor een bepaald thema in te zenden. Er zullen verschillende thema’s in het kwartet voorkomen. Voorgestelde thema’s zijn een bijzonder clubgebouw, een bijzonder schaakspel, leden met een heel bijzonder eigen verhaal, historische schaakclubs, moderne schaakclubs, jeugd schaakclubs, ouderen, vrouwen en schaakpuzzels. Maar verenigingen mogen ook zelf een geheel eigen thema verzinnen.

Inzenden kan tot uiterlijk 15 mei 2016 via het elektronische formulier op de website van de KNSB. Verenigingen kunnen maar eenmaal per thema insturen. De winnende verenigingen worden omstreeks 1 juni 2016 bekend gemaakt.


In nummer 142 van de Schaakkoerier onder meer de volgende onderwerpen:

door Henk Alberts
De invoering van de Euro was destijds heel slecht voor de schaakbankbiljetten in de wereld. Voor de invoering van de Euro kende Europa 2 bankbiljetten met schaken daarop. In Estland een 5 Kroonibiljet ter gelegenheid van de 75jarige geboortedag van Paul Keres en in Oostenrijk een 500 shillingbiljet ter herinnering aan de Oostenrijkse feministe Rosa Mayreder. Oostenrijk ging (net als Nederland en andere Europese landen) per 1 januari 2002 over op de Euro, Estland per 1 januari 2011. Daarna waren er in de hele wereld geen schaakbankbiljetten meer in omloop.
Het 5 Krooni-biljet werd in Estland in 1991 uitgegeven ter gelegenheid van de 75jarige geboortedag van Paul Keres.


Munt Paul Keres
Nu in 2016 is het 100 jaar geleden dat Paul Keres is geboren. Reden voor de bank van Estland om met een herdenkingsmunt voor Paul Keres te komen. Paul Keres is terug! Dit keer op een 2 Euromunt.

Beschrijving van de munt
Op de munt is een portret van Paul Keres afgebeeld met daaronder een aantal schaakstukken en de contouren van een schaakbord. Links bovenaan bevindt zich de inscriptie „PAUL KERES”, alsmede de naam van het uitgevende land „EESTI” en daaronder het jaar van uitgifte „2016”.
Op de buitenrand van de munt zijn de twaalf sterren van de Europese vlag afgebeeld. Uitgiftedatum is 1 Januari 2016, geplande uitgifte 500.000 stuks.
Eerste nationale Estlandse herdenkingsmunt
Estland is lid van de Europese Unie sinds 2004, de Euro is betaalmiddel in Estland sinds 2011. Het betreft hier voor Estland de eerste nationale 2 euro herdenkingsmunt. Estland deed eerder al wel mee met een tweetal gemeenschappelijk uitgegeven 2 Euro-munten, namelijk in 2012 (herdenkingsmunt 10 jaar chartale Euro) en in 2015 (herdenkingsmunt 30 jaar Europese vlag.
Paul Keres
Paul Keres (Narva, 7 januari 1916 – Helsinki, 5 juni 1975) was schaakkampioen van Estland in 1934/1935, 1942, 1943, 1945 en 1953.
Daarnaast was hij kampioen van de USSR in 1947, 1950 en 1951.
Paul Keres is in Estland een nationale held. In 2002, 27 jaar na zijn dood, werd Paul Keres in Estland nog steeds met grote voorsprong tot de grootste sporter van zijn land gekozen. Verder is er in de hoofdstad van Estland, Tallinn, een Paul Keres-standbeeld en een Paul Keres-museum (tevens locatie van de Tallinner Schaakclub) met een Paul Keres-bibliotheek. In Estland zijn er in diverse steden straten naar hem vernoemd.



Overige verzamelitems
Bij de munt zijn ook nog een aantal andere verzamelitems uitgegeven. Zo is er een 2 Euro muntkaart (coincard) zie afbeeldingen hiernaast. Prijs: 10.00 EUR, Oplage: 5000.
En er is een numismatische brief (afbeelding rechtsboven), die de 2 Euromunt verbindt met de ook op 7 januari uitgegeven nieuwe schaakpostzegel. Over de numismatische brief zijn mij op dit moment geen nadere gegevens bekend.
En tenslotte dus de schaakpostzegel ter gelegenheid van de 100jarige geboortedag van Paul Keres. Nominale waarde: 0.65, Uitgiftedatum: 07-01-2016, Oplage: 60 000, Ontwerper: Riho Luuse