Het Escher-jubileumjaar 2023 wordt afgesloten in theater Amare aan het Spuiplein in Den Haag met de kerstproductie Alice in Escherland van het danstheater De Dutch Don’t Dance Division. Deze dansvoorstelling is te zien van 25 t/m 29 december.
De dansvoorstelling gaat over de onwerkelijke avonturen van Alice, die zich afspelen in de wonderlijke landschappen van kunstenaar en graficus M.C. Escher. Alice ontmoet tijdens haar reis verschillende eigenaardige dieren en karakters zoals Mad Hatter en Chesire Cat. De beroemde werken van Escher met eigenaardige perspectieven vormen het decor. Twee bekende, absurde werelden smelten op een buitengewone en tegelijkertijd vanzelfsprekende manier samen. Bovendien geen rare combinatie: Escher had altijd een exemplaar van Alice op zijn nachtkastje liggen! Bovenstaande afbeelding is ook te zien in de trailer op YouTube.
Eerder, in 2016 en 2018 verzorgde De Dutch Don’t Dance Division ook al een vergelijkbare voorstelling ‘Alice in Winterwonderland.’ Alice in Escherland is een bewerkte versie met nog meer speciale waarin optische illusies, symmetrie en fantasie in zowel decor als kostuums te zien zijn en tot leven komen in de choreografieën. Het verhaal van Lewis Carroll, wordt gedanst op muziek van P.I. Tsjaikovski.
Amare Danstheater: 25 en 26 december 14:30 27 t/m 29 december 14:00 en 19:30 Tickets € 11,00 – 44,00
De openlucht opera Queen Arthur van Stichting GO! werd in september drie keer gespeeld in Arnhem, Geestmerambacht
in Alkmaar en Naarden. In de aankondiging (hiernaast) zagen we al dat het verhaal
met schaakstukken gepresenteerd wordt. Wel heeft Joris nog geprobeerd deze beginopstelling (met Paard en Loper verkeerd om opgesteld) te laten corrigeren, maar tevergeefs. Henk Alberts, Joris Leijten en Jan Bulk bezochten de voorstelling op een zeer zonnige zondagmiddag 24 september in Naarden op een ravelijn in de gracht. En nadat Jan Bulk de stukken op het bord hoogstpersoonlijk had rechtgezet (het stond zo slordig verklaarde hij) kon de opera beginnen.
De koorleden komen met een aantal schaakvaandels met een wapen met zowel een halve schaakkoning als koningin (het logo van de voorstelling) het toneel op. Dit onder het zingen van de dans van de ridders (uit Romeo en Julia). Dit toneel bestaat vooral uit een schaakbord met daarboven een baldakijn. En daarbij is de helft van de koorleden (pionnen) wit gekleed en de andere helft zwart. Verder hebben beide kleuren een aantal (3!?) schaakpaarden. En er zijn de hoofdrolspelers King Arthur, Koningin (Dame) Guinevere en de Ridder Lancelot.
De opera Queen Arthur vertelt – naar eigen zeggen – het echte verhaal van Koning Arthur (van Engeland), welke na een avontuur met de boze heks Morgana niets meer van vrouwen moet hebben en alleen nog maar op mannen (Ridder Lancelot) valt. Vandaar de titel van de opera: Queen Arthur. Maar ondertussen is er (nog) geen troonopvolger en is het Britse koningshuis dus in gevaar. En het is aan Merlijn de tovenaar (volledig in het wit gekleed) om in een ingewikkeld schaakspel zijn eeuwige tegenstander de zwarte hekst Morgana te verslaan en om daarmee het Britse koningshuis te redden.
De muziek in de Opera Queen Arthur is samengesteld uit die van bekende opera’s van Mozart, Verdi, Beethoven en Puchine, welke gezamenlijk het verhaal vertellen van de bekende middeleeuwse legende van King Arthur. Dit met heel bekende Operafragmenten zoals bijvoorbeeld La Donna e Mobile, het duet van de parelvissers en het Triomfkoor uit Aida. Daarbij zijn het merendeel van de 150 artiestenen medewerkers van amateur zangkoren uit het hele land. De solisten en orkestleden zijn wel professionals en zij spelen de 4 hoofdpersonages King Arthur (Frans Fiselier) Koningin Guinevere (Ingrid Stijsiger), Ridder Lancelot (Jeroen Bik), en de verteller Merlijn de tovenaar (Henri Kalb.)
De solisten spelen op een groot schaakbord dat in de verschillende aktes dienst doet als troonzaal, balzaal, slaapkamer, toernooiveld, ziekenzaal en nog veel meer. Er wordt prachtig gezongen en de muziek van het begeleidende koor is prachtig. Een prachtige en aantrekkelijke voorstelling maar op schaakgebied…..
Schaakstellingen worden er op het grote schaakbord niet opgevoerd. Maar de verteller, tovenaar Merlijn, schaakt op het podium tussen de bedrijven door tegen zijn onzichtbare tegenstander Morgana en ondertussen geeft hij zijn commentaar op het spel en vertelt hij het verhaal. En in dit verhaal komen de nodige schaakhints naar voren zoals bijvoorbeeld “Deze zet had ik niet verwacht”, King Arthur staat nu in een patstelling”, de vlag van King Arthur is bijna gevallen.”
Er volgt een ridder-toernooi waarbij er tussen de verschillende ridders en paarden een touwtrekwedstrijd gehouden wordt. Hierbij raakt Ridder Lancelot door een list van Morgana zwaar gewond en ligt dan een acte lang leven-loos op een veldbed op het toneel. Maar hij wordt gered door een drankje van Merlijn en dan zingen Arthur en Lancelot samen het duet van de parelvissers en komt alles weer goed.
Parallel aan de opera is er de partij die Merlijn de tovenaar op een bord aan de rand van het toneel tegen zijn onzichtbare tegenstander Morgana speelt. En wij als schakers keken uiteraard met meer dan gemiddelde belangstelling naar de stelling die Merlijn op het bord toverde. Een bijzondere partij waar aanvankelijk zwart een aantal zetten achter elkaar deed en daarbij dan een aantal witte pionnen van het bord sloeg. Maar daarna mocht wit weer wat meer zetten doen, keerden de kansen en verdwenen er meer en meer zwarte stukken van het bord. De partij werd steeds onbegrijpelijker en onheilspellender en verliep zichtbaar met een aantal onreglementaire zetten.
Onderstaand ziet u de slotstelling: zwart staat maar liefst 3 keer schaak en wit staat ook nog één keer schaak.
Bij “het schaakspel” op het grote bord (de opera) in het verhaal van Queen Arthur wint op het einde de witte partij ( King Arthur), wordt Koningin Guinevere zwanger (ook weer door een drankje van Merlijn!?) van ridder Lancelot, wordt het Britse koningshuis gered en leven ze allemaal nog lang en gelukkig. Maar wie er na alle onreglementaire zetten de partij op het bord van Merlijn won bleef onduidelijk. (En misschien was dat wel bedoeld als de symboliek van de eeuwige strijd tussen wit en zwart.).
Van 19 tot en met 30 oktober 2016 bracht theater Suus in Zwolle, 8 keer het toneelstuk De barones en de dominee. Locatie was de Loods op het voormalige Philipsterrein, Ceintuurbaan 15, Zwolle.
De barones en de dominee vertelt een waargebeurde geschiedenis uit Zwolle en omgeving uit de tweede helft van de 19e eeuw. Het is het verhaal van de verboden liefde tussen Jeannette Pruimers, geboren barones van Dedem, en predikant Johannes Gerrit van Rijn. Deze geschiedenis heeft destijds niet alleen in de regio, maar in het hele land voor veel ophef gezorgd, ook in de pers, en geleid tot een serie vrij onverkwikkelijke kerkelijke en civiele rechtszaken. Vooraanstaande figuren (waaronder de schrijver Multatuli) hebben zich publiekelijk uitgelaten over de zaak en iedereen had er wel een al dan niet gefundeerde mening over.
Het stuk, geschreven door Wim Coster en Frans Leenderts, met liedteksten van Janpieter Boudens op muziek van Martien Hovestad, is gebaseerd op het dit jaar uitgegeven boek ‘De barones en de dominee – Een verboden liefde in de negentiende eeuw, Wim Coster, Uitgeverij Balans Amsterdam.
Het boek beschrijft deze waargebeurde geschiedenis uit Zwolle en omgeving uit de tweede helft van de 19e eeuw. Jeannette, barones van Dedem op den Berg uit Dalfsen, trouwt met Daniël Pruimers. Samen krijgen ze een dochter Daniëlla. Echter Daniël overlijdt na drie jaar. Johannes Gerrit van Rijn, Dominee van de Grote Kerk in Zwolle, verleent geestelijke steun aan Daniël in zijn laatste levensfase en blijft ook daarna de weduwe regelmatig bezoeken. En dit ook als de weduwe gaat kuren in Zandvoort en in Hyères in Zuid-Frankrijk. In Hyères wordt een kind geboren dat direct na de geboorte wordt afgestaan aan een pleeggezin. Geroddel zegt dat het kind van de dominee zou zijn, maar de dominee en de barones ontkennen nadrukkelijk dat het hun kind is: hun relatie was en is een louter geestelijke. Hendrik Machielsen, officier van justitie én lid van de kerkenraad, vindt een en ander voldoende reden om zowel civiele als kerkelijke rechtszaken te starten. En daarbij weet hij meer dan goed (mis)bruik te maken van zijn dubbelfunctie.
De uitkomst van de rechtszaken: Jeannette verliest de voogdij over haar dochter Daniëlla, de dominee verblijft enige tijd in de gevangenis en wordt uit het ambt gezet. Uiteindelijk vertrekken Jeannette en de dominee uit Nederland. De dominee overlijdt in Amerika, de barones in Engeland.
Het stuk werd gespeeld in de vorm van een Griekse tragedie, waarin – naast de diverse personages die in het verhaal een rol spelen – ook plekken zijn weggelegd voor de woordvoerder, de bode, het orakel én niet te vergeten het koor dat reflecteert op de gebeurtenissen en commentaar levert.
Voor schakers is het derde bedrijf van het toneelstuk heel bijzonder. In dit derde bedrijf: ‘de crisis’, wordt de rechtszaak nagespeeld in de vorm van een levend schaakspel. Dit schaakspel tussen “wit” (Jeanette, de Dominee en hun secondanten) en “zwart” (Hendrik Machielsen en medestanders) laat het verloop van de rechtsgang op bijzondere wijze zien. En dit gebeurt aan de hand van de zevende matchpartij uit de WK-match Petrosjan-Spasski (Moskou 1966). Het spelverloop wordt daarbij op muzikale wijze van commentaar voorzien door mandolinist (en tevens clubschaker) Ferdinand Binnendijk.
Alice in WinterWonderland is een Kerstvoorstelling welke van 25 t/m 28 december 2016 door De Dutch Don’t Dance Division (DeDDDD) in samenwerking met het Residentie Orkest in het Zuiderstrand-theater in Den Haag (Scheveningen) te zien zal zijn. Er valt echter nog wel wat meer over deze Kerstvoorstelling te vertellen.
De Dutch Don’t Dance Division (DeDDDD) maakt elk jaar in Den Haag een kerstvoorstelling met professionele dansers en amateurs, van jong tot oud. En na de eerdere grote succesvolle kerstproducties de Notenkraker en ‘Dancing in a Winter Wonderland’, brengt De Dutch Don’t Dance Division dit jaar tijdens de Kerstdagen het avondvullend en verhalend sprookje ‘Alice in WinterWonderland’. En ook deze voorstelling wordt, zoals elk jaar, gespeeld door een mix van tientallen nieuwe amateurs en beroepsdansers.
Het sprookje Alice in WinterWonderland is gebaseerd op de beide beroemde verhalen van Lewis Carroll, Alice in Wonderland (Alice in de wereld van de speelkaarten) en Through the Looking glass (Alice in de wereld van de schaakstukken). En daarbij is Alice in WinterWonderland voor deze gelegenheid door De Dutch Don’t Dance Division in de wondere wereld van het werk van de Nederlandse graficus M.C. Escher geplaatst. En dit alles wordt begeleid door de muziek van Tsjaikovski, gespeeld door het Residentie Orkest.
Het is een wereldpremière in het Zuiderstrandtheater te Den Haag met prachtige muziek, in een choreografie van R. Sprong & T. Stuart in een surrealistisch toneelbeeld met soms oogverblindende kostuums!
De voorstelling is in samenwerking met het Eschermuseum.
Het Eschermuseum is sinds 2002 gevestigd in het Paleis Lange Voorhout in den Haag. Dit in 1764 gebouwde paleis werd in 1845 gekocht door koning Willem II en was sinds die tijd een koninklijk paleis. Prins Hendrik heeft er gewoond en zowel Koningin Emma als Koningin Wilhelmina hebben het paleis als winterpaleis benut. En tijdens de regeerperiode van Koningin Juliana was het paleis het begin- en het eind-punt van de stoet op Prinsjesdag en diende het als werkpaleis. Na het aantreden van Koningin Beatrix werd deze functie in 1984 overgenomen door Paleis Noordeinde.
En tijdens de Museumnacht op zaterdag 29 oktober gaf De Dutch Don’t Dance Division een preview van haar kerstvoorstelling in de prachtige Balzaal van Paleis Lange Voorhout. Dus had ik als deelnemer bij de museumnacht het geluk / het voorrecht om alvast een voorproefje van de voorstelling te kunnen zien en om daar Alice en het witte konijn live te zien dansen (foto hiernaast.)
En last but not least heeft DeDDDD als reclame item voor de voorstelling de wereld ook nog verrijkt met een heuse schaakansichtkaart, zie afbeelding volgende pagina.
Speeldata Alice in WinterWonderland: 25 december 14.00 uur zwarte cast 26 december 14.00 uur witte cast 27 december 14.00 uur & 19.30 uur 28 december 14.00 uur & 19.30 uur
