Motiefgroep Schaken

Tag: schakende dieren

  • Schakende dieren

    door  Godfried Couwenbergh

    1. Inleiding
      Al lang voordat ik wist wat het verzamelen van “schaken” ooit voor me zou gaan betekenen had ik al een schaakkaart. Toen ik in 1949 op 7-jarige leeftijd herstelde van geelzucht had een goedaardige tante mij de kaart met rijmpje Afb.1 gestuurd.

    Helaas was ik niet de enige in het gezin, die deze kaart leuk vond, want al snel was ik hem kwijt, vermoedelijk door een van mijn zusjes “geleend” voor hun frequente verzamel rages. Maar de herinnering aan deze kaart is me altijd bij gebleven en toen ik in de 80-er jaren een zelfde kaart opnieuw vond kreeg hij toch een bijzondere plek in mijn collectie. Ja, schakende dieren. Iedereen weet, dat dit niet kan, maar toch wil blijkbaar bijna iedereen dat het wel zou kunnen en in de fantasie zijn er nauwelijks remmingen, dus bestaan er talrijke afbeeldingen van dieren die bezig zijn met menselijke activiteiten. En wij schakers, zijn daar gelukkig niet karig van af gekomen. Voor dit artikel kon ik putten uit talloze afbeeldingen.

  • Cartoons en Comics

    Cartoons en Comics

    door Godfried Couwenbergh

    Ook in cartoons en comics komen “schakende dieren” voor. De comic-strip uit het Spaanse TBO is “zonder woorden” ook gemakkelijk te verstaan.

  • Verschillende diersoorten

    Verschillende diersoorten

    door Godfried Couwenbergh

    Nu nog verder wat verschillende diersoorten, zoals egeltjes, een ezel tegen wombat en beertjes. Verschillende kunstenaars (resp. Fraser, Fillipone en Rigg) en dus duidelijk verschillende stijlen.
    Drie uiltjes, een leeuw en een konijn.
    En hier twee kaarten uit Rusland met eerst de kleintjes (1967) en daarnaast de groten (1956).

  • Filmscenes met dieren

    door Godfried Couwenbergh

    Nog twee scènes uit films. In George of the Jungle uit 1996 zit een fragment, waar men plotseling een gorilla midden in het oerwoud ziet zitten te schaken.

    In The Lake House (2006) is het net of Sandra Bullock tegen een hond zit te schaken.

    De laatste en oudste filmscène is uit “The Missing Link”, een Comedy uit USA, 1927.

    Director/Story writer: Charles Reisner. Writer: Darryl F. Zanuck. Akteurs: Syd Chaplin, Ruth Hiatt, Tom McGuire, Crauford Kent, Nick Cogley, Sam Baker, Kewpie Morgan and Acka the Chimp.

    De heer in diepe gedachten links is Acka, de chimpansee die duizend dollar per week kost en alles kan wat u kunt doen, nu spelend in Warner Bross speelfilm “The Missing Link”. De heer rechts is Syd Chaplin, fameus komediant, die overigens verder slechts een paar dingen kan die u kunt doen. De stelling zit op slot en eindigt vast in remise.

  • Honds schaak

    Honds schaak

    door Godfried Couwenbergh

    Dit is een persfoto uit het Hoogovens Toernooi 1960. Het commentaar bij deze foto is als volgt:

    Honds Hoogovensschaak….

    Laat niemand zeggen, dat geen hond belangstelling heeft voor het Hoogovens Schaaktoernooi. Het is zelfs zo, dat men er links en rechts schakende honden aantreft. Nou ja….. in elk geval speelde.             F.I.D.E. (links), de hond van de persdienst van het toernooi, een pittig partijtje tegen Etta, de hond van  het Kennemer Theater, die hier juist aan zet is. De finale van dit duel zal in de Hondsdagen worden gehouden.

    Een schaakpartij tussen een baviaan en een hond en dat allemaal dankzij Martha, dat we dit kunnen zien. En in Hannover hangt dit wandkleed uit ± 1950 met schaakmatch van de katten aan de wand bij een bevriende schaakverzamelaar (Afb. 8).

    Katten en honden en beren zijn ook zeer geliefd bij de kunstenaars en dus zeer talrijk te vinden in dit thema. In een “A Quiet Game of Chess” uit 1915, hebben de katten “vrij spel” over de rug van de hond en daarnaast een fraaie kaart uit 1899.

    kaart uit 1899
    “A Quiet Game of Chess” uit (1915)
  • Schakende apen

    Schakende apen

    door Godfried Couwenbergh

    Nu behoren apen al snel tot een dankbare diersoort om menselijke dingen te laten doen, omdat ze het dichtst staan bij de mens en in staat zijn om veel activiteiten van mensen na te bootsen of zoals we niet voor niets meestal zeggen “na te apen”. De combinatie “Apen en schaak” kennen we nog van het werk “Tobacco Collegium of the Apes” van Abraham Teniers, dat al eerder in De Schaakkoerier werd behandeld. Schakende apen komen sowieso vaak voor in afbeeldingen met schakende dieren. Vaak tegen elkaar of in combinatie met andere dieren. Maar ook met mensen, waarvan hieronder een paar voorbeelden.

    Deze afbeelding is van een prentbriefkaart van de Zoo  van Boedapest  ± 1960.

    Deze afbeelding komt van een LP van de Brusselse volkszanger Jules, Jean van Obbergen, die zowel als Lange Jojo, of als Grand Jojo voor de Frans-taligen optrad want onder die naam werd die LP eveneens in de Franse taal  uitgebracht in 1977.

    Het hier links afgebeelde plaatje is een scène uit de film “Sindbad and the Eye of the Tiger” uit 1977, waarin Farah (Jane Seymour) tegen een mantelbaviaan schaakt.

    Deze afbeelding toont een opmerkelijke kerstkaart uit ± 1900 met twee verschillende soorten apen en een schaakbord waar de kunstenaar links begint met rijen van 8 velden en rechts laat eindigen met 6 velden.

    Vermoedelijk is deze kaart afkomstig uit India, dat in die tijd een Britse kolonie was.

  • A. Paul Weber (1 nov. 1983 – 9 nov. 1980)

    A. Paul Weber (1 nov. 1983 – 9 nov. 1980)

    door Godfried

    Een aparte plaats neemt de Duitse kunstenaar A. Paul Weber in. We kennen hem o.a. van de schaakkaart die gemaakt is naar zijn schilderij van de gebroeders Ernst en Georg Jünger uit 1935, maar hij heeft ook vele werken gemaakt met betrekking tot dit thema. Vooral de werken die hun oorsprong ontlenen aan de politiek hebben grotere bekendheid gekregen. Op Afb. 29 ontdekt Franco de ontketende kracht van de Spaanse stier op Afb. 30 wordt De Gaulle neergezet al de Franse haan en Adenauer als de sluwe vos. Daarna volgen nog twee afbeeldingen waar hij zijn kijk op de  politiek weergeeft. Meer van zijn werk:  www.weber-museum.de/leben/ <— link werkt niet meer

    De Muizenkoning tegen De Kikvorsenkoning (1949)
    De Krekel & De Meikever (1976)

  • De funny chessworld van Natalia Piacheva

    De funny chessworld van Natalia Piacheva

    door Godfried

    Vanwege het vele werk, dat een tweetal kunstenaars op dit gebied geproduceerd hebben,  vragen en krijgen zij speciale aandacht en ruimte.

    Hieronder ziet u werk van de Russische schilderes NATALIA PIACHEVA, die nu werkt in Montreal, Canada. Naast veel andersoortig werk heeft ze ook een aantal schilderwerkjes gemaakt met het thema “Schakende dieren”. Hieronder ziet u een aantal werkjes van haar. U kunt haar werk en biografie verder bekijken op: http://piacheva.com/ <— link werkt niet meer

    Australian Blitz, 2007
    Sea Chess.Coral Open, 2007
    Chess Mermaid vs Sea Captain, 2007
    Asian Game, 2007
    Sea Chess.Ocean Masters, 2007
    Jungle Players, 2007
    Lion vs Lynx, 2007
    European Players, 2007
    Autralian Match, 2007
    South American Match, 2007