Op 3 april 2001 wordt in Nederland, gelijktijdig met een een velletje voor Vrijwilligerswerk, een postzegelvelletje uitgegeven gewijd aan prof. Dr. Max Euwe, de enige wereldkampioen schaken die Nederland heeft voortgebracht. Prof. Dr. Max Euwe, werd op 20 mei 1901 geboren. Ter gelegenheid van zijn 100ste geboortedag wordt dit speciale velletje, bestaande uit twee zegels, in Nederland uitgegeven.
Het velletje is ontworpen door Rutger Fuchs, dezelfde die eerder (in 1998) ook de rouwzegel ontwierp.
Op dit aan Euwe gewijde schaakvelletje zitten twee zegels van 80 cent. Op de linker zegel een partijstelling uit de 26e partij uit de tweekamp Aljechin – Euwe uit 1935. Deze partij werd in Zandvoort gespeeld en staat bekend als ‘de parel van Zandvoort.’ Op de rechter zegel is een nadenkende Euwe afgebeeld.
Heel bijzonder voor Nederland is dat ook de randen van het velletje deel uit van het totale beeld. Zo staat links van de zegels andermaal een nadenkende Euwe afgebeeld en lopend de schaakstukken van de rechter postzegel door in het rechter zijvlak.
Op beide zegels staat naast de waarde-aanduiding (80 c) alsmede ‘Nederland 2001’ respectievelijk ‘2001 Nederland’, de tekst ‘Max Euwe 1901-1980.’
Wegens de toekomstige introductie van de Euro is de oplage niet zo hoog meer; van het velletje worden daarom slechts 1 miljoen exemplaren uitgegeven.
In September 1999 werd er ter ere van 100 jaar park Sonsbeek o.a. een vierkamp gehouden met de vrouwelijke ex-wereldkampioene Xie Jun, alsmede met Kortsnoi, Sadler en Nijboer.
Het lukte de Motiefgroep Schaken om eenmalig een beperkt aantal blokken van Batumi (zie afbeelding) door Xie Jun van haar handtekening te laten voorzien.
22 setjes van twee getekende blokken, elk setje bestaande uit een postfris getand blok en een postfris getand blok met ‘specimen’-opdruk werden aangeboden, waarbij beide blokken waren voorzien van de handtekening van Xie Jun.
Overigens nog een anekdote hierbij. Oorspronkelijk werd Xie Jun een rode pen voorgehouden om te tekenen. Dit weigerde zij echter, omdat deze kleur in China een associatie met de dood bleek te hebben. Reden waarom ijlings een andere kleur pen werd gepakt.
Ze worden niet door iedereen verzameld want ze zijn nogal prijzig en komen niet zo vaak voor.In de Henninger catalogus worden ze genoemd en daarbij staat ook dat de volgende kenmerken aan de orde zijn: 1. de opdruk waterlow & sons ltd, met daaronder specimen 2. de zegelkleuren zijn anders dan op de originele zegels 3. links onderin elke zegel is een 1-2 mm groot gaatje geponst 4. bij de 25c zegel is er sprake van een afwijkend zegelbeeld t.o.v. de gewone zegel
Navraag bij een 40-tal anderen wereldwijd leerde het volgende: of men wist het niet, of verwees naar de Henninger. Vanuit de USA kwam hoop, daar bracht iemand mij in contact met een ‘Cuba-specialist’.
Deze wist de volgende kenmerken te noemen: 1. 1 en 2 als boven genoemd, met daarbij de opmerking dat deze tekst onder een hoek van ongeveer 20º is gedrukt. 2. de kleur van de overdruk is altijd zwart 3. hij kon zich niet herinneren ooit een Cubaanse publicatie te hebben gezien waarin de perforatie wordt vermeld 4. hij wist niet van het bestaan af van de 25 ct met afwijkend zegelbeeld.
Niet algemeen bekend is verder dat er ook andere proefdrukken bestaan. Sanabria’s Air Post Catalogue, New York 1957 noemt weliswaar alleen de 3 luchtpostzegels (5C, 8C, 25C), maar dat komt omdat het een gespecialiseerde luchtpostcatalogus is, ze zullen dus ook wel voor de andere zegels bestaan. Volgens deze catalogus zijn er proefdrukken waarbij de zegels met omgekeerde kleuren t.o.v. de originele zegels zijn gedrukt, verder noemt de catalogus nog: 5C donkerbruin en rood; 8C donkergroen en bruin; 25C violet en blauwgrijs. Verder worden geen bijzonderheden genoemd.
Met die kennis ging de zoektocht verder. En kwamen de ontdekking dat het eigenlijk vertegenwoordigers-stukken zijn, dwz verkopers van de firma Waterlow gingen ermee naar klanten om te laten zien welke drukkwaliteit Waterlow kon leveren. Dat verklaart ook de andere zegelkleuren en overige kenmerken. Ze zijn nooit bedoeld om als echte zegels uit te geven, maar voor een verzamelaar wel het neusje van de zalm!!! .
Hieronder de zegels zoals ze ooit in mijn bezit waren. U moet dan denken aan een marktprijs van 1000-1500 US dollars.
De door de betreffende handelaar gestuurde afbeelding zag er als volgt uit:
Da’s mooi….of toch niet? De gaatjes zijn aanwezig, maar zo schreef Ronald Cools, secretaris van de Vlaamse SchaakPhilatelisten,: mijn dochter heeft ook een perforator!
De overdruk van Waterlow, etc. niet, maar die wordt ook niet genoemd in de Sanabria. Wat m.i. wel belangrijk is dat de zegelkleuren van echte proefdrukken afwijkt van de kleur die gebruikt is op de uiteindelijk uitgegeven zegels.
Helaas voor de Amerikaanse handelaar bezit hij dus gewone zegels in blokken van 4, maar door de perforatie eigenlijk fors beschadigd en derhalve zonder waarde.
Ook het 25 C zegelbeeld is identiek aan de uitgegeven zegel.
Andere vraag: maar waarom? Voor een postfrisse serie van deze uitgifte betaalt u tussen de 20 en 35 US dollar en nu???…. met gaatjes????…blokken van 4 ?? voor bijna 350 US dollars. U mag het zeggen…………
Heeft u meer informatie over deze of andere proefdrukken, meldt het svp en we diepen het onderwerp verder uit.
Op 21 maart 1996 geeft Nederland in een serie van Natuur- en Milieuzegels, die in het teken van de voorjaarsbloemen uitkwam, bovenstaande zegel uit.
De zegel toont een Kievitsbloem ofwel Schaakbloem, ook bekend onder de Latijnse naam Fritillaria.
Deze schaakbloem is ook afgebeeld op postzegels van Duitsland(1963), Hongarije(1966), USSR(1976), Hongarije(1985) en Tsjecho-Slowakije (1991).
Bijzonder aan de Nederlandse postzegel is dat er een uitgebloeide schaakbloem is afgebeeld. In alle eerder genoemde gevallen werd een bloeiende schaakbloem afgebeeld.
In 1976 werd bovenstaande – niet officiële – blokje uitgegeven ter gelegenheid van Max Euwe zijn 75-jarige verjaardag.
Op het blokje zitten 2 postzegels; ‘f 7,50 1935 WERELDKAMPIOEN’ en ‘f 5,-
PRESIDENT FIDE’. Op beide zegels staat echter duidelijk in de rand ‘Joh. Enschedé en zonen / niet geldig voor frankering.’ Onder op het blok staat nog dat deze is uitgegeven voor het Euwefonds van de FIDE.
In 1973 geeft Nederland in een serie van 4 postzegels haar eerste schaakpostzegel uit. Het betrof hier de serie kinderpostzegels van dat jaar met als thema; denkspelen. Het feit dat het hier een kinderpostzegel betreft verklaart ook de extra opslag op de zegel (25 + 15 cent).
Met dezelfde afbeelding verscheen ook een zogenoemde Maximumkaart.
Tevens verscheen er, in een oplage van 16.000 exemplaren, een ‘Bedankkaart’, als bedankje voor de gewaardeerde medewerking bij de Kinderpostzegelactie 1973.
Op 3 maart 1966 geeft Nederland, in een serie over Nederlandse literatuur, bovenstaande zegel uit.
Op de zegel is een deel van het Walewein-manuscript uit 1325 te zien. Echter op de postzegel is, om welke reden dan ook, nog slechts Walewein te zien en is het zwevende schaakspel dat op de gravure rechts boven de ridder te zien zou moeten zijn er simpelweg ‘afgeknipt’.
