De KNSB is van plan om dit jaar ter gelegenheid van de Nationale Sportweek 2016 (17-24 september) een Schaakkwartetspel uit te geven. Op de voorzijde van de verschillende kwartetkaarten zullen thema’s van bij de KNSB aangesloten schaakverenigingen te zien zijn. Op de achterzijde van de kaarten zal een cartoon van het duo Nick (Schilder) & Anish (Giri) staan. (zie afbeelding)
Om in aanmerking te komen voor een plekje op het schaakkwartet worden verenigingen gevraagd een foto, afbeelding of clublogo met stukje tekst voor een bepaald thema in te zenden. Er zullen verschillende thema’s in het kwartet voorkomen. Voorgestelde thema’s zijn een bijzonder clubgebouw, een bijzonder schaakspel, leden met een heel bijzonder eigen verhaal, historische schaakclubs, moderne schaakclubs, jeugd schaakclubs, ouderen, vrouwen en schaakpuzzels. Maar verenigingen mogen ook zelf een geheel eigen thema verzinnen.
Inzenden kan tot uiterlijk 15 mei 2016 via het elektronische formulier op de website van de KNSB. Verenigingen kunnen maar eenmaal per thema insturen. De winnende verenigingen worden omstreeks 1 juni 2016 bekend gemaakt.
De dramafilm de Dark Horse, 124 minuten lang, won de Publieksprijs bij het Internationaal Film Festival 2015 in Rotterdam. Aan die prijs is een bedrag van 10.000 euro verbonden.
De film de Dark Horse vertelt het waargebeurde, heftig en inspirerend levensverhaal van de Nieuw-Zeelandse schaaklegende Genesis Potini. De in 2011 overleden Potini, eenmalige snelschaakkampioen onder de Maori, die tot zijn dood in 2011 vocht voor de toekomst van achtergestelde kinderen leed aan een bipolaire stoornis. (Een vorm van stemmingswisselingen gekoppeld aan depressiviteit.) Dagelijks moet hij vooroordelen en geweld overwinnen om zijn schaakclub, zijn familie en uiteindelijk zichzelf te redden. Dit weerhield hem er echter niet van om probleemjongeren te coachen in schaken om ze zo weg te houden van de criminaliteit. In een samenleving waarin het voor veel jongeren moeilijk is de verleidingen van het verkeerde pad te weerstaan, probeerde hij met schaken hun leven weer op de rails te krijgen. Hij leerde ze schaken en voor hun eigen kansen te vechten. Daarbij trotseert hij de moeilijkheden van zijn eigen aandoening en soms van criminelen.
In eigen land wordt het Nieuw-Zeelandse drama The Dark Horse door critici beschouwd als een van de beste films van eigen bodem van de laatste jaren. The Dark Horse drijft op het sterke acteren van hoofdrolspeler Cliff Curtis, die eerder te zien was in Whale Rider (2002) en Once Were Warriors (1994). Curtis speelt zijn rol als een dakloze, intimiderende maar zachtaardige schaaklegende enorm geloofwaar-dig en doordat zijn personage continu lijkt te balanceren tussen doorslaan of niet blijf je verbonden met het verhaal tot het einde. Ook de regie van de jonge filmmaker James Napier Robertson, die zelf het scenario schreef, maakt indruk. Volgens de critici is The Dark Horse is grappig en rauw, maar vooral aangrijpend en ontroerend.
In veel grote steden is de museumnacht een jaarlijks terugkerend evenement. Zo vind er museumnachten plaats in steden als Amsterdam, Rotterdam, den Haag, Utrecht, Leiden, Delft enz. De museumnacht in Rotterdam is altijd begin maart en dit jaar op zaterdag 8 maart 2014 van 19.00 tot 2.00 uur ’s nachts. (en daarna de party’s tot in de kleine uurtjes.) Dit jaar deden de grote jongens (Boymans van Beuningen, de Kunsthal) niet mee aan de museumnacht. Maar wel natuurlijk het schaakstukkenmuseum, gesitueerd in de kubuswoningen in Rotterdam.
Tijdens de museumnacht is het in het schaakstukkenmuseum altijd extra gezellig met een gratis frisdrank, hapjes en ook nog eens live muziek. En natuurlijk met de uitreiking van de prijzen aan de prijswinnaars van de jaarlijkse schaakstukken-ontwerpwedstrijd. Helaas kon directeur Ridder Dijkshoorn dit jaar niet aanwezig zijn voor de prijsuitreiking, maar daarom had hij zijn ‘alter ego’ de koning van het schaakspel gestuurd om die taak van hem over te nemen (zie foto’s).
Winnaar van de schaakstukkenontwerpwedstrijd (met 135 van de 515 uitgebrachte stemmen) werd dit jaar het schaakspel ‘gezond versus ongezond’ (foto hiernaast) van drie elfjarige leerlingen van basisschool de Pijler uit Rotterdam-Zuid. De hoofdprijs een geldkist met een inhoud van € 1000,-, ging naar de school, maar de leerlingen krijgen wel inspraak waar het geld aan uitgegeven zal worden (een openluchtschaakspel?.
Het winnende ontwerp krijgt een plaatsje in de eregalerij van het Schaakstukkenmuseum, zodat dit voor alle bezoekers te bewonderen is naast de winnaars van de eerdere edities van de schaakstukkenontwerpwedstrijd.
De 2e plaats was voor het schaakspel ‘schotten versus Engelsen’ (107 punten), 3e werd ‘Recycling’ (106 punten), 4e Fantasy (84 punten) en 5e Plee Chess, een geheel uit Wc-rolletjes opgebouwd schaakspel, met 83 punten.
Na afloop van de prijsuitreiking kregen de aanwezigen de al weer 3e bundel artikelen over bijzondere schaakspelen; een bundeling van de dit jaar op de site van het schaakstukkenmuseum ( www.schaakstukkenmuseum.nl ) gepubliceerde artikelen over bijzondere schaakspelen in de collectie van het schaakstukkenmuseum. Een heel lezenswaardige bundel met artikelen over een Japans manga-schaakspel, een smurfenschaakspel, een vilten schaakspel uit Mongolië, een M&M-schaakspel (wist u dat dit snoepgoed ooit ontwikkeld werd als energiebron voor het Amerikaanse leger in de tweede wereldoorlog?), een Asterix-schaakspel, een Kruisridderschaakspel en nog veel meer.
Ik zou zeggen, noteert u alvast in uw agenda:
zaterdag 7 maart 2015; – Rotterdamse museumnacht 2015 – Prijsuitreiking schaakstukkenontwerpwedstrijd – Verschijning 4e bundel artikelen over bijzondere schaakspelen
Het was een ‘thuiswedstrijd’ voor veilingmeester Nico van der Plas. Op slechts een steenworp afstand van zijn huis vond op 2 maart de Voorjaarscontactdag plaats. Tegelijkertijd was er in Sociaal Cultureel Centrum ’t Poelhuys een bijeenkomst van de plaatselijke postzegelvereniging.
Zoals gebruikelijk was er eerst alle gelegenheid om schaakattributen te ruilen en te kopen en vooral ook met collega-verzamelaars bij te praten. Daarna was er een lezing over Schaken in de kunst door bovengetekende.
Daarbij werden een aantal voorbeelden gegeven waarbij en ook hoe het schaakmotief in de kunst wordt gebruikt. Met name het gedeelte over Marcel Duchamp leverde tijdens en na de lezing veel reacties op, waarvoor bij deze (nogmaals) dank.
Algemene ledenvergadering
Na de broodjes kroket was het tijd voor de Jaarvergadering. Er stonden weinig heikele punten op de agenda, zodat voorzitter Henk Alberts zijn ambitieuze streven om de vergadering binnen een kwartier af te werken nog bijna wist te realiseren ook.
Goedkope postzegels
Dick Schopman, de ‘baas’ van de postzegelvereniging gaf nog als intermezzo bij de vergadering een boeiende toelichting over hoe het mogelijk is dat nog geldige postzegels ruim onder hun nominale waarde kunnen worden ingekocht.
Veiling
Om 14.00 was het woord aan de zojuist tot veilingmeester herkozen Nico om de vele fraaie kavels van de veiling van eigenaar te doen wisselen. Joris Leijten was weer zijn assistent. De veiling werd nog even stilgelegd voor de loterij van onze postzegelvrienden. Nico had er zijn zinnen op gezet een taart te bemachtigen, maar helaas. Hij heeft zich echter manmoedig over de teleurstelling heen gezet en de veiling daarna tot een goed einde gebracht.
Wegens tijdgebrek werd het laatste onderdeel van het programma, Snelschaken, geschrapt.
Tenslotte, als eerbetoon aan de dames die vaak met hun met hun man meegaan naar de bijeenkomsten een foto (door Godfried Couwenbergh) van Marja Bijpost, die deze dag nota bene jarig was!
Hans Kok had voor deze Contactdag een locatie geregeld. De leden werden verwacht in Centrum De Baanveger, aan de IJsbaanweg in Ermelo. Of het aan de straatnaam lag dat er niet meer mensen dan de ca. 25 aanwezigen op deze Contactdag waren afgekomen?
Het was een prima locatie en ook het programma liet weinig te wensen over. Er was een ruime zaal met alle mogelijkheden, drankjes en broodjes tegen zeer schappelijke prijzen en tijdens de lunch was er zelfs snert te verkrijgen tegen vooroorlogse prijzen, misschien als ode aan het Hoogoventoernooi.
De eerste uren waren zoals gebruikelijk voor de ruilhandel, zodat de leden hun verzamelingen konden verrijken met mooie aanwinsten.
Om 11 uur ging de ledenvergadering van start, waarbij weinig heikele punten aan de orde kwamen.
Als intermezzo hebben zowel Hans Kok als Henk Alberts het een en ander verteld over de rol van Ermelo in de match tussen Euwe en Aljechin in 1935. De match werd namelijk niet op één plaats gespeeld, maar trok door heel Nederland.
Plaatsen die werden aangedaan waren o.a. Amsterdam (verschillende locaties), Baarn, Gouda, Delft, Zandvoort (de parel van!), Rotterdam en dus ook Ermelo. In het toenmalige gebouw van het Christelijke Volksbelang werd de 21e partij gespeeld. Een partij die voor de nodige ophef zou zorgen.
Tot groot enthousiasme van het massaal toegestroomde publiek trok Euwe de stand in de match gelijk door deze partij in Ermelo te winnen. Later kwamen er verhalen over zwarte katten, vertragingen van het vervoer en overmatig drankgebruik van Aljechin. Her was in elk geval een van de meest roemruchte partijen uit de match. De details kunt u navragen bij de heren Alberts en Kok. Na dit boeiende intermezzo werd de vergadering vlot afgerond. De notulen van de ledenvergadering staan elders in dit blad.
Tot groot enthousiasme van het massaal toegestroomde publiek trok Euwe de stand in de match gelijk door deze partij in Ermelo te winnen. Later kwamen er verhalen over zwarte katten, vertragingen van het vervoer en overmatig drankgebruik van Aljechin. Her was in elk geval een van de meest roemruchte partijen uit de match. De details kunt u navragen bij de heren Alberts en Kok. Na dit boeiende intermezzo werd de vergadering vlot afgerond. De notulen van de ledenvergadering staan elders in dit blad.
Na de lunch was het tijd door de veiling onder leiding van veilingmeester Nico van der Plas, die de 263 veilingitems in vlot tempo aan de aanwezigen aanbood. Daarbij werd hij geassisteerd door Joris Leijten. De financiële afhandeling was in handen van Henny van Essen en Rob Bijpost.
Zevenzeventig jaar na die beruchte partij uit de match Euwe-Aljechin 1935 waarde de geest van Aljechin opnieuw rond in Ermelo. Want Hans Kok had een schaakbord tentoongesteld dat was gebruikt bij AVRO-simultaanwedstrijden in 1937. Met daarop de handtekening van Dr. Aljechin!
Na de veiling was er nog gelegenheid om een partijtje cirkelschaak te spelen. De deelnemers hadden er veel plezier in om strategieën voor deze schaakvariant uit te denken en toe te passen op het cirkelschaakbord.
Het was dus weer een zeer geslaagde Contactdag!
Hopelijk mogen we op de volgende Contactdag meer leden begroeten!
Check, checklist, ruitjespatroon of kleurschakering, allemaal woorden waar we niet meer bij stil staan waar het vandaan komt. Na het jaar 1250 komen we ineens overal in Europa ruitjespatronen en afgeleid taalgebruik tegen. Ook het schaakbord moet eraan geloven. In het eerste grote manuscript over het schaken uit 1283 van Alfonso de 10de is het meteen raak.
Het schaakbord is in het manuscript is volgens de laatste mode geruit. Logisch toch, of toch niet.
Het wekt verbazing dat in de middeleeuwen het schaak-bord buiten Europa alleen een lijntjes patroon heeft en in Europa een ruitjespatroon. In de tijd van moeizame verspreiding van nieuwe ideeën zou je toch op zijn minst een mengeling verwachten. Het mysterie wordt nog groter, als op een weinig bekende Italiaanse postzegel een mozaïek vloer staat uit de 6e eeuw met daarop duidelijk een geruit schaakbord.
Tijdens de lezing duiken we de diepe middeleeuwen in en volgen we allerlei aanwijzigen, zoals de legende uit 801 over het schaakspel van Karel de Grote. De grootste uitdaging is het gat van bijna vijfhonderd jaar te verklaren naar het manuscript van Alfonso uit 1283, wat nog nauwelijks aandacht heeft gekregen in de historische schaakliteratuur.
