Tag: Gebroeders van Limburg festival

  • Levend schaakspel op Gebroeders van Limburg festival 2015

    Levend schaakspel op Gebroeders van Limburg festival 2015

    door Henk Alberts

    Helaas dit jaar een wat kleiner schaak-programma dan vorig jaar. Geen lezing meer (vorig jaar Leo Hovenstadt), geen simultaan meer en geen middeleeuwse stukken in Museum Valkenhof. Wel weer een levend schaakspel met Keizer Karel de Grote en in het Archief (niet gezien) voor kinderen schaakstellingen om op te lossen.

    Het levend schaakspel was dit jaar bij op het Marienburgplein, met als schitterende achtergrond de statige (voormalige) Marienburgkapel. Maar het bleek slecht georganiseerd. Enige minuten voor het aanvangstijdstip kwamen er twee vrijwilligers met het (wel heel mooie) stoffen schaakbord en spreidde dit op de grond uit. Ik hoorde ze nog overleggen hoe het bord moest liggen (waar hoort het zwarte hoekveld), maar hun conclusie was, dat dit bij het schaakspel niets uitmaakte. Dat moest dus later weer gecorrigeerd worden. En toen niets! Volgens de spelers was het programma dat overal verspreid werd en dat ook zo op internet stond fout; met andere woorden, ze waren van mening dat ze pas een half uur later gingen beginnen en ze lieten de toeschouwers gewoon wachten.

    En dan een half uur later niet de aangekondigde “schaakstellingen laten zien en naspelen met middeleeuwers in kostuum” maar een toneelstukje op het schaakbord, waarbij je je sterk kon afvragen of de spelers de spelregels van het schaakspel wel machtig waren. Slaan op b8 en het slaande stuk dan op c8 zetten, mat geven wat geen mat is en een paard dat een bos wortelen krijgt en dan vrijwillig van het bord stapt? En had ik net wat omstanders uitgelegd dat het bij het schaakspel een Dame is en geen Koningin, dit vanwege de notatie. En dan krijg je een speaker die het ook niet lijkt te weten; zie je wel hoor je dan om je heen mompelen.

    Kortom een leuk middeleeuws festival met de stoet de blijde incomste (uitdaging; probeer in de stoet ons lid van verdienste Joris Leijten te herkennen), met een middeleeuwse markt, met demonstraties en spelen, met rondleidingen (onder andere in de kelders van het huis van de gebroeders van Limburg) en met lezingen (onder andere over het gebedenboek van Maria van Gelre) in het geopende museum het Valkhof. Maar tenzij het sterk verbeterd hoeven we er in 2016 voor het schaakgedeelte niet meer heen te gaan.

    Naschrift: Uit reacties en een filmpje van een andere sessie blijkt dat ik waarschijnlijk de pech had de slechtste sessie, namelijk die met een aantal (inderdaad deels niet-schakers) invallers te treffen. Zo ontbrak bijvoorbeeld de ‘echte’ Karel de Grote omdat deze eerst naar een modeshow moest.

  • Middeleeuws schaken op Gebroeders van Limburg Festival Nijmegen

    Middeleeuws schaken op Gebroeders van Limburg Festival Nijmegen

    Tijdens het middeleeuwse Gebroeders van Limburg Festival op 30 en 31 augustus 2014 in Nijmegen werd middeleeuws geschaakt. Tijdens het festival beelden 700 zg. re-anacters de late middeleeuwen  uit op en rond het Valkhofpark. Het trok ruim 8800 bezoekers. Voor het eerst dit jaar waren er enkele middeleeuwse schaakprogramma onderdelen. Het Festival bestaat al 10 jaar ter ere van de Nijmeegse middeleeuwse kunstenaarsbroers  Van Limburg. In de parken leven de ‘Middeleeuwers” drie dagen authentiek met tenten, kostuums. Elk jaar komen er nieuwe onderdelen bij dit was dat Karel de Grote en middeleeuws schaken.

    Zaterdag en zondag werd er op een tijdelijk groot openluchtschaakspel op het  Kelfkensbos plein met re-anacters als levende schaakstukken verschillende stellingen uitgebeeld en toegelicht. De witte koning was “Keizer Karel de Grote” die dit jaar precies 1200 jaar geleden naar Nijmegen kwam.      De witte Loper/ raadsgriffier was Alquin, enkele ridders waren pionnen. In de eenvoudige stellingen werd veel geslagen/ gevochten wat een spektakel gaf.

    Zondagmiddag daarna werd in de kelder van het Museum het Valkhof een simultaan gegeven met enkele middeleeuwse regels door in middeleeuws gestoken grootmeester Friso Nijboer (l) en International Meester Hans Klip (r).  Met standaard Staunton stukken werd gespeeld zonder:  eerste twee pionzet, rokade en en-passant. Deze latere toevoegingen op de middeleeuwen maken het spel trager. Vooral kinderen en jongeren gingen de uitdaging aan met Nijboer en Klip. Uiteindelijk won een jongen uit Utrecht. Ook kon er vrij gespeeld worden met een replica’s van het Lewis spel, en Charlemagne spel alla Karel de Grote. Friso en Hans waren erg enthousiast over de eerste mogelijkheid om zo’n nieuwe spelvariant op te stellen. Volgend jaar komen ze graag terug.

    Zaterdag gaf ons lid Leo Hovestad een interessante lezing over de rol die keizer Karel de Grote had voor het verspreiden van het schaakspel en de regels langs de kastelen en adel in de middeleeuwen. Keizer Karel kreeg een midden oosten variant met kamelen, olifanten etc. van de kalief van Bagdad. Keizer Karel de grote introduceerde nieuwe stukken met hem zelf als ‘koning’, een vrouw, lopers (geestelijke) en paarden en liet het spelen op alle kastelen onder hem.

    De organisatie is zeer enthousiast over het levend schaakspel dat ze mogelijk ook op andere festivals in binnen andere festivals in binnen en buiten Nederland te organiseren namens middeleeuws Nijmegen.

    Volgend jaar op 29,30 augustus 2015  is weer een schaakfestival.

  • Programma Gebroeders van Limburg Festival op 29 -31 augustus 2014 in Nijmegen

    Programma Gebroeders van Limburg Festival op 29 -31 augustus 2014 in Nijmegen

    Levend schaakspel, grootmeesters, lezingen & schaakplein

    Middeleeuws schaken prominent tijdens Van Limburg festival
    Schaken is een Middeleeuws spel dat door Karel de Grote bekendheid heeft gekregen in de wereld van adel, kasten en krijgsheren. Al snel was het een populaire, maar ook serieuze denksport. Beoefenaars kraakten hun hersens terwijl ze elkaar om de eer bestreden met strategie en tactiek. De koning werd vaak uitgebeeld als Keizer Karel de Grote met zijn gevolg. In de westerse oervorm had het schaakspel nog andere regels. Zoals zonder eerste twee zet pionnen, rokade en en-passant. Deze speelmanier met eigen regels en voorwaarden gaan we ook inzetten tijdens het Middeleeuwse evenement.

    Vrijdag 29 augustus

    Op de vrijdag 29 augustus is overdag de Middeleeuwse Scholendag voor bovenbouw van het basisonderwijs. Dan zijn er ook workshops over Middeleeuws schaken en de rol die het schaken in de middeleeuwen had. In de komende jaren gaan we spellen en met name schaken verder uitwerken in het festivalprogramma. Te denken valt aan een tentoonstelling van schaakstukken en publicaties over de geschiedenis achter het schaakspel.

    Zaterdag 30 augustus

    Zaterdag en zondag  kan er vrij geschaakt worden met de Middeleeuwse (of moderne) schaakregels.  Op zaterdag en zondag wordt er door Bernard van Houtum een Levend Schaakspel gevormd op de Middeleeuwse Jaarmarkt op het Museum Kelfkensbos. Een spectaculair gebeuren met Middeleeuwse figuranten en Keizer Karel de Grote zelf als hoogste inzet. Eerder op zaterdag geeft Leo Hovestad een analyse van de rol van Karel de Grote in het Middeleeuwse schaakspel in het Museum het Valkhof.

    Zondagmiddag 31 augustus

    Na de grote Blijde Incomste optocht ( start circa 13.00 uur) met middeleeuwers door de binnenstad is er weer een Middeleeuws Levend Schaakspel. Vanaf 14.00 uur begint bovendien in het Museum Het Valkhof een unieke Schaaksimultaan volgens de Middeleeuwse Schaakregels met de Grootmeesters (GM) Friso Nijboer en (IM) Hans Klip. Beide hebben een sterke band met Nijmegen, hebben er gestudeerd of wonen er. Iedereen kan aanschuiven. Wel verdient het aanbeveling om vooraf aan te melden via de speciale site:

    http://www.gebroedersvanlimburg.nl/limburgfestival/231/     of mail: j.leijten@gebroedersvanlimburg.nl