Tag: 2018

  • De Schaakkoerier 156, – special – ‘Schaaknotatieboekjes’   

    De Schaakkoerier 156, – special – ‘Schaaknotatieboekjes’   

    {“capture_mode”:”AutoModule”,”faces”:[]}

    Op initiatief van Bas de Haas, welke grote delen van de tekst en afbeeldingen heeft aangeleverd, en medewerking van de medebestuursleden, die eveneens nog in het bezit van afbeeldingen waren, heeft er weer een zeer wetenswaardige special het daglicht gezien. Dit over een item waarin we elke week op de clubavond keurig onze zetten noteren, maar dat zo normaal vinden dat we er niet aan denken dit verzamelwaardig te vinden:  

    SCHAAKNOTATIEBOEKJES

    Er blijken nogal wat verschillende boekjes, qua vorm en inhoud, maar ook qua originaliteit en extra toevoegingen, zoals reclame-uitingen, voorkomen te zijn. Kortom, allerlei redenen die het interessant maken om deze boekjes te tonen. Bovendien is er nog een reden, die nu niet actueel is, maar mogelijk in de toekomst wel, namelijk dat, evenals schaakklokken vroeger handmatig en nu overwegend digitaal gebruikt worden, ook de notatie ooit met behulp van elektronica zal worden verricht, al was het alleen maar om onnauwkeurigheden, bijv. in situaties van tijdnood te voorkomen.

     In deze special worden er diverse soorten boekjes getoond en beschreven, zoals:

    1. reguliere boekjes van schaakverenigingen
    2. speciale boekjes t.g.v. toernooien
    3. boekjes van (commerciële) uitgevers en sponsors
    4. overige boekjes

    De special begint met het oudste boekje, uitgegeven door de KNSB in de dertiger jaren van de vorige eeuw. Een heel eenvoudig boekje met een effen bruine papieren omslag. Per twee bladzijden is opslag van één partij mogelijk met onder andere ruimte om de namen van de spelers (de Heeren. (!)) en de stand van de klokken te noteren. En de special eindigt met een aantal buitenlandse notatieboekjes.  

    Mochten lezers nog notatieboekjes missen, dan is een aanlevering van die informatie aan de schrijver of aan een van de het bestuur uiteraard mogelijk. En mogelijk komt er dan nog een update / aanvulling voor deze special.   

  • Voorjaarscontactdag april 2018, Lisse – verslag –

    Voorjaarscontactdag april 2018, Lisse – verslag –

    door Henny van Essen

    De Motiefgroep Schaken hield afgelopen 28 april weer een contactdag in ‘Het Poelhuys’  in Lisse. Van deze goed bereikbare locatie, met de geurende bollenvelden en de Keukenhof en het winkelcentrum binnen bereik voor de dames, werd in het verleden reeds meerdere malen gebruik gemaakt. De ruimte met gratis parkeergelegenheid werd ook deze keer weer geregeld door onze veilingmeester Nico van der Plas. De opkomst was met circa 20 aanwezigen aan de lage kant, er waren afzeggingen van negen leden door ziekte en andere oorzaken.

    Na de gebruikelijke opbouw van de zaal konden verkopende leden hun waren uitstallen en werden verzamelingen aangevuld. Een verrassing was het verschijnen van medelid Henk Strating die met een bijzonder sigarendoosje op de proppen kwam (zie het artikel van Henk Alberts). Rob Spaans hield ‘s ochtends een lezing met onderwerpen uit zijn boek ‘Reisgids voor Schaakliefhebbers’. De onderwerpen werden door hem wat verder uitgediept.

    Na de lunch kon de veiling beginnen. De 212 items werden door veilingmeester Nico van der Plas weer voortvarend afgehandeld. Hij emailt me: ‘Het was weer een ouderwets gezellige veiling. Naast schriftelijke bieders uit Nederland, waren er ook schriftelijke bieders uit Frankrijk, Duitsland, Spanje, België, Rusland, Colombia, het midden-Oosten……..ze waarderen allemaal het uitgangspunt van de vereniging: “van verzamelaars, voor verzamelaars en vaak met hele aantrekkelijke inzetprijzen. Één item verwisselde zelfs voor 0,10 van eigenaar, goedkoper verzamelen kan bijna niet! Dus kunt u onverhoopt niet komen in november?, vraag de veilingmeester hoe u makkelijk schriftelijk kunt bieden zodat u toch uw verzameling aantrekkelijk kunt uitbreiden’.

    Hierna werd eerst de traditionele groepsfoto gemaakt. Na de groepsfoto werd de jaarlijkse Algemene Ledenvergadering gehouden waarbij, onder andere, een nadere toelichting op het (positieve) financiële resultaat van 2017 werd gegeven. Zie voor een volledig overzicht de ‘Notulen van de Algemene Leden-vergadering te Lisse op 28 april 2018’. 

    Na afloop van de dag heeft nog een groep van 12 personen de plaatselijke Griek bezocht; ondertussen een traditie. 

  • Originele roman Walewein en het zwevende schaakspel op tentoonstelling in Utrecht

    Originele roman Walewein en het zwevende schaakspel op tentoonstelling in Utrecht

    Van 23 februari t/m 3 juni 2018 wordt in het Museum Catharijneconvent de tentoonstelling Magische miniaturen gehouden. Deze tentoonstelling toont minutieus geschilderde illustraties (zogenoemde miniaturen) uit middeleeuwse handschriften. Daarop zijn in vele heldere kleuren allerlei tot in detail uitgewerkte bloemen, dieren, fantasiewezens, ridders en jonkvrouwen, en nog veel meer te zien.

    En in de tentoonstelling worden middeleeuwse handschriften uit wel vijftien verschillende Nederlandse collecties samengebracht. Daaronder middeleeuwse handschriften en boeken uit de Koninklijke Bibliotheek, uit het Rijksmuseum, uit Museum Meermanno en uit de universiteitsbibliotheken van Utrecht, Groningen en Leiden.

    Bijzonder voor de schaakverzamelaars is dat op deze tentoonstelling ook de roman Walewein en het zwevende schaakspel uit de Universiteitsbibliotheek van Leiden te zien is. Dit exemplaar is het enige nog bestaande volledige exemplaar van deze middeleeuwse ridderroman. Daarnaast bestaat er slechts een incompleet exemplaar van later datum in de universiteitsbibliotheek van Gent.

    De roman Walewein en het zwevende schaakspel is geschreven door de schrijvers Penninc en Pieter Vostaert. Penninc begon het boek rond 1250 en heeft de eerste circa 8000 versregels geschreven. Men vermoedt dat Penninc, wat waarschijnlijk een artiestennaam was iemand die kennelijk geregeld een tekort aan geld had, vanwege gezondheidsredenen het werk niet kon afmaken. Pieter Vostaert heeft de roman  daarna voltooid, namelijk door er nog zo’n 3300 verzen aan toe te voegen. Het bewaard gebleven exemplaar is door een kopiist gedateerd op M CCC en de L.

    Dit laatste exemplaar van de roman Walewein en het zwevende schaakspel is zelden  voor het publiek te zien. De laatste keer dat dit gebeurde was 5 jaar terug, in 2013 in  Leids stedelijk museum De Lakenhal (aan de Oude Singel gelegen) in een tentoonstelling Wereldschatten, met de ondertitel Van Cicero tot Erwin Olaf; Ontdek de bijzondere collecties van de Universiteit Leiden.

    Bij die tentoonstelling uit 2013 hoorde ook een begeleidende boekje, waarin het volgende over de roman Walewein en het zwevende schaakspel geschreven werd:

    “Dit beroemde manuscript in het Middelnederlands ligt opengeslagen op de miniatuur met ridder Walewein die het zwevende schaakbord achtervolgt. Volgens het verhaal volgt Walewein dit mysterieuze schaakbord nadat koning Arthur zijn ridders had uitgedaagd het voor hem op te halen. De miniatuur is opvallend door zijn rode achtergrond. Opmerkelijk is ook het schaakbord zelf; het heeft 56 velden in plaats van 64. Dit is mogelijk niet zozeer het resultaat van een fout van de tekenaar alswel een vroege poging om perspectief te suggereren. Waarschijnlijk was de miniatuur oorspronkelijk geheel ingekleurd; her en der zijn nog resten van andere kleuren te ontdekken. De tekst op de rechterpagina opent met een met fijn pen­werk versierde letter.”   (Zie artikel uit 2013).

    De tentoonstelling in Utrecht is een goede kans om dit laatste exemplaar te gaan bekijken. En het boek ligt nog ook nog eens open op de pagina van met het miniatuur van het zwevende schaakspel (afbeelding boven).

    Overigens zien we dit zwevende schaakspel ook afgebeeld in het Koopmanshuis in het Archeon in Alphen aan de Rijn (zie daarvoor de onlangs verschenen ‘Reisgids voor schaakliefhebbers’ van de hand van Rob Spaans.) En in 1966 is er een Nederlandse postzegel verschenen voor deze middeleeuwse roman (in een serie over Nederlandse literatuur). Echter op die postzegel was, om welke reden dan ook, nog slechts Walewein te zien en was het zwevende schaakspel dat rechts boven de ridder te zien zou moeten zijn er simpelweg ‘afgeknipt’.

  • De Schaakkoerier 155, april 2018

    De Schaakkoerier 155, april 2018

    In nummer 155 van de Schaakkoerier onder meer de volgende onderwerpen:

    • Agenda
    • Van de Redactie
    • Een magisch schaakminiatuur
    • Voorjaarscontactdag op 28 april in Lisse
    • Agenda algemene Ledenvergadering 2018
    • Jaarverslag Motiefgroep schaken 2017
    • Financiële verantwoording 2017
    • Nieuwe bitcoin met schaakmotief uit Litouwen
    • Voor de boekenkast (21)
    • Klok tikt bij ABN Amro
    • Schaakpostzegelcatalogus
    • Munt-nieuwtjes
    • Hoe kom je op een idee
    • Bloeiend schaakbord tijdens Olympiade Tromsö 2014
    • Chesstigers (4)
    • Veiling Lisse 28 april 2018
    • Onderwater schaken
    • Skák 10 (14)
    • Varia
  • Queen Arthur, opera op het schaakbord, ook in 2018 opgevoerd

    Queen Arthur, opera op het schaakbord, ook in 2018 opgevoerd

    Voor iedereen die het in 2017 gemist heeft: de openlucht opera Queen Arthur van Stichting GO! wordt ook in 2018 gespeeld.

    Dit keer 4 opvoeringen, namelijk op zondag:

    • 17 juni in Zuidwest-Friesland
    • 24 juni in Regio Noord-Overijssel/Zwolle e.o.
    • 16 september in Amersfoort/Baarn
    • 23 september in Haarlemmermeer /Hoofddorp

    De exacte locaties dienen nog bepaald te worden en alle voorstellingen zijn van 15.00 tot 16.30.

    Meezingen?
    En voor wie zelf mee wil zingen in een echte schaakopera; je kunt je nog opgeven voor een van de 4 regionale projectkoren via https://gooiseopera.wordpress.com/queen-arthur-2018/ <– deze linkt werkt niet meer; site is opgeheven

    Na 11 repetities en 4 intensieve regiedagen zing je dan zelf mee in deze schaakopera Queen Arthur!

    Zie hier het verslag van de uitvoering van Queen Arthur in 2017 in Naarden.

Mis de nieuwsberichten van de Motiefgroep Schaken niet!

De Motiefgroep Schaken spamt niet!
Lees ons privacybeleid voor meer info.