Op zaterdag 12 april hield de Motiefgroep Schaken haar voorjaarscontactdag 2008 met Algemene Ledenvergadering in Gouda. Locatie was het Sportcentrum De Mammoet, dat een mooie grote zaal ter beschikking had gesteld en er was voldoende gratis parkeerruimte nabij. De zaal was voorzien van een bar, waar men de gehele dag drank, broodjes en andere versnaperingen kon kopen.
De contactdag had ook dit keer het bekende recept met een lezing, de veiling, en het snelschaaktoernooi. Bovendien uiteraard verder gelegenheid tot ruilen, kopen/verkopen en het weerzien van verzamel vrienden.
Spassky – Fischer parafernalia
Verder lag de gehele dag ter inzage een map boordevol met uitgiften verschenen bij de match Spassky-Fischer, Reykjavik 1972 van Godfried Couwenbergh. Naast veel verschillende FDC’s waren er ook veel grootformaat kaarten en zelfs penningen uitgegeven en nu dus ook hier te zien. Een opmerkelijke FDC was daarbij met een mooie weergave van de periode voorafgaande aan die match, waarin onze voorman Max Euwe de belangrijkste rol vervulde. Dat de toenmalige voorzitter van de FIDE destijds een bijna onmogelijk zware taak had wordt uitmuntend weergegeven door de IJslandse kunstenaar Halldór Pétursson. Op zijn tekening zien we Euwe bengelen aan het “zijden draadje”, waarbij verschillende belanghebbenden van verschillende kanten aan het trekken waren.
Lezing Ridder Dijkshoorn
Om 11 uur was er de interessante lezing van Ridder Dijkshoorn over zijn hobby het verzamelen van schaakspellen, dat uiteindelijk het ontstaan van een eigen “Schaakstukken Museum“ tot gevolg had. Hij bracht een schitterende diversiteit aan schaakspellen met een powerpoint presentatie “op de muur”, want er was helaas geen echt scherm aanwezig die dag. Bij de meeste spellen wist hij de bijzondere kenmerken aan te duiden met inhoudelijke achtergrondinformatie. De aandachtige toehoorder kon geen betere presentatie meemaken om op het idee te komen zelf eens een keer een bezoek te brengen aan zijn museum.
Algemene ledenvergadering
Na de lunch was er eerst de algemene ledenvergadering, die een vlot verloop had met als meest uitspringende agendapunten het voorstel tot contributieverhoging en de bestuurswisseling van de secretaris.
Vlnr: Henny van Essen (nieuwe secretaris), Rob Bijpost (penningmeester.), Henk Alberts (voorzitter), Godfried Couwenbergh (aftredend secretaris), Nico van der Plas (veilingmeester) en Joris Leijten (redacteur De Schaakkoerier)
Veiling
Daarna ± 14.00 uur de veiling, waarbij er tussen circa 14.00 en 15.00 uur zo’n 140 bijzondere schaak verzamel items geveild werden.
Blik op de veiling met achter de tafel Joris Leijten en veilingmeester Nico van der Plas
Hiernaast enkele voorbeelden van hetgeen er “onder de hamer” ging.
Tijdens de gehele dag had Nico van der Plas allerlei curiosa uitgestald. Verder had hij twee postermappen op de balie ter inzage gelegd. Daarin allerlei zaken die door de leden zoal verzameld worden, maar dan uitvergroot tot poster. In de mappen o.a. strips, postzegels, foto’s en telefoonkaarten.
Snelschaaktoernooi
Een geslaagde dag werd afgesloten met het traditionele snelschaaktoernooi.
Eindstand: punten 1. Henk Alberts 6 2. Wil Woudenberg 4 3./4. Hennie van Essen, Joris Leijten 1
Op 16 januari 2008 is het schilderij ‘Metamorphose III’ van graficus Maurits Cornelis Escher verhuisd vanuit het Haagse hoofdpostkantoor aan het Kerkplein naar Amsterdam Airport Schiphol. Het achtenveertig meter lange schilderij is vanaf nu te zien achter de paspoortcontrole in Lounge 4. De luchthaven krijgt het schilderij voor een onbeperkte periode in bruikleen van TNT. “We zijn trots dat een werk van een van de beroemdste Nederlandse grafici op Schiphol komt te hangen”, aldus president Gerlach Cerfontaine. ”Met de komst van dit indrukwekkende schilderij van Nederlands beroemdste graficus wil Schiphol Nederlandse kunst laten zien in een internationale omgeving.”
Escher (1898 – 1972) maakte het schilderij ‘Metamorphose III’ in 1968 in opdracht van de toenmalige PTT. De wandschildering op linnen heeft tot begin januari 2008 in de grote hal van het oude voormalige)hoofdpostkantoor op het Kerkplein in den Haag gehangen. Het ontwerpen en uitvoeren van het schilderij nam ongeveer zes maanden in beslag. Het kunstwerk was gebaseerd op ‘Metamorphose I’(1937) en ‘Metamorphose II’(1039/1940).
Het kunstwerk ‘Metamorphose III’ toont in elkaar overvloeiende kleuren (rood, groen, zwart en wit) alsmede in elkaar overlopende motieven. Uit het woord Metamorphose (gedaante verwisseling) ontstaat een mozaïek van witte en zwarte vierkanten, die zich vervormen in rode en witte bloemkelken. Bijen veranderen in vissen, vissen in vogels en witte paarden in zwarte vogels. Zwarte vogels die uitgroeien tot driedimensionale blokken welke uitgroeien tot een stad aan de oever van een zee. De toren die in het water staat is tevens een stuk van een schaakspel, waarna het bord met zijn lichte en donkere vierkanten terug voert naar de letters van het woord metamorphose (als stratenplan), waarmee het verhaal begon.
In zes stukken van acht meter is het schilderij van Den Haag naar Schiphol vervoerd. De montage en de verhuizing hebben een hele dag in beslag genomen en er moest een hoogwerker aan te pas komen om het kunstwerk op Schiphol te kunnen installeren. Het is overigens niet de eerste keer dat het schilderij werd gedemonteerd. Het schilderij dat oorspronkelijk op de muren van het oude hoofdpostkantoor in Den Haag bevestigd was, werd in 1990 voor een ingrijpende verbouwing van het postkantoor reeds van de muren ‘gepeld’ en daarna op een zestal panelen bevestigd. Sinds 1990 hebben deze panelen in het postkantoor gehangen. Nu in 2008 wordt het postkantoor tot een TNT Postwinkel omgebouwd. Het vloeroppervlak wordt hierdoor met de helft verkleind, zodat er geen plaats meer voor het kunstwerk was.
Het Schaakstukkenmuseum in Rotterdam gaat dit jaar zijn derde seizoen in. Dat betekent ook dat er voor de derde maal een schaakstukken-ontwerpwedstrijd wordt georganiseerd. Hieraan kan iedereen deelnemen die zelf een schaakspel ontworpen heeft.
In 2006 werd als winnaar gekozen het prachtige uit karton gevouwen ontwerp van Herbert Schouten. Onder de naam van Herberts’s Kartonnages is hij zijn hele beroepscarriere al bezig geweest met ontwerpen van karton. Zo werden er van zijn hand ook kartonnen huizen in China gebouwd.
In 2007 brachten 360 bezoekers van het museum hun stem uit. Het museum kende meer bezoekers, maar vaak was het te moeilijk om aan buitenlandse bezoekers uit te leggen wat de wedstrijd inhield en dat de bezoekers zelf als jury fungeerden door een stem uit te brengen.
Winnaar van het jaar 2007 werd Duncan Allen zijn spel “Its all in the game”. Deze was samengesteld uit speelkaarten, waarbij de Koning en Koningin hun eigen volk hadden: de Boeren fungeerden als raadsheren (lopers): de Jokers vanwege hun onverwachtte bewegingen als paard en de Azen als torens. Veel bezoekers kozen dit spel vanwege de orginialiteit ervan: “Dat had ik zelf kunnen bedenken!” was een veel gehoorde reactie. Maar ook de zeer goed verzorgde afwerking kreeg veel lof. Een nadeel werd gevonden dat het bord bestond uit rechthoekige i.p.v. vierkante vakken. Maar al met al behaalde dit schaakspel 91 van de 360 uitgebrachte stemmen, waarmee Duncan Allen in aanmerking kwam voor de hoofdprijs.
Lange tijd gingen de nummers 1 en 2 tijdens de telling op de nieuwjaarsborrel in het Schaakstukkenmuseum ongeveer gelijk op, hetgeen de uitslag extra spannend maakte.
De tweede prijs was voor het Schaakspel “Het spel der Religies” van Alie Kalverda. Dit spel is waarschijnlijk al bij veel leden van de Motiefgroep Schaken bekend: het heeft ook tentoongesteld gestaan in het Cultureel centrum “D’n Bogerd” te Druten (zie ook de Schaakkoerier nr. 86 feb. 2007). Dit schaakspel waarbij het christendom en de islam vredig met elkaar spelen, behaalde 75 punten.
De derde prijs was weggelegd voor het “Rotterdam Schaakspel” van Henry Hoek. Hij behaalde 34 punten, waarbij aangetekend moet worden dat hij zichzelf twee “handicaps” had bezorgd: zijn inzending kwam pas halverwege de wedstrijd in de race en bezorgde zichzelf concurrentie door er ook een variant (een abstracte vorm) naast te zetten, die nog 13 punten wegsnoepte.
Door een computerstoring in het schaakmuseum kunnen we helaas niet alle foto’s plaatsen van de winnende schaakspelen, maar daarover niet getreurd: reden te meer om zelf te gaan kijken.
En als u zelf deel wilt nemen aan de wedstrijd: U kunt uw inzending inbrengen tot 29 april 2008.
Het Schaakstukkenmuseum is tot 1 mei uitsluitend in de weekends geopend van 14.00 tot 17.00 uur.
In de periode 1 mei t/m 1 september 2008 zal het museum dagelijks geopend zijn. In die periode kunnen de bezoekers zelf ook weer als jury fungeren door hun stem uit te brengen op een van de deelnemende schaakspelen. Daarnaast zijn de vaste collectie, aangevuld met een wisseltentoonstelling ook nog steeds de moeite van het bezoeken ten zeerste waard.
Het schaakstukkenmuseum is gemakkelijk te bereiken met het Openbaar vervoer: uitstappen op NS station Blaak, trapjes op naar de passage over de Blaak heen en daar staan op nummer 94 van de Overblaak ongeveer 300 schaakspelen te wachten om door u bewonderd te worden!! En vanuit uw luie stoel kunt u alvast een voorproefje nemen via de site van het schaakstukkenmuseum
Adres: Overblaak 94 3011 MH Rotterdam
Zie ook het eerdere artikel op deze site door Ridder Dijkshoorn
In IJsland is ex-wereldkampioen Bobby Fischer (64) overleden. Fischer werd geboren op 9 maart 1943 als Robert James Fischer geboren in Chicago. Hij leerde als zesjarige schaken. Een jaar later werd hij lid van een schaakclub. Zijn eerste wapenfeit was de Amerikaanse jeugdtitel in 1956. In 1958 veroverde hij als jongste speler ooit de Amerikaanse titel.
In 1972 speelde Fischer in Reykjavik (IJsland) de “Match van de Eeuw” om het wereldkampioenschap tegen de toenmalige kampioen, Boris Spasski. Fischer verloor de eerste partij, kwam voor de tweede partij niet opdagen omdat de organisatoren niet aan zijn nieuwe eisen wilden voldoen, maar ging wel met een 2-0 achterstand verder. Hij won de derde partij en won de match vervolgens met 12½-8½. Zijn Elo-rating was toen 2780, iets eerder zelfs 2785, op dat moment de hoogste ooit door een speler behaald. De match in Reykjavik was niet zomaar een match tussen twee schakers, maar een prestigestrijd tussen de Sovjet-ideologie en die van de Verenigde Staten, uiteraard sterk onder invloed van de Koude Oorlog. De match veroorzaakte een grote schaakhausse in het westen.
Fischer speelde daarna 20 jaar niet meer. Hij raakte in 1992 in opspraak toen hij een VN-boycot negeerde en tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië in Servië opnieuw een match speelde met de Rus Boris Spasski, zijn tegenstander in 1972. In 1992 speelde Fischer op een Servisch eiland een revanchematch tegen Spasski. Hij won met 10-5. Omdat er destijds VN-sancties tegen Servië golden die ook de sport betroffen, kwam de match hem op een arrestatiebevel van de Amerikaanse overheid te staan. In 2004 werd hij met een verlopen paspoort op de luchthaven in Tokio aangehouden. Fischer vocht zijn uitlevering aan en uiteindelijk nam IJsland hem op en kreeg hij de IJslandse nationaliteit. schaker van de eeuw.
