Categorie: Theater

door Joris Leijten

Ieder jaar op de laatste zaterdag van mei wordt er in het (voormalige) Oost-Duitse Schaakdorp Ströbeck met ca 1100 inwoners een dorpsfeest gehouden. Een dorpsfeest met een kleine kermis, eetkraampjes en muziekacts van de locale verenigingen op het Dorpsplein “Platz am Schachspiel”. Als hoofdact is er een traditie van een levend Schaakspel bestaande uit kinderen van de lokale Dr Emanuel Laskerschool op het ingelegde grote schaakbord op het plein.

Centraal binnen de presentatie van het hele spel werd er dit keer een partij gespeeld tussen een IM uit Hongarije (naam ons helaas onbekend) tegen Peter Sonder, teamcaptain en speler van het Schaakteam uit Amersfoort.

De beide spelers zaten op een soort verhoogde scheidsrechtersstoel achter het bord, doch dat gaf te
weinig overzicht aan de spelers; je gaat er duidelijk niet beter van schaken.

Wit: IM, Hongarije, ca 2350

Zwart: Peter Sonder, Amersfoort, 1954

1.    e4 c5 2. c3 Pc6 3. d4 cxd4 4. cxd4 d5 5. exd5 Dxd5 6. Pc3 Dxd4 7. Le3 Dxd1+ 8. Txd1 Lf5 9. Pb5 Tc8
10. Pxa7 Pxa7 11. Lxa7 e6 12. Lxb5+ Ke7 13. Td7+ Kf6 14. Pe2 Lb4+ 15. Pc3 h6 16. 0-0 Thd8 17. Tfd1 Lxc3??
18. bxc3?? Txd7 19. Txd7 Txc3?? 20. Ld4+ e5 21. Lxc3 Ke6 22. Lb4+?? Kf6??

En remise gegeven, omdat de beschikbare tijd (4 minuten per persoon) bijna op was.

Vijf jaar geleden waren Henk Alberts, Klaus Bodlaender en de auteur ook al eens bij het dorpsfeest geweest (zie SK 76). We wisten dat het levend schaakspel inmiddels andere kostuums had gekregen. De kostuums zijn traditioneler geworden maar het onderscheid tussen de stukken is hiermee niet vergroot.  Ook is het programma er omheen aangepast. Het levende Schaakspel beeld o.l.v. twee spreekstalmeesters de geschiedenis van Ströbeck en het Schaakspel uit.

De pionnen (kleinere kinderen) vormen ook een eigen dansgroep die een traditionele dans opvoerde op het schaakbord. De overige stukken voerden ook nog een gymnastische act uit met vlaggen waarop schaakstukken waren afgebeeld. 

Tussendoor bezochten we het geheel vernieuwde en vergrootte schaak-museum, niet langer gehuisvest naast de oude Schachturm, maar nu in het voormalige gemeentehuis aan het centrale dorpsplein “Platz am Schachspiel” gelegen. Het hele jaar door kan het Schaakmuseum bewonderen. In 2007 is het museum verhuisd vanuit de ruimte naast de Schachturm in het dorp naar dit grotere gebouw aan het Schaakplein. Het is nu veel ruimer en lichter ingericht en biedt zowel aandacht aan de schaakgeschiedenis van het dorp, aan schaakstukken met hun geschiedenis en er is aandacht voor de schaakkunst.

Aan het eind van de middag kwam het levende Schaakspel opnieuw op het plein en werd er een andere partij gespeeld tussen de teamcaptains van de winnende teams van het jaarlijkse Ströbeck Schaaktoernooi dat op dezelfde dag gespeeld wordt in het Gasthaus zum Schachspiel aan het plein, alsmede in een tweede  nabijgelegen Gasthaus.

In totaal spelen er 46 teams mee in het toernooi met ca 200 deelnemers. Dit jaar deden er drie Nederlandse teams mee uit Amersfoort (ASG), Wijk aan Zee (Paard van Ree) en Vriezenveen.

Wijk aan zee heeft een zusterstadsband met Ströbeck. De Amersfoortse groep deed al voor minimaal de 25^e keer mee met het toernooi.

De winnaars van het toernooi en de kampioenen van het schoolschaken in Ströbeck worden bekend gemaakt op het festival en werden gehuldigd door de burgemeester.

De Kinderen kregen het traditionele Ströbeck-schaakbord met inscriptie (hoogste groep) en stukken lagere groep en de Teams een Taart in de vorm van een schaak-bord met stukken en een oorkonde.

Tussendoor zagen we ook nog een café-scene uit de Musical

die in 2006 is opgevoerd over Ströbeck door Ströbeckers op

het plein. Waarschijnlijk wordt de musical volgend jaar in zijn geheel herhaald ? En er was de Schaak-winkel van Renate Krosch die allerlei zaken aanbied over het dorp en daar-buiten. We ontdekten dat er drie nieuwe kaarten over het dorp met schaken zijn uitgeven, evenals een kaart met de stempels van het dorp.

In het dorp zijn op verschillende huizen Schaakborden aangebracht, en op de Lasker-school zijn vele uitingen van Schaken aanwezig. Helaas waren er op de begraafplaats géén Schaakgraven te bespeuren. We hebben er wel naar gezocht.

Wij logeerden in het nabij gelegen Halberstadt en hebben de volgende dag in de omgeving allerlei andere cultuurhistorische zaken bewonderd.

Ströbeck is voor de schaakverzamelaar beslist een bezoekje waard!