Categorie: Biografie

  • SCHRIJVER / DICHTER/ SCHAKER / DORDTENAAR CEES BUDDINGH

    SCHRIJVER / DICHTER/ SCHAKER / DORDTENAAR CEES BUDDINGH

    Op 7 maart 2007 is in Dordrecht bij het oude woonhuis van Cees Buddingh aan de Bankastraat een plaquette onthuld met een afbeelding van Cees Buddingh. De plaquette hangt daarmee nu aan de gevel van het huis waar Buddingh het grootste deel van zijn leven woonde. Eerder hing deze plaquette (van de hand van beeldhouwster Hanneke Hemelaar) aan de gevel van een politiepost in de buurt. Na het sluiten van deze post bleek het kunstwerk verdwenen. Naspeuringen van het Buddingh Genootschap hebben het toch weer boven water gekregen.

    Buddingh’ brak vooral als door als humorisch dichter Zijn stem is tevens verbonden met het programma uit de jaren zestig met de Verborgen camera: Poets. De bekende Nederlander werd in de jaren vijftig van de vorige eeuw lid van schaakclub Dordrecht.

    Hij had daarvoor rond 1930 het schaken geleerd van zijn vader. Buddingh’ schaakte in de jaren veertig van de vorige eeuw al met de latere internationaal meester Constant Orbaan. Hij werd toen voor TBC behandeld in een sanatorium. Cees Buddingh was in zijn sterke jaren eerste teamspeler van schaakclub Dordrecht. Door zijn drukke aktiviteiten kon hij helaas weinig in aktie komen in de clubkompetitie van schaakclub Dordrecht. Verder had Cees Buddingh nauwe banden met het  Interpolistoernooi in Tilburg. Om die reden schijnt de toenmalige wereldkampioen Karpov wel eens naar Dordrecht gekomen voor Buddingh’ en het kopen van postzegels.

    De schaker/dichter maakte verschillende gedichten over de schaaksport. Die droeg hij bijvoorbeeld voor tijdens de opening van het Interpolistoernooi in Tilburg. Daar was trouwens niet toevallig de internationaal arbiter Constant Orbaan vaak bij betrokken. Een klassieker is ook een gedicht over de circa veertien jaar oude Jan Timman, die in een teamwedstrijd Delft – Dordrecht Leo Jansen stevig partij geeft maar tot zijn verdriet toch met een remise genoegen moet nemen. Het Timman-gedicht haalde in 1978 prominent het NRC in het dagboek op de zaterdag, toen de gemeente Dordrecht hem tot ereburger van de stad benoemde.

    De Belgische schaakverzamelaar Daniël de Mol heeft eens eerder in een beperkte oplage het boekje: “De schakende Dichter, een hommage aan C.Buddingh” uitgegeven.

    Het schaakleven van de Dordtse schrijver/dichter Kees Buddingh’ (1918-1985) kreeg verder aandacht in een boek, dat werd uitgegeven ter gelegenheid van de herdenking van zijn twintigste sterfdag. Grootmeester Hans Ree en schaakvriend Roel Leentvaar stelden tekst beschikbaar. Ook van Buddingh zelf werden teksten opgenomen, zoals: ”Het belang van het schaakspel voor de mens is helaas nog niet tot iedere werkgever doorgedrongen. En ook niet, helaas nog niet tot enige televisiezendtijdgemachtige (dat moet denk ik vergenoegd een van de langste woorden in het Nederlands zijn. Maar één lettergreep minder dan Lekkerkerkerkerkeraadsvergadering.”

    Verder was er in 2006 in Dordrecht een Buddingh- schaaktoernooi en wordt de herrinering aan Cees Buddingh levend gehouden door het Dordtse Buddingh’ genootschap.

    En ook in het bij het in 2006 bij het Lustrum van het jaarlijkse Essent schaaktoernooi verschenen boekje Schaak gedichten/Chess Poetry, bundel bij Essent schaaktournooi, (Gebonden, tweetalig, Nederlands/Engels) komt nog een (uiteraard oud) stukje van Cees Buddingh voor:

    Hij (Kortsnoi) dwaalde al die tijd langs de borden, zelfs toen hij een broodje kaas zat te eten met een glas melk erbij (hij schijnt last van zijn maag te hebben) zat hij met argusogen de stelling op het bord naast hem te analyseren. Ik moest denken aan het antwoord dat Tal eens gaf toen men hem vroeg of hij nog wel eens iets anders deed dan schaken, -‘Ja.’-‘Wat dan?’-‘Denken aan schaken.’- Die bezetenheid heb ik nooit kunnen opbrengen, zelfs niet voor de poëzie. (uit C.Buddingh, Dagboeknotities 1967-1972, blz. 56/57/58-14-02-1968)

    Tot slot zomaar nog wat schaakcitaten van de Dortse schrijver / dichter / schaker Cees Buddingh: 

    Negentien over twaalf: in het laatste nieuwsbulletin op Nederland II vertelt Fred Emmer, dat Jan Timman (in het Hoogoventoernooi, tweede ronde) zijn afgebroken partij gewonnen heeft van Miles. Dat is weer een perfecte prestatie en toch wordt Jan nooit wereldkampioen. Ik ken hem niet goed, maar goed genoeg. Hij is veel te aardig, te beschaafd, te minzaam, te creatief zelfs. Om vandaag de dag wereldkampioen schaken te worden moet je een op een computer aangesloten androïde zijn. (uit C.Buddingh, Dagboeknotities 1977-1985, blz. 138, 21-1-1978)

    Zo te lezen heeft Fischer een enorme blunder gemaakt. Ja, al laat je zeshonderd keer een ander schaakbord timmeren en achtentachtig keer het licht veranderen en tien of twintig of honderd rijen toeschouwers verwijderen: het moet toch uit dat kleine bolletje komen dat daar boven op je schouders staat.( uit C.Buddingh, En in een mum is het avond, blz. 35, 13-07-1972) 

    De politiek is als een soort doorlopend gambietspel op het schaakbord: er wordt telkens wat weggegeven: een pion, nog een pion, een kwaliteit, soms zelfs een vol stuk – in de hoop daardoor voordeel te behalen. Maar schakers weten dat niet alle gambietspelen gunstig aflopen. Er zijn er zelfs die als ‘ongezond’ of ‘zeer ongezond’ te boek staan. (uit C.Buddingh, En in een mum is het avond, blz. 136, 08-05-1973)

    Wat is schaken toch mooi – als je wint. Ja, als je niet wint, kan je altijd nog denken dat je eigenlijk had moeten winnen of ten minste remise had moeten maken, als er niet een belachelijk ongelukje was gebeurd. (C. Buddingh, Dagboeknotities 1976)

    Hij had er duidelijk zwaar de pest in dat hij deze partij verloor – en daarom denk ik er nog altijd met dubbel plezier aan terug. (C. Buddingh, Dagboeknotities 1976).

    Schaken en verzen schrijven hebben dit gemeen, dat het in de allereerste plaats gaat om het creëren van spanningen. (C. Buddingh).

  • Euwe biografie (kort)

    Euwe biografie (kort)

    Machgielis (Max Euwe) werd op 20 mei 1901 geboren in de Watergraafsmeer in Amsterdam aan de Ringdijk 45.

    Op de lagere school ontdekte hij dat hij goed kon schaken, een spel dat hij van zijn moeder leerde. Maar in zijn jeugd jaren speelde hij nog liever voetbal dan schaken. In de straat richtte hij een straatvoetbal vereniging op met als contributie fl. 0,10.

    Als achtjarige werd hij lid van de Schaak en Damclub SDC en op tienjarige leeftijd speelde hij zijn eerste toernooi in café “De Ruijter in Amsterdam.

    Toen hij 12 jaar oud was werd hij lid van de elitaire Amsterdamsche schaakclub in hotel de roode Leeuw op het Rokin in Amsterdam. Daar maakte hij voor het eerst kennis met de internationale grootmeesters. Zo ontmoete hij Reti, Tartakower, Tarrasch en Maroczy, die allen graag naar Amsterdam kwamen om een simultaan te spelen. Vooral van Maroczy leerde Euwe veel. Ook speelde hij hier simultaan tegen toenmalig wereldkampioen Lasker die hem na afloop complimenten aan hem gaf voor zijn sterke spel.

    Ondertussen was Euwe een knappe leerling en hij ging na de middelbare school wiskunde studeren aan de Gemeentelijke universiteit in Amsterdam, alwaar hij als beste met een cum laude afstudeerde en promoveerde tot hoogleraar. Echter Max Euwe bleef een gewone man en werd leraar wiskunde, eerst in Rotterdam later aan het meisjes Lyceum aan de Vinkleskade in Amsterdam.

    Ondertussen groeide dr. Max Euwe ook uit van schaakmeester tot grootmeester.

    In 1921 werd hij voor het eerst Nederlands Kampioen en bleef dat tot 1935.

    In 1928 werd hij in de Haagse Ridderzaal voor het eerst amateur wereldkampioen schaken.

    Op een avond in januari 1934 ontmoette Max Euwe zijn vriend en schaakmeester Hans Kmoch. Deze wist hem te overtuigen dat hij sterk genoeg was om Alexander Aljechin de toenmalige wereldkampioen uit te dagen voor een match om de wereldtitel in 1935. In eerdere toernooien hadden ze elkaar wel eens ontmoet maar nog nooit had Max Euwe gewonnen. In 1927 verloor Euwe met slecht 1 punt in een wedstrijd van 10 partijen.

    Een gedegen voorbereiding waarbij Euwe als eerste in de wereld begint met het aanleggen van een openingsbibliotheek over de tegenstander volgt.

    En de inspanning wordt beloond; op 15 december 1935 was na 80 dagen, 30 partijen en 13 steden de historische overwinning een feit en werd Max Euwe uitgeroepen tot wereldkampioen.. Deze overwinning in tijde van recessie in Nederland leverde een hip op voor de Nederlandse schaaksport. Tienduizenden mensen werden door deze match lid van de Nederlandse Schaakbond NSB die daardoor het predikaat ‘Koninklijke’ kreeg.

    Helaas moest Euwe twee jaar later in 1937 tijdens een revanchematch zijn titel aan dezelfde Aljechin weer inleveren.

    Ondertussen blijft Euwe lesgeven als wiskundeleraar en speelt hij de wedstrijden in de schoolvakanties en in onbetaalde verloven.

    Daarnaast gaat Euwe tientallen boeken schrijven voor verschillende doelgroepen over de schaaksport. De bekendste die nog steeds over de hele wereld verkocht wordt is “Oom Jan leert zijn neefje schaken”; in een kinderverhaal leert een jongetje al spelenderwijs van zijn oom schaken.

    Na de dood van Aljechin als wereldkampioen in 1946, wordt Euwe, als laatst levende wereldkampioen, voorgedragen voor de wereldtitel. Euwe weigert en stelt een groot internationaal toernooi voor met als prijs de wereldtitel. Botwinnik won dit toernooi, in 1948 te Den Haag/Moskou, en was de nieuwe wereldkampioen.

    Tot ver na zijn pensioen blijft Euwe actief in de schaaksport, als actief schaker en van 1970 (op 69 jarige leeftijd) tot 1980 president van de Fide de wereld schaakbond.

    Op 18 november 1981 op 80 jarige leeftijd is deze bijzondere schaakheld van ons heen gegaan.

    Machgielis (Max) Euwe
    *20 mei 1901 (Amsterdam, Watergraafsmeer)
    +26 november 1981 (Amsterdam, Buitenveldert)

    SUMMIERE SCHETS SCHAAKLOOPBAAN

    1905Leert het schaken van zijn moeder
    1911Speelt zijn eerste toernooi
    1917Wint groep C van de Bondswedstrijden en promoveert daarmee naar de hoofdklasse
    1921Nederland kampioen
    1924Richt samen met Alexander Rueb, Pierre Vincent, Ion Gudju e.a. in Parijs de Wereldschaakbond FIDE op
    1926/27Eerste tweekamp met Aljechin (minimale nederlaag voor Euwe)
    1928Behaalt de titel Amateur Wereldkampioen in Den Haag
    1929Nederlands kampioen
    1933Idem
    1935Wereldkampioen na winst op Aljechin
    1938Nederlands kampioen
    1939Idem
    1942Idem
    1947Idem
    1948Idem
    1950Idem
    1952Idem
    1955/58Idem
    1970Wordt in Siegen gekozen tot President van de FIDE
    1972‘redt’ de match Spasski-Fischer om het Wereldkampioenschap te Reykjavik
    1978Treedt te Buenos Aires af als FIDE-President. Bij zijn aantreden waren er 70, nu 120 landen lid van de FIDE.
    1978Benoemd tot Erepresident van de FIDE

    Overzicht met dank aan het Max Euwe Centrum (MEC)

    SUMMIERE SCHETS MAATSCHAPPELIJKE LOOPBAAN

    1923Cum laude doctorandus in de wiskunde
    1924Leraar wiskunde in Winterswijk
    1924-1926Idem in Rotterdam
    1926Aan de UvA cum laude gepromoveerd tot doctor in de wis- en natuurkunde
    1926Huwelijk met Caro Bergman Uit dit huwelijk drie dochters
    1926-1940Leraar wiskunde aan het Amsterdams Meisjeslyceum
    1940-1945Directeur van Van Amerongen, een warenhuisketen in voedingsmiddelen. (Euwe wist voedseltransporten t.b.v. de ondergrondse beweging in Amsterdam te verzorgen.)
    1945-1956Leraar wiskunde
    1956-1959Wetenschappelijk adviseur bij Remington Rand (computerafdeling)
    1959-1965Directeur Studiecentrum Automatische Dataverwerking
    1961-1963Voorzitter van de Euratom Commissie (onderzoek naar de mogelijkheden om schaakprogramma’s voor een computer te schrijven.)
    1964Euwe wordt als eerste in Nederland benoemd tot hoogleraar in de informatica (leeropdracht: De Methodologie van de Automatische Dataverwerking)
    1964Buitengewoon hoogleraar aan de Economische Hogeschool van Rotterdam (Erasmus). Gewoon hoogleraar aan de Katholieke Hogeschool van Tilburg (KU Brabant)
    1970-1971Op verzoek van de commissie van de EG bezoekt Euwe een aantal universiteiten in de lidstaten om de leergang in de informatica aan deze instituten te bestuderen
    1971Emeritus hoogleraar (exaugurale rede over ‘De computer en de Ethiek’)
    1976Professor in de Cybernetica aan de Universiteit van Mantenach in Luxemburg

    Overzicht met dank aan het Max Euwe Centrum (MEC)

Mis de nieuwsberichten van de Motiefgroep Schaken niet!

De Motiefgroep Schaken spamt niet!
Lees ons privacybeleid voor meer info.